Кіріспе
1999 жылы шыққан осы аттас телесериал Warriors – британдық теледрама, сценарийін Ли Джексон жазды, продюсері Найджел Стаффорд Кларк, режиссері Питер Косминский. Басты рөлдерде Мэтью Макфэден, Дэмиан Льюис және Иоан Груффуд ойнады. Сериал 1999 жылдың 20 және 21 қарашасында BBC One телеарнасында көрсетілді. 1999 жылдың 29 қарашасында VHS форматында, ал 2004 жылдың 7 қаңтарында Нидерландыда DVD форматында жарық көрді. Фильм бейбітшілік сақтаушылардың мандатындағы қайшылықтарды және олардың азаматтарға жасалған қатыгездіктерді араласа алмай көруге мәжбүр болғандағы, сондай-ақ оларға қарсы жауап қайтара алмайтын қасақана тудырылған жағдайларға тап болғандағы психологиялық жарақатын көрсетеді. Бағдарламаның ирониялық атауы британдық әскери күштері қолданған FV 510 Warrior бронетранспортёрінің атынан алынған. Сериалға музыканы Дебби Вайзман жазды. АҚШ-та көрсетілген кезде сериал "Бейбітшілік сақтаушылар" деп қайта аталды.
Warriors is a British television drama serial, written by Leigh Jackson, produced by Nigel Stafford Clark and directed by Peter Kosminsky. It starred Matthew Macfadyen, Damian Lewis and Ioan Gruffudd. It was screened on BBC One on 20 and 21 November 1999. The serial was released on VHS on 29 November 1999. On 7 January 2004 the serial was issued on DVD in the Netherlands. The film emphasises the contradictions of the mandate of the peacekeepers, and the psychological trauma that they sustain while being forced to observe atrocities perpetrated against civilians without being able to intervene, and being subject to deliberate provocations against which they are unable to retaliate. The ironic title of the programme is taken from the name of the armoured vehicle used by the British forces, the FV 510 Warrior. Music for the serial was written by Debbie Wiseman. When it aired in the United States, the serial was re titled Peacekeepers.
Бірінші эпизод
1992 жылы Ливерпульде әскерилер Солтүстік Ирландиядағы кезеңнен кейін демалыста жүріп, өмірлерін жалғастырып жатқандарын көруге болады. Сержант Сочаник ағасының апаттан қаза табуына байланысты күресіп жатыр. Джеймс пен Скит Скиттің кіші қарындасы Сандраның 16 жасқа толу тойына қатысады. Базада лейтенант Филли батальонның Югославияға бейбітшілік сақтау мақсатымен жіберілетіні туралы хабар алады. Лейтенант Логри майор Стоуннан телефон арқылы хабардар болып, келер шаңырағы Эмманың наразылығына орай, үйлену тойын кейінге жылдыруға мәжбүр болады. Джеймс пен Скит сыртқа шығып, жергілікті түнгі клубқа барады. Екеуі қыздармен танысып, кейін күйеу жігіт пайда болады. Бір қыз күйеу жігітінің бұрын оны ұстауға тырысқанын айтып, Джеймске ұнамайтынын жасырмайды. Күйеу жігіт Скиттің қалыңдығы Шерилмен билегенін көріп, араласуға тырысады, бірақ Джеймс оны еш қиындықсыз сүйреп шығарып, бұзылық жасамау үшін ескертеді. Таңертең Шерил Скитті ертерек таныспағанына өкінеді, ал оның досы оны тойға алып кетеді. Үйге келгенде олардың демалысы тоқтатылғанын біледі, Джеймс әжесіне, ал Скит әпкесіне хабарлайды. Топ Югославияға ұшып кетеді, онда олар ақ түсті жауынгерлік машиналарын жүктейді. Джеймс лейтенант Филлидің "Үш нөл" атты жауынгерлік машинасының пулеметшісі болып қызмет етеді, ал Скит жүргізуші болады. Лашва аңғарындағы Витез қаласына кіргенде, олар зақымдануды және сарбаздар топтарын байқайды, содан кейін тәттілерді тарату үшін тоқтайды. Бұрынғы мектеп ғимаратындағы базада оларға міндет тапсырылады: "Осы адамдар аштықтан өлмеуін қамтамасыз ету", "біз тарап таңдамаймыз, босқындарды көшірмейміз, этникалық тазалауды бастамаймыз, Боснияның этникалық картасын қайта сызу үшін келмейміз", сондай-ақ, тікелей қауіп болмаса, оқ атуға тыйым салынғаны айтылады. БҰҰ-ның өкілі Рик Лангрубер жағдайды түсіндіреді, ал Джеймс пен Скит алдағы футбол матчтарын талқылайды. Түнде күзетте тұрған екі сарбаз айқайды естіп, содан кейін оқ атылады, олар болған оқиғаны көреді, бірақ араласа алмайды. Келесі күні взвод жарақат алған мұсылман баласын алып кетуге шығады, базадан жаңа аудармашы Минкамен бірге кетеді. Жол бойында олар хорват сарбаздары басқаратын бақылау бекетінде танкіге қарсы миналармен тоқтатылады, олар жауынгерлік машиналарын тексеруді