Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гриква көшбасшысы (1811–1875)
Griqua leader (1811–1875)
Адам Кок III (16 қазан 1811 – 30 желтоқсан 1875) – Оңтүстік Африкадағы гриква халқының көшбасшысы болған.
Adam Kok III (16 October 1811 – 30 December 1875) was a leader of the Griqua people in South Africa.
Ерте өмір
Адам Кок II-нің ұлы, ол Батыс Грикуаландта дүниеге келген. Көк III отбасы мен әкесінің ізбасарлары басқа топтармен туындаған дау-жанжалдардан кейін сол аймаққа көшкен соң Филипполис миссионерлік мектебінде білім алды. Ол жас кезінде Гриква кеңесіне мүше болып тағайындалды және әкесі болмағанда басшылыққа ие болды. 1835 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Көк III Филипполистегі Грикваның билеушісі және басшысы болды. Оның үлкен ағасы Ыбырайым басшылыққа тағайындалуға мүмкіндігі болған, бірақ Көк III-нің саяси тәжірибесі Гриква ақсақалдарын қатты әсер етті, сондықтан оны әкесінің орнын басуға лайық деп санады.
The son of Adam Kok II, he was born in Griqualand West. Kok III was educated at the Philippolis Mission School after his family and father's followers moved to the area after disputes with other groups. He was appointed as a member of the Griqua Council at a young age and would act as chief while his father was away. He succeeded his father as the ruler and leader of the Griqua in Philippolis after the death of his father in 1835. His older brother, Abraham, could have taken over as chief but Kok III's political experience impressed the Griqua elders and he was therefore deemed to be the preferred choice to replace his father.
Басқа топтармен өзара іс-қимыл
1843 жылы Мошошу I мен Адам Кок III арасында, миссионерлер – Юджин Кассалис пен Джон Филипп, бір жағынан, ал Кейп губернаторы сэр Джордж Непьер екінші жағынан кеңес беріп, көмектесіп қол қойылған Непьер келісімі Мошошудың Оранж және Каледон өзендері арасындағы жеріне билігін мойындады. Непьер бұл келісім аймақтағы бейбітшілікті сақтап, британдықтардың саудасын тоқтатпай жалғастыруға мүмкіндік береді деп үміттенеді. Алайда, Веслиан миссионерлері мен басшылары келісімге дереу қарсы шықты, себебі ол олардың бір бөлігінен жерлерін алып тастады. Кок III трекбуэрлерге жерді жалға берді, және 1836 жылға қарай 1500-ден астам шаруа гриквалардың жеріне қоныстанды. 1838 жылы ол трекбуэрлерге жалға берілген жерді сатуға тыйым салатын заң шығарды. 1840 жылы бұл шарт өзгертілді, оған сәйкес трекбуэрлер Кок III-нің гриквалардың жеріне қатысты билігін мойындауы керек болды. Грикваларға жерді сатуға рұқсат берілмесе де, олар еуропалықтармен ұзақ мерзімге, кейде 40 жылдан астамға жалға беру келісімдерін жасасты.
The Napier Treaty, signed in 1843 between Moshoeshoe I and Adam Kok III – advised and assisted by the missionaries – Eugene Cassalis and John Philip on the one hand and the Cape governor Sir George Napier on the other hand – recognised Moshoeshoe's jurisdiction over his land between the Orange and Caledon rivers. Napier hoped that this treaty would keep peace in the area so that the British could carry on trading undisturbed. The treaty was immediately opposed by the Wesleyan missionaries and chiefs on the grounds that it took away some of their lands. Kok III would lease some land to the Trekboere and, by 1836, more than 1,500 farmers had already settled in Griqua territory. He then passed a law in 1838 which forbade the sale of leased land to the Trekboere. In 1840, this was modified on condition that the Trekboer would have to recognise Kok III's jurisdiction and authority over the land from the Griquas. Although they were not allowed to sell, the Griquas allowed long leases with Europeans, in some instances longer than 40 years.
Griqualand East (Шығыс)
1861 жылы Кок III британдық ұсынысты қабылдап, өз халқын Кейп колониясының шығыс бөлігінде қоныстандырды. Одан кейін ол халқын Оңтүстік Африка арқылы екі жылдық сапарға бастап шықты. Сапар барысында гриквалар құрғақшылық пен бассото шабуылдарынан зардап шегіп, мал-жануарларының көп бөлігін – ірі қара мен жылқысын жоғалтты. 1863 жылғы ақпан айында олар Дракенсбергті Онглюкс Нек арқылы өтіп, Кенига өзенінің жағалауымен Керри тауына (сол кезде Берг Вифтьг деп аталған) түсіп, Грикваланд-Истті құрды. Қоныстанғаннан кейін олар мал-мүліктерін қайта толықтырумен айналысты. Сондай-ақ кірпіштен құрылыстар салып, тиімді басқару жүйесі мен заң шығару органы құруға қол жеткізді. Олар кірістерін салық, сауда лицензиялары және айыппұлдар арқылы жинады. 1867 жылы өз валюталарын басып шығарды, бірақ ол тек олардың құзыретінде ғана қолданылды. Бұл монеталар мен банкноттар толық айналысқа енген жоқ, ал алым-салықтар көбінесе ірі қара, ешкі, қой және астықпен төленді. 1874 жылы Кок III Наталдағы хлуби тайпасына қарсы британдық жорықта көмектесті. Сол жылы Кейп колониясы Грикваланд-Истті өзіне бағындырып, Кок III-ті қызметтен шеттетуге мәжбүр етті.
In 1861, Kok III accepted a British offer to settle his people in the eastern section of the Cape Colony. He then led his people on a two year trek across South Africa. During the trek, the Griqua lost most of their cattle and horses as they suffered through droughts and raids by the Basotho. In February 1863, they crossed the Drakensberg at Ongeluks Nek and descended along the banks of the Kenigha River on to Mount Currie (then known as Berg Vyftig) where they founded Griqualand East. After settling down they worked on replenishing their herds and flocks. They also built structures using bricks and succeeded in setting up an efficient method of government and a legislature. They raised their revenue through tax, trading licenses and fines. In 1867, they printed their own currency, which, however, was only used in their jurisdiction. These coins and notes never reached full circulation and payments for levies were usually made in cattle, goats, sheep and grain. In 1874, Kok III assisted the British in a campaign against the Hlubi in Natal. That same year, the Cape Colony placed Griqualand East under custodial government, effectively deposing Kok III.
Өлім
1875 жылы 30 желтоқсанда Кок III вагон апатында жарақат алғаннан кейін мұрагерсіз қайтыс болды. Кейп колониясы 1877 жылы Грикваленд шығысын, Грикваленд шығысын аннексиялау туралы акт (1877 жылғы 38-заң) қабылданғаннан кейін, ресми түрде аннексиялады. Аталған заң тек 1879 жылғы 17 қыркүйекте күшіне енді, сол кезде Кокстад, Мататиеле, Маунт-Фрере және Умзимкулу қалаларында төрт судья тағайындалды.
Kok III died without an heir on 30 December 1875 after being injured in a wagon accident. The Cape Colony formerly annexed Griqualand East in 1877 after the passing of the Griqualand East Annexation Act (Act 38 of 1877). The act was only promulgated on 17 September 1879, when four magistrates were set up, at Kokstad, Matatiele, Mount Frere and Umzimkhulu.