Кіріспе

Жарқырау – беткейдің жарықты айна тәрізді бағытта шағылыстыру қабілетін сипаттайтын оптикалық қасиет. Бұл заттың көрінісін сипаттау үшін қолданылатын маңызды параметрлердің бірі. Жарықтың реттелген немесе диффузиялық шағылысуы мен өтуіне байланысты көріністің басқа да категориялары үш айнымалысы бар жүйелі тәртіпте "цезия" тұжырымдамасы аясында ұйымдастырылған, оның ішінде жарқырау да қарастырылады. Жарқырауға әсер ететін факторлар – материалдың жарық сыну көрсеткіші, түсетін жарықтың бұрышы және беткейдің топографиясы. Көрінетін жарқырау, беткейден бірдей мөлшерде шағылысқан және түскен жарыққа қатысты симметриялық бұрышта шағылысқан жарықтың мөлшеріне, сондай-ақ диффузиялық шағылысқа – жарықтың басқа бағытта шашырауына байланысты.

Стандартты жылтырлық өлшеу

1939 жылы Хантер және ASTM (Америкалық сынақ және материалдар қоғамы) көкжиекті жылтырлықты өлшеу үшін ASTM D523 стандартты сынақ әдісін жасау арқылы жылтырлық өлшеуді стандарттауды жүргізді. Бұл 60° спекулярлық бұрышта жылтырлықты өлшеу әдісін қамтитын болды. Стандарттың кейінгі нұсқаларында (1951) DuPont компаниясында (Horning and Morse, 1947) әзірленген және 85° (маттты немесе төмен жылтырлықты) көрсетуге арналған 20° бұрышта өлшеу әдістері енгізілді. ASTM-де сонымен қатар, глазурланған керамика, полиэтилен және басқа да пластикалық пленкалар сияқты нақты салаларда қолдануға арналған бірнеше жылтырлық стандарттары бар, оның ішінде бұрынғы 45° әдісі де бар. 1937 жылы қағаз өнеркәсібі 75° көкжиекті жылтырлық әдісін қабылдады, себебі бұл бұрыш жабынған кітап қағаздарын ең жақсы ажыратады. Бұл әдіс 1951 жылы Целлюлоза және қағаз өнеркәсібінің техникалық қауымдастығы TAPPI әдісі T480 ретінде бекітілді. Бояу өнеркәсібінде көкжиекті жылтырлық өлшемдері ISO 2813 халықаралық стандартына сәйкес жүргізіледі (BS 3900, 5-бөлім, Ұлыбритания; DIN 67530, Германия; NFT 30 064, Франция; AS 1580, Австралия; JIS Z8741, Жапония да эквивалентті). Бұл стандарт ASTM D523 стандартына ұқсас, бірақ өзгеше құрастырылған. 1960 жылдары Тингл, Поттер және Джорджтың жылтыратылған металл беттерін және анодталған алюминийден жасалған автомобиль жиектерін зерттеулері ASTM E430 белгісімен жоғары жылтырлық беттердің жылтырлығын гониофотометрия арқылы өлшеуді стандарттауға алып келді. Бұл стандартта кескіннің айқындығы мен шағылысу тұмандылығын өлшеу әдістері де анықталды.