талап етеді. Ақырында оларды өткізіп жібереді, содан кейін зақымдалған ауыл арқылы өтеді. Келесі үйге жеткенде, сыртында хорваттардың шағын тобы жиналған, олар үйді мұсылмандар басып алды деп санайды және кіруден бас тартады. Тұрғындармен сөйлескенде, оларға үй өртенгенге дейін 20 минут уақыт бар екені айтылады. Тұрғындар өткен түні келген қарулы адамдардың жергілікті тұрғындарды қуғандарын және кішкентай баланың қашу үшін балкондан секіргенін айтады. Хорват формасындағы қарулы адамдар уәделерін орындау үшін келеді. Лейтенант Филли оларды тұрғындарды жалғыз қалдыруға көндіруге тырысады, бірақ сәттіліксіз, британдық сарбаздар үй өртенген кезде тұрғындарды эвакуациялайды. Лангрубер келіп, Филлиге бейбіт тұрғындарды жауынгерлік машиналарын көлікте эвакуациялағаны үшін ескертеді, бұл аймақты этникалық тазалауға көмектесетінін және сарбаздардың міндеті тек баланы эвакуациялау екенін айтады, британдық сарбаздар оған бағынады. Бала өзен бойындағы дренаж құбырынан қатты жарақаттанған күйі табылып, Скит құтқарады. Жауынгерлер баламен базаға оралғанда, сол бақылау бекетіне келеді, бірақ миналар ауыстырылған. Лейтенант Фили секіріп шығып, миналарды жоқ етеді, сарбаздар оны тоқтату үшін қайтып келмес бұрын жауынгерлер өтеді. Капитан Гурни оны мұндай іс-әрекеті үшін сөкпейді, ал Лангрубер кейін жүргізуге тырысқанда ашуланған сарбаздардың кешіктіруіне ұшырайды. Лейтенант Логри мен Минка сөйлесіп, Скит демалып жатқан балаға қарап отырады. Оған лейтенант Филли келіп, баланың ұстап тұрған кішкентай отқа орындық қорабын байқап, ішінен телефон нөмірін мұқият шығарып алады. Минка телефон нөмірін шалады, ол баланың анасы екенін біліп, оларды қайта қосады. Лейтенант Филли мен Лейтенант Логри азаматтық үйде тұрады және көршілері оларды Рождестволық кешкі асқа шақырады. Взвод серб күштерінің күзетіндегі өткелді бақылауға жіберіледі, онда 6-7 мың босқын өтуге тырысады. Олар келгенде, сарбаздар кездейсоқ азаматтардан қымбат заттарын тартып алып, азаматтарды қорқыту үшін кездейсоқ оқтар атып жатыр. Бір сарбаз әйелден көбірек киімді алып қояды, содан кейін Джеймс араласып, оны алып кетеді. Осыдан кейін взводтың қалған бөлігі сарбаздардың азаматтарды тонауына жол бермейді және жүктөрдi көтеріп жүруге көмектеседі, бұл олардың бұйрықтарына қайшы келеді. Лангрубер келіп, взводты тоқтатуға тырыспайды. Кейін, Рождестводағы телефон арқылы сөйлескенде, Эмма таңертең ауру сезімі бар екенін айтады. Минка бұл туралы естігенде қатты мазаланады. Взвод Рождестволық кеш өткізеді, бірнеше жергілікті балаларды шақырады. Лейтенант Филли мен Лейтенант Логри көршілерге кешкі асқа баруға дайындалады, бірақ Филли мұсылмандар ішкілік ішпейтінін айтып, олардың орнына банандарды әкелуді ұсынады. Логри базаға қайта шақырылып, Филли көршілермен жалғыз кездеседі, бірақ күйеуі жарықтандыру фабрикасында жұмыс істегендіктен кешігеді. Көршілердің қызы Хажра жоғары қабатта музыка тыңдап отырады. Филли әйелдің ұсынған ішімдігін қабылдағанда, оның қателігін түсініп, мас болады. Күйеуі Насермен бірге олар Филлимен жағдай туралы ойларын бөліседі. Әйел Алмира аңғардың қарғысқа ұшырағанына сенеді, бірақ Насер оған сенбейді. Келесі күзет барысында жауынгерлер өртенген көліктер мен өлген денелердің арасынан өтеді. Біреуі азық-түлікпен жүргенде атылған сияқты көрінеді. Джеймс осы жағдайды әзілмен қабылдауға тырысады, бірнеше сарбаздың оқ атысып жатқанын көреді. Жүкті әйелге жедел жәрдем қажеттігі туралы хабар келеді, сондықтан "Үш нөл" осы жұмысқа кірісіп, кері қайтады. Олар өтетін кезде сарбаздар "Үш нөлді" қорғаныш ретінде пайдаланады. Кенеттен тоқтап қалған жауынгерлік машинаның себебін бастапқыда ешкім түсінбейді, содан кейін Джеймс Скиттің жауап бермейтінін байқап, жауынгерлік машинаның тар шеңберінде іздеуге тырысады, Скиттің снайперден атылғанын анықтайды. "Үш нөлдің" қалған бөлігі Скитті ортасынан шығарып алады, бірақ күшін жоғалтқан кезде көмек келгенге дейін қайтыс болған сияқты көрінеді. Джеймс жақын досының қазасына қайғырып, ол моргке барады, ал Филли өзін кінәлі деп санайды. Ол взводқа хабарлағанда, бір сарбаз оқ түскен ғимаратқа шабуыл жасауға рұқсат сұрайды, бірақ оған рұқсат берілмейді. Джеймс Сандраға қоңырау шалып, