Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік-Батыс ауданы немесе Ngamiland – Ботсвананың бірінші деңгейдегі әкімшілік бөліністерінің бірі. Халық санағы мен әкімшілік мақсаттар үшін Ngamiland, Ngamiland East, Ngamiland West және Ngamiland Delta (Okavango) деп бөлінеді. Оны ұлттық үкімет тағайындайтын округ комиссары және сайланған Солтүстік-Батыс округтік кеңесі басқарады. Әкімшілік орталығы – Маун қаласы. 2011 жылғы мәлімет бойынша, ауданның жалпы халқы 175 631 адамды құрады, ал 2001 жылы 142 970 адам болған. Он жыл ішінде халық санының өсім көрсеткіші 2,08% болды. Жалпы жұмыс істейтін адамдардың саны 32 471 адамды құрады, оның ішінде 16 852 ер адам және 15 621 әйел адам, олардың көп бөлігі ауыл шаруашылығы саласында еңбек етеді. Маун қаласы, Цодило төбелері, Мореми қорығы, Гхвихаба (Дроцкий) үңгірлері, Аха төбелері (Намибиямен шекарада), Маундағы Нхабе мұражайы және Маун білім беру паркі – ауданның маңызды туристік орталықтары болып табылады.
The North West District or Ngamiland is one of the first level administrative subdivisions of Botswana. For census and administrative purposes Ngamiland is subdivided into Ngamiland East, Ngamiland West and Ngamiland Delta (Okavango). It is governed by a District Commissioner, appointed by the national government, and the elected North West District Council. The administrative centre is Maun. As of 2011, the total population of the district was 175,631 compared to 142,970 in 2001. The growth rate of population during the decade was 2.08. The total number of workers constituted 32,471 with 16,852 males and 15,621 females, with a majority of them involved in agriculture. Maun, the Tsodilo Hills, the Moremi Game Reserve, the Gchwihaba (Drotsky's) Caves, the Aha Hills (on the border with Namibia), the Nhabe Museum in Maun, and Maun Educational Park are the major tourist attractions in the district.
Тарих
XVIII ғасырдың соңында тсвана халқы, негізінен мал өсірушілер, қазіргі Нгамиланд деп аталатын аймаққа солтүстікке қарай кеңейе бастады. Нгаватодан бөлініп шыққан Тавана деген кіші билік орнатылды. 1885 жылы британдықтар Бечуаналэнд протекторатын құрғанда, солтүстік шекарасы 22° оңтүстік ендікте орналасқан еді. 1890 жылдың 30 маусымында британдықтар протектораттың солтүстік шекарасын солтүстікке қарай кеңейтіп, сол кезде Тавана билігінде болған Нгамиландты қосты. Тавана сол кезде Хама III-тің билігін мойындаған болатын. Британдық шенеуніктер 1894 жылға дейін Нгамиланд аймағына келген жоқ. Нгамиланд Бечуаналэндтің солтүстік-батыс бөлігі ретінде және Каприви жолағы арқылы Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасымен байланыс орнату үшін басқарылды. 1966 жылы Солтүстік-Батыс ауданы құрылды, оған Нгамиланд және Чобе кірді; бірақ 2006 жылы Чобе ауданы қайтадан бөлінді.
In the late 18th century, the Tswana people, primarily herders, began expanding northward into what is now called Ngamiland. A sub chiefdom, called Tawana out of Ngwato, was established there. In 1885 when the British established the Bechuanaland Protectorate, the northern boundary was 22° south latitude. On 30 June 1890, the northern boundary of the protectorate was formally extended northward by the British to include Ngamiland, which at the time was still under the Tawana, who by then recognized the authority of Khama III. British officials did not arrive in the Ngamiland region until 1894. Ngamiland was administered as Bechuanaland's northwestern corner and primary contact point with German South West Africa via the Caprivi Strip. In 1966 the North West District was established which included both Ngamiland and Chobe; however, in 2006, Chobe District was again separated out.
