Квенең ауданы: тарихы, географиясы және халқы

Кіріспе

Квененг – Ботсвананың аудандарының бірі және атақты миссионер Дэвид Ливингстон христиан дінін қабылдаған Ботсванадағы алғашқы топ – Баквена халқының соңғы тарихи отаны. Ливингстон үңгірі сияқты түрлі ескерткіштер осы тарихқа сілтеме жасайды. Аудан әкімшілігінің орталығы – Молеполе, Ботсвананың ең көп халқы бар ауылы (Ботсвананың Габороне және Францистаун қалаларынан кейін). Ол солтүстік-шығыста Орталық ауданмен, шығыста Кгатленг ауданымен, оңтүстік-шығыста Оңтүстік-Шығыс ауданымен, оңтүстікте Оңтүстік ауданымен, батыста Кгалагади ауданымен, солтүстікте Ганзи ауданымен шектеседі. Ауданды жергілікті басқаруға жауапты аудан әкімшілігі және аудан кеңесі басқарады. Малана ауылындағы Малана тас суреттері мен Кгоси Сечеле I мұражайы ауданның негізгі тартымды орындары болып табылады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша ауданның жалпы халқы 304 549 адамды құрады, ал 2001 жылы 230 335 адам болған. Он жыл ішінде халық санының өсу қарқыны 2,83 пайызды көрсетті. 2006 жылғы мәліметтер бойынша Квененг Шығысындағы ауыл шаруашылығы секторында жұмыс істейтін адамдардың жалпы саны 7 212 адамды құрады, оның ішінде 4 727 ер адам және 2 484 әйел адам болды, ал ауыл шаруашылығы – басты кәсіп.

География

Квененг – шетелмен шекарасы жоқ жалғыз аудан. Солтүстік-шығыста Орталық ауданмен, шығыста Кгатленг ауданымен, оңтүстік-шығыста Оңтүстік-Шығыс ауданымен, оңтүстікте Оңтүстік ауданымен, батыста Кгалагади ауданымен, солтүстікте Ганзи ауданымен шектеседі. Аймақ тең ендік және тең бойлықтың солтүстік-батыс бағытындағы сызықтарымен кесіледі. Ботсвананың көп бөлігінде шығыстан батысқа қарай еңісті жазықтар орналасқан. Аймақтың орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 2 метрден жоғары. Өсімдік жамылғысы саванналық типте, биік шөптер, бұталар және ағаштар өседі. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 600 мм, оның көп бөлігі қарашадан мамырға дейінгі жазғы маусымда жауады. Аймақтағы өзендердің көпшілігі маусымдық, ең ірісі – Metsimotlhabe өзені, ол кенеттен су тасқынына бейім. Малана ауылындағы Маяна тас суреттері және Кгоси Сечеле I мұражайы – ауданның негізгі тартымды орындары.

