Кіріспе

HMAS Bendigo (J187/B237/A111) – миналардан тазартатын кеме, көбінесе корветтер деп аталатын және миналардан тазартатын жұмыстармен қатар күзету және патрульдеу міндеттерін де атқаратын кеме тобы.

Дизайн және құрылыс

1938 жылы Австралияның Комонвелл әскери-теңіз кеңесі (ACNB) жалпы мақсаттағы, су астына қарсы күресу және мина тазалау міндеттерін орындай алатын, сонымен қатар құрылысы мен пайдалануы оңай болатын "жергілікті қорғаныс кемесі" қажеттігін анықтады. Кеме бастапқыда шамамен 500 тонналық суыру қабілетіне, кем дегенде жылдамдыққа және белгілі бір қашықтыққа ие болуы жоспарланған. Бастапқыда тоқтатылған кеме құрылысының орнына прототип құру мүмкіндігі пайда болғанда, ұсынылған жоба 680 тонналық кемеге дейін кеңейтілді, ең жоғары жылдамдығы және қашықтығы , 4 дюймдік зеңбірекпен қаруланған, асдикамен жабдықталған, жоспарланған операцияларға байланысты тереңдік зарядтарымен немесе мина тазалау жабдықтарымен жабдықталуы мүмкін болды. Прототип құрылысы жүзеге аспады, бірақ жоспарлар сақталды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда жергілікті өндірісте шығарылатын "әмбебап" кемелерге деген қажеттілік 1939 жылдың қыркүйегінде "Австралиялық мина тазалаушыларды" (су астына қарсы қабілеттерін жасыру мақсатында осылай аталған, бірақ халық арасында "корветтер" деп танымал болған) бекітті. Соғыс барысында 60 кеме салынды: 36 (Бендигоны қоса алғанда) RAN тапсырыс берді, 20 британдық Әскери-теңіз министрлігі тапсырыс берді, бірақ RAN кемелері ретінде жабдықталды және пайдалануға берілді, ал 4 – Корольдік Үнді әскери-теңіз күштері үшін. Бендиго 1940 жылдың 12 тамызында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдегі Кокату аралы кемежайында Кокату доктары мен инженерлік компаниясымен салынып бастады, 1941 жылдың 1 наурызында Әскери-теңіз министрінің әйелі Мэри Хьюз қолданысқа енгізіп, 1941 жылдың 10 мамырында пайдалануға берілді.

Пайдалану тарихы

HMAS Bendigo 1941 жылғы 4 шілдеде Сиднейден шығып, Дарвин аймағында екі айлық операциядан кейін 22 қыркүйекте қайта жолға шықты. Ол корветтерге қосылып, 1941 жылғы 24 қарашада Сингапурде базасы орналасқан Корольдік теңіз күштерінің Қытай эскадрильясының 21-ші мина тазалау флотилиясын құрды. Тынық мұхитындағы соғыс 1941 жылғы 8 желтоқсанда басталғанда, ол сол жерде болды.

Сингапур

1942 жылдың қаңтарында «Бендиго» Сингапурдан Берхала және Банка бұғаздарына дейін оңтүстікке қарай кең ауқымды іздеу, сүйемелдеу және күзету жұмыстарын жүргізді. 30 қаңтарда Сингапурге қайтып келді және 6 ақпанға дейін портта болды. Осы кезеңде жапондық бомбалаушылар күн сайын әуеде болды, жақыннан өткен снарядтар корпустың сынықтармен зақымдауына себеп болды. 5 ақпанда Сингапурда тек «Бендиго» және флотилияның тағы бір кемесі болды, ал қалғандары Голландияның Шығыс Индиясындағы Ява және Суматраға көшті. Содан кейін екі кеме тұрақтан шығып, басқа конвойлерге және әскерлік кемеден аман қалғандарды құтқаруға көмектесті. 6 ақпанда, жапондықтардың қалаға шабуылы күшейген кезде, кемелер Абанг аралына қарай операцияларын бастады, олардың ерекше тапсырмасы – бомбаланған және құлаған «Лох Ранза» кемесіндегі радиолокациялық станциялар мен электрондық жабдықтарды жою болды. «Бендиго» Сингапурдан 21:20-да шығып, шығатын конвойге бағыт беруші кеме ретінде қызмет етті, ал түнгі сағат 00:00-де қаладан соңғы австралиялық әскери кеме – «Вуллонгонг» шықты. «Лох Ранзаның» өртеніп, батып кеткенін анықтағаннан кейін кемелер Суматра жағалауымен бойлап жүріп, әуеден іздеуден жасырынып, 11 ақпанның түстен кейін Палембангке жетті.

