Кіріспе

Жапон мифологиясы мен фантастикасында мазоку (魔族) – табиғаттан тыс күштерге ие жаратылыстар, көбінесе шайтан немесе демон сияқты зұлым болмыстар. Мао (魔王) немесе маоу – мазокудың билеушісі, ал көркем әдебиетте қараңғы патша немесе күшті құбыжық ретінде суреттеледі.

Этимология

Ма (魔 – джин) атауы олардың адамзаттың өмір сүруіне қауіп келтіруі немесе құдайларға мойын бұрмау ниетін көрсетеді, ал зуку (族 – тайпа, ру, отбасы) олардың туысқандық байланыста екенін білдіреді. Мао (魔王) – мазоку сөзінен туындаған термин, ол мазокуға билік ететін патшаны (王 Ō – патша, билеуші) көрсетеді.

Мифология мен фольклорда

"Мазоку" термині индуистік мифологиядағы асура мен якшаларды, сондай-ақ зороастризмдегі даеваларды сипаттау үшін қолданылған. Бұл жалпы түрде шайтандар, демон және зұлым күштерді білдіреді. Жапон политеизмінде ол 神族 (шинзоку) – "құдайлар тайпасы" деген сөздің антоними болып табылады. Мао – мазокудың патшасы немесе билеушісі. Мысалы, Киелі кітап аудармаларында Сатан – мао ретінде берілген. Көпқұдайлықта маоға қарсы тұратын нәрсе 神王 (шин'о) – "құдайлардың патшасы" болып табылады. Жапон феодалы Ода Нобунага Такеда Шингенге жазған хатында өзін мао деп атап, 第六天魔王 ("алтыншы көктің демон патшасы") деген атпен қол қойған.

Көркем шығармаларда

Жапон фантастикасында "мазоку" терминінің мағынасы туындыдан туындыға өзгереді. Кейбір туындыларда бұл термин адамдардың немесе жақсылардың жауы болып табылатын барлық жаман жандарды білдірсе, ал басқаларында ол белгілі бір топты (міндетті түрде жаман емес) анықтау үшін қолданылады. 悪魔族 (акумазоку) термині арнайы жаман "мазоку"ларды белгілеу үшін қолданылуы мүмкін (悪, аку сөзі "жамандық" дегенді білдіреді). "Мао" – "мазоку" патшасы, немесе жалпы алғанда, демон патшасы, билеуші, қараңғы билеуші, кейіпкердің немесе бейне ойынының басты жауы болуы мүмкін. Бұл термин жынысқа қатысты емес. Мысалы, Иоганн Вольфганг фон Гётенің "Эрлькониг" шығармасы, ағылшын тілінде "Эльф патшасы" деп аударылса, жапон тілінде "мао" деп аударылған. "Даймао" немесе "Даймаоу" (大魔王 – үлкен демон патшасы) термині кейде өте жоғары дәрежелі немесе күшті "мао"ды сипаттау үшін қолданылады. Мысалы, "Дракон шары" мангасындағы Пикколо Даймао зұлым кейіпкер болып табылады.