Білім беру және экономика

2011 жылы ауданда барлығы 101 мектеп болды, оның 16,70 пайызы жекеменшік мектептер. Кеңес мектептеріндегі оқушылардың жалпы саны 43 930, ал жеке мектептерде 3 646 болды. Аудан бойынша оқушылардың жалпы саны 47 576 адамды құрады, оның ішінде 23 121 қыз және 24 455 ұл. Білікті мұғалімдердің жалпы саны 1 849, оның ішінде 1 449 әйел және 400 ер адам. Уақытша жұмыс істейтін мұғалімдердің саны 94, оның ішінде 46 еркек және 140 әйел. Аудан бойынша дайындығы жетілмеген 6 мұғалім болды. 2006 жылы Квененг Ист ауданында ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейтін адамдардың саны 12 740 болды, оның ішінде 7 786 ер адам және 4 954 әйел. Құрылыс саласында 3 314, білім беру саласында 4 141, электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз етуде 178, қаржы саласында 557, шетелдік миссияда 531, денсаулық сақтау саласында 269, қонақүйлер мен мейрамханаларда 2 088, жергілікті басқаруда 200, өндірісте 578, тау-кен және карьерлерде 1 358, басқа да қоғамдық қызметтерде 2 503, жеке шаруашылықтарда 858, мемлекеттік басқаруда 504, жылжымайтын мүлік саласында 6 142, көлік және байланыс саласында 25 969 және көтерме саудада 2 484 адам жұмыс істеді. Жұмыс істейтін халықтың жалпы саны 7 212 адамды құрады, оның ішінде 706 ер адам және 296 әйел. 2006 жылы Квененг Ист ауданында ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейтін адамдардың саны 7 212 болды, оның ішінде 4 727 ер адам және 2 484 әйел. Құрылыс саласында 1 001, білім беру саласында 164, электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз етуде 73, қаржы саласында 73, шетелдік миссияда 250, денсаулық сақтау саласында 228, қонақүйлер мен мейрамханаларда 64, жергілікті басқаруда 648, өндірісте 11 963, тау-кен және карьерлерде 5 309, басқа да қоғамдық қызметтерде 918, жеке шаруашылықтарда 125, мемлекеттік басқаруда 45, жылжымайтын мүлік саласында 458, көлік және байланыс саласында 756 және көтерме саудада 435 адам жұмыс істеді. Жұмыс істейтін халықтың жалпы саны 756 адамды құрады, оның ішінде 184 ер адам және 219 әйел. Ауданды жергілікті басқаруға жауапты аудандық әкімшілік және аудандық кеңес басқарады. Әкімшілік саясатын Жергілікті Өкімет Министрлігі анықтайды. Кеңестің негізгі қызметтері – тайпалық басқару, шалғайдағы аумақтарды дамыту және жергілікті басқару. Кеңестің атқарушылық өкілеттіктері орталық үкімет тағайындаған комиссарға жүктеледі. Жергілікті Өкімет Департаментінің техникалық қызметтер бөлімі ауылдардағы жолдар, сумен жабдықтау, мектептер және демалыс орындары сияқты инфрақұрылымды дамытуға жауапты. Жергілікті басқарудың барлық қызметкерлері, аудандық әкімшіліктен басқа, Бірыңғай Жергілікті Өкімет Қызметі (БЖӨҚ) арқылы іріктеледі және олардың оқытылуы, орналасуы және мансаптық дамуы үшін Жергілікті Өкімет Министрлігі жауапты. Квененг ауданында Квененг Ист және Квененг Вест деген екі санақ ауданы бар.

As of 2011, there were a total of 101 schools in the district, with 16.70 per cent private schools. The total number of students in the Council schools was 43,930 while it was 3,646 in private schools. The total number of students enrolled in the district was 47,576 constituting 23,121 girls and 24,455 boys. The total number of qualified teachers was 1,849 with 1,449 females and 400 males. There were around 094 temporary teachers, 46 male and 140 female. There were a total of 6 untrained teachers in the district. As of 2006, the total number of people working in Kweneng East in the agricultural sector was 12,740, 7,786 male and 4,954 female. There were 3,314 people in construction industry, 4,141 in education, 178 in electricity and water, 557 in finance, 531 in foreign mission, 269 in health industry, 2,088 in hotels and restaurants, 200 in local government, 578 in manufacturing, 1,358 in mining & quarrying 2,503 in other community services, 858 in private households, 504 in public administration, 6,142 in real estate, 25,969 in transport and communication industry and 2,484 wholesale industries. The total working population was 7,212 with 706 males and 296 females. As of 2006, the total number of people working in Kweneng East in the agricultural sector was 7,212, 4,727 male and 2,484 female. There were 1,001 people in construction industry, 164 in education, 073 in electricity and water, 073 in finance, 250 in foreign mission, 228 in health industry, 064 in hotels and restaurants, 648 in local government, 11,963 in manufacturing, 5,309 in mining & quarrying 918 in other community services, 125 in private households, 45 in public administration, 458 in real estate, 756 in transport and communication industry and 435 wholesale industries. The total working population was 756 with 184 males and 219 females. The district is administered by a district administration and district council which are responsible for local administration. The policies for the administration are framed by the Ministry of Local Government. The major activities of the council are Tribal Administration, Remote Area Development and Local Governance. The executive powers of the council are vested on a commissioner appointed by the central government. Technical services wing of the Department of Local Government is responsible for developing roads, infrastructure in villages like water supply, schools and recreational facilities. All the staff of the local administration expect District Administration are selected via Unified Local Government Services (ULGS) and the Ministry of Local Government is responsible for their training, deployment and career development. Kweneng District has two census districts namely Kweneng East and Kweneng West.