Яваның құлдырауы

12 ақпанда Палембангтағы жағдай соншалықты алаңдатарлық болды, киіз үйшіктердің командирі, соның ішінде кішігірім киіз үйшіктер мен Сингапурдан Балларат және Туоумбаны сүйемелдеп келген кемелер, кемелерге теңізге шығуға бұйрық берді. Нидерланд билігінің өтініші бойынша, олар Банка бұғазында Сингапурдан қашып келе жатқан кемелер ағынына қосылған Батавияға бет алған он екі кемеден тұратын конвойға күзеттік эскорт ұсынды, конвойдың өзі жиырма сегіз кемеге дейін жетті. Конвой жағалау бойымен жүріп, әуе шабуылдарына ұшырағанымен, басты нысана негізгі бағытпен жүрген ірі танкерлер конвойы болғандықтан, оларға көп көңіл бөлмеді. Суматра түскенде және Ява келесі шабуыл нысаны болғанда, Бендиго, Балларат, Берни және Мэриборо 22 ақпанда голланд-британдық бірлескен Сунда бұғазы патрулінің көмір жағатын британдық қосымша кемелерін алмастырды, мақсаты – кішігірім кемелерді пайдалану арқылы жапондықтардың Яваға енуіне жол бермеу. 28-і күні олар патрульдер үшін пайдаланған базаны ұстап тұру мүмкін болмады, кемелер отын жетіспеді және олар Джилатжапта отынмен толықталатын болды. Бірақ Бендигоға, Бернимен бірге, Жава мүйісіндегі жағажайдан сигнал берген аман қалғандарды алу үшін кері қайтуға бұйрық берілді. Алға кеткен кемелерге Сунда бұғазына қайтуға бұйырылды, бірақ Бендигода он бес, ал Берниде жиырма тоғыз аман қалған адам болды, олар енді Джилатжапқа бағыт алды. Осы орайда, 27-сі күні Жава теңізіндегі шайқас және осы оқиғалардың түнінде болған Сунда бұғазындағы шайқас Яваның және Америка-Британ-Голланд-Австралия командованиесінің (ABDA) тағдырын шешті. 1 наурызда Батавия жүк көліктері мен пойызбен Джилатжапқа эвакуацияланды, онда барлық британдық соғыс кемелеріне эвакуацияға көмектесуге бұйрық берілді. Бендиго түстен кейін сол жерге жетіп, британдық теңіз күштеріне қолбасшылық ететін коммодор Коллинзтің хабарламасын таратып, жапондық күштердің оңтүстікте екенін және жеткілікті отыны бар кемелер Джилатжаптан аулақ болып, тікелей Фримантелге немесе Үнді мұхиты арқылы Коломбоға бару керектігін мәлімдеді. Бендидода сексен тоғыз жолаушысы бар, түн ортасынан аз бұрын Фримантелге аттанды, топтың қалған бөлігі, қазір Коллинзбен бірге Берниден басқа, әлі келмеген.

Австралия мен Жаңа Гвинея

Жаваның оңтүстігіндегі жапон күштері адмирал Кондо басқаратын крейсерлер мен эсминдерден тұрды. Бендиго Пилсбери мен Ашвиллге көрінгеннен кейін қашып үлгерді, бұл күштер бұрыннан-ақ оларды жойған еді. 1942 жылдың 8 наурызында Бендиго мен Берни Фримантелге жетіп, басқа кемелерге қосылды, олардың ішінде Ашвилдің сәтті серіктері мен АҚШ Азия флотының соңғы бірліктері – Тулса, Изабель және Ларк, Ява мен Кондоның кедергілеу күштерінен қашып үлгерген. 21-ші мина тазарту флотилиясының қалған корветтері Сингапурдан келген одақтас теңіз күштерінің артынан 9 наурызда қауіпсіз жетті. 1942 жылдың сәуір айында конвойларды сүйемелдеуге үлкен қажеттілік болғандықтан, Бендигоны қоса алғанда, бес австралиялық корвет Австралияның шығыс жақтарын қамтитын ANZAC аймағына жіберілді, ол кейін жаңа Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағына қайта ұйымдастырылды. Осы кезеңдегі операцияларға Австралияның шығыс жағалауына жасалған жапондық суасты кемелерінің шабуылдары кезінде конвойлерді сүйемелдеу кірді. 1942 жылдың қыркүйегінде Порт-Морсби мен Милн шығанағында конвойлерді сүйемелдеу және суасты кемелерге қарсы патрульдік жұмыстар жүргізілді. Лилипут операциясы кезінде Милн шығанағынан Оро шығанағына Буна-Гона шайқасын қолдау үшін жіберілген шағын конвойлерді сүйемелдеді. 1943 жылдың 8 наурызында голланд кемесі әуе шабуылына ұшырағанда, Бендиго оның экипажын құтқарып, кеме батып кетті. Операция Accountant аясында, Лилипутпен бірдей мақсатта АҚШ-тың 162-ші жаяу әскер полкін Австралиядан Жаңа Гвинеяға жеткізу үшін, кеме Жаңа Гвинея конвойының бір бөлігіне қатысқан төрт корветтің бірі болды. Бендиго ОК 86 конвойін Мельбурндан Ньюкаслға сүйемелдеп бара жатқанда, 1943 жылдың 11 сәуірінде шабуылға ұшырады, нәтижесінде жүк кемесі Рецина батып, суасты кемелерінің белсенділігі қайта жанданды. Бендиго 1945 жылдың 26 қаңтарында Ұлыбритания Тынық мұхиты флотының құрамына кіретін 24 эскорт кемесінің тізіміне енген 16 австралиялық кемелердің бірі болды. 1945 жылдың наурызында Бендиго Филиппинде сол флоттың тапсырмалық тобының құрамында жұмыс істеді және сол айдың соңынан 1945 жылдың мамыр айына дейін Окинава шайқасына қатысты. Соғыс аяқталғаннан кейін Бендиго және 21-ші мина тазарту флотилиясының басқа кемелері, 22-ші мина тазарту флотилиясымен бірге, 1945 жылдың желтоқсанында Австралияға оралуға дейін Гонконг аймағында миналарды тазарту және пираттарға қарсы күрестің күзетшісі ретінде жұмыс істеді. Корветке "Тынық мұхиты 1942–44", "Жаңа Гвинея 1942–44" және "Окинава 1945" шайқастағы еңбегі үшін марапаттар берілді.

Сауда Халықтық азаттық әскерінің әскери-теңіз флоты

Бендиго 1946 жылдың 27 қыркүйегінде төленген соң, Гонконгтың "Та Хинг" компаниясына теңізге жүзуге арналған кеме ретінде сатылып, "Чхун Хинг" деп қайта аталды. Бірақ, кейін кеме Қытай Халық Азаттық Армиясының (PLAN) Әскери-теңіз күштеріне өткен және "Луоян" деген атпен теңіз қызметі үшін қайта жарақтандырылды. 1988 жылға қарай ол PLAN қызметінен шыққан болуы мүмкін.