География
Өңірдің орташа биіктігі орташа теңіз деңгейінен шамамен [саны] метрді құрайды. Өсімдік жамылғысы саванналық типте, биік шөптер, бұталар және ағаштар өседі. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен [саны] миллиметр, оның көп бөлігі қарашадан мамырға дейінгі жазғы маусымда жауады. Солтүстік-Батыс округі шекарасын келесі шетелдік аймақтармен бөліседі: Омахеке аймағы (Намибия), оңтүстік-батыста, Отжозонджупа аймағы (Намибия), батыста, Каванго Шығыс аймағы (Намибия), солтүстік-батыста және Замбези аймағы (Намибия), солтүстікте. Ішкі шекаралары: оңтүстік-шығыста Орталық округ, оңтүстік-батыста Ганзи округі және шығыста Чобэ округімен шектеседі. Ботсвананың көп бөлігі сияқты, бұл аймақ ішінара тілімделген үстірттерден тұрады, бұл жағдайда солтүстік-батыста орналасқан Каукау Вельдтен төмен қарай еңістеп жатыр. Бұл ағыстар мен Окаванго өзені көбінесе ішкі ағысты Окаванго дельтасына құйылады. Дельта маусымды түрде оңтүстіктегі Нгами көліне, ал одан Тамалакань өзені арқылы Ботети өзеніне құйылып, оңтүстік-шығыстағы Макадикгади тұзды далаларын толықтырады. Аймақтағы өзендердің көпшілігі маусымдық және кенеттен су тасқынына ұшырайды. Маун қаласы, Цодило төбелері, Мореми қорығы, Гхвихаба (Дроцкий) үңгірлері, Аха төбелері, Нхабе мұражайы және Маун білім беру паркі – ауданның маңызды туристік орталықтары.
The region has an average elevation of around above the mean sea level. The vegetation type is Savannah, with tall grasses, bushes and trees. The annual precipitation is around , most of which is received during the summer season from November to May. North West District shares its borders with the following foreign areas: Omaheke Region, Namibia in southwest, Otjozondjupa Region, Namibia in west, Kavango East Region, Namibia in northwest and Zambezi Region, Namibia in north. Domestically, it borders Central District in southeast, Ghanzi District in southwest and Chobe District in the east. Like most of Botswana, it consists of partially dissected tablelands, in this case sloping down from the Kaukau Veld that lies to the northwest. This flow and the Okavango River drain into the mostly endorheic Okavango Delta. The delta seasonally overflows into the endorheic Lake Ngami to the south, and into the Thamalakane River which via the Boteti River feeds the Makgadikgadi salt pans to the southeast. Most of the rivers in the region are seasonal, and subject to flash floods. Maun, the Tsodilo Hills, Moremi Game Reserve, Gchwihaba (Drotsky's) Caves, Aha Hills, Nhabe Museum and Maun Educational Park are the major tourist attractions in the district.
Білім беру және экономика
2011 жылы ауданда барлығы 71 мектеп болды, оның 8,30 пайызы жекеменшік мектептер. Кеңес мектептеріндегі оқушылардың жалпы саны 28 101, ал жеке мектептерде – 940. Аудан бойынша оқушылардың жалпы саны 29 041: 14 190 қыз және 14 851 ұл. Білікті мұғалімдердің жалпы саны 1070, оның 658-і әйел, 412-сі ер адам. Шамамен 27 уақытша мұғалім болды, олардың 13-і ер адам, 40-ы әйел адам. Аудан бойынша 6 даярланбаған мұғалім болды. 2006 жылы 12 737 адам ауыл шаруашылығында, 1 131 адам құрылыс саласында, 2 090 адам білім беру саласында, 177 адам электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз етуде, 88 адам қаржы саласында, 1 000 адам денсаулық сақтауда, 1 144 адам қонақүйлер мен мейрамханаларда, 1 450 адам өндірісте, 403 адам басқа да қоғамдық қызметтерде, 1 455 адам жеке шаруашылықтарда, 4 722 адам мемлекеттік басқаруда, 932 адам жылжымайтын мүлікте, 730 адам көлік және байланыс саласында, ал 4 412 адам көтерме және бөлшек саудада жұмыс істеді. Жалпы жұмыс істейтін адамдардың саны 32 471, оның 16 852-сі ер адам, 15 621-і әйел адам.
As of 2011, there were a total of 071 schools in the district, with 8.30 per cent private schools. The total number of students in the Council schools was 28,101, while it was 940 in private schools. The total number of students enrolled in the district was 29,041: 14,190 girls and 14,851 boys. The total number of qualified teachers was 1,070, 658 female and 412 male. There were around 27 temporary teachers, 13 male and 40 female. There were 6 untrained teachers in the district. As of 2006, 12,737 were involved in agriculture, 1,131 in construction, 2,090 in education, 177 in electricity and water, 88 in finance, 1,000 in health, 1,144 in hotels and restaurants, 1,450 in manufacturing, 403 in other community services, 1,455 in private households, 4,722 in public administration, 932 in real estate, 730 in transport and communications, and 4,412 in wholesale and retail trade. The total number of workers was 32,471, 16,852 male and 15,621 female.