Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Либерияның бұрынғы президенті
the former President of Liberia
Former President of Liberia
Энтони Уильям Гардинер (24 қаңтар 1820 – 1885) 1878 жылдан 1883 жылға дейін Либерияның тоғызыншы президенті қызметін атқарды. Ол 1980 жылға дейін үзіліссіз билік құрған он үш «Шынайы Виг» президентінің біріншісі болды.
Anthony William Gardiner (January 24, 1820 – 1885) served as the ninth president of Liberia from 1878 until 1883. He was the first of a series of thirteen True Whig presidents who held uninterrupted power until 1980.
Алғашқы жылдар
Гарднер 1820 жылдың 24 қаңтарында АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Саутгемптон округінде дүниеге келді. 1831 жылы Саутгемптондағы Нат Тернер көтерілісінен кейін, Гарднер әлі бала болғанда, Америка отарлау қоғамының қолдауымен Либерияға көшіп кеткен отбасылардың бірі болды. Гарднер Либерияда заңгерлік диплом алды және 1847 жылы Либерияның тәуелсіздік жариянамасы мен конституциясын жасайтын Ұлттық конвенцияға делегат ретінде қатысты. Ол Либерияның тұңғыш бас прокуроры болды, содан кейін 1855 жылдан 1871 жылға дейін Либерияның Өкілдер палатасында қызмет етті. 1860-1861 жылдары Өкілдер палатасының спикері болды. 1871 жылдың мамырында вице-президент болып сайланды және 1876 жылға дейін қызмет етті. Президент Джозеф Дженкинс Робертс 1875 жылдан 1876 жылдың басына дейін денсаулығына байланысты қызметін тоқтатқан кезде Гарднер де президент міндетін атқарушы болды. Президент міндетін атқарушы лауазымынан кеткеннен кейін екі жыл өтпей, Гарднер президенттік сайлауда жеңіске жетіп, 1878 жылы қызметке кірді. Сол сайлауда Нағыз виг партиясы үлкен жеңіске жетіп, 1980 жылы төңкерілгенге дейін, америкалық либериялықтардың шамамен бір жарым ғасырлық билігін жалғастырды.
Gardiner was born in Southampton County, Virginia in the United States on January 24, 1820. In 1831, in the wake of Nat Turner's Rebellion in Southampton, when Gardiner was still a child, his was one of the families who relocated to Liberia under the sponsorship of the American Colonization Society. Gardiner received his law degree in Liberia and, in 1847, he served as a delegate to the National Convention, which drafted Liberia's declaration of independence and constitution. He became Liberia's first attorney general and later served in the House of Representatives of Liberia from 1855 to 1871. He served as Speaker of the House of Representatives 1860–1861. In May 1871, he was elected vice president and was elected once again, serving until 1876. During the incapacitation of President Joseph Jenkins Roberts from 1875 until early 1876, Gardiner was also acting president. Less than two years after leaving office as acting president, Gardiner won election to the presidency, taking office in 1878. In the same election, the True Whig Party won a massive victory and proceeded to dominate Liberian politics until a coup d'état in 1980 ended almost a century and a half of minority rule by the Americo Liberians.
Президенттік (1878-1883)
1868 жылдан кейінгі онжылдықтарда күшейе берген экономикалық қиындықтар мемлекеттің жағалаудағы жергілікті тұрғындарға деген басымдығын әлсіретті. Жағдай нашарлап, кофе, күріш, пальма майы, қант қамысы және ағаш экспорттан түсетін кірістен импорттың құны әлдеқайда артық болды. Либерия көбінесе ауыл шаруашылығына негіделген экономикасын жаңғыртуға талпынды. Президент Гарднер сыртқы елдермен сауданы және инвестицияларды арттыруға, халыққа білім беруді жақсартуға, сондай-ақ Либерияның жергілікті халықтарымен жақынырақ қарым-қатынас орнатуға шақырды. Дегенмен, оның саясаты Еуропалық державалардың "Африка үшін күресінің" салдарынан екінші деңгейге түсіп қалды.
In the decades after 1868, escalating economic difficulties weakened the state's dominance over the coastal indigenous population. Conditions worsened, and the cost of imports was far greater than the income generated by exports of coffee, rice, palm oil, sugarcane, and timber. Liberia tried desperately to modernize its largely agricultural economy. As president, Gardiner called for increased trade with and investment from outside countries, improved public education, and closer relations with Liberia's native peoples. However, his policies were overshadowed by the ramifications of the European powers "scramble for Africa".
Еуропалық өкілеттіктермен аумақтық қақтығыстар
Батыс Африканы отарлаушы еуропалықтар арасындағы бәсекелестік және АҚШ-тың мүдделері Либерияның осы кезеңде, тіпті Либерияның Англия мен Франциямен үздіксіз дауларына қарамастан, 1919 жылға дейін тәуелсіздігін сақтауына көмектесті. Гардинер басқарған кезеңде Ұлыбритания мен Герман империясымен қарым-қатынас шиеленісіп, дағдарысқа ұшырады. Либерия Сева және Мано өзендері арасында орналасқан Галлинас аймағы үшін Ұлыбританиямен шекаралық қақтығысқа тартылды – бұл аймақ қазірде Сьерра-Леоненің шығыс бөлігін құрайды. Британдықтар Монровияда сэр Артур Хавелок басқарған миссия арқылы күш көрсетті. Сонымен қатар, Кру жағалауында неміс кемесінің тоналануы және кеме апатқа ұшыраған немістерге жергілікті тұрғындардың жеке қорлықтары Герман корветінің Нана Круды бомбалауына және Монровиядағы залап ақысы туралы талап қоюына әкелді, оның төлемі астананы бомбалау туралы қорқыту арқылы жүзеге асырылды.
Rivalries between the Europeans colonizing West Africa and the interest of the United States helped preserve Liberian independence during this period, and until 1919, despite Liberia's ongoing disputes with England and France. During Gardiner's administration difficulties with the British Empire and Imperial Germany reached a crisis. Liberia was drawn into a border conflict with the British Empire over the Gallinas territory, lying between the Sewa River and the Mano River—territory which now forms the extreme eastern part of Sierra Leone. The British made a formal show of force at Monrovia in a mission led by Sir Arthur Havelock; meanwhile, the looting of a German vessel along the Kru Coast and personal indignities inflicted by the natives upon the shipwrecked Germans, led to the bombardment of Nana Kru by the German corvette and the presentation at Monrovia of a claim for damages, payment of which was forced by the threat of the bombardment of the capital.
Отставка
Президент Гардинер 1883 жылдың 20 қаңтарында ауыр сырқатқа байланысты отставкаға кетті. Оның орнын вице-президент Альфред Ф. Расселл басты. Екі айдан кейін, 1883 жылдың наурыз айында, Ұлыбритания үкіметі Мано өзенінің батысындағы Галлинас аумағын аннексиялап, оны ресми түрде Сьерра-Леоне құрамына қосты.
President Gardiner resigned on January 20, 1883, due to a serious illness. He was succeeded by the vice president, Alfred F. Russell. Two months later, in March 1883, the British Government annexed the Gallinas territory west of the Mano River and formally incorporated it into Sierra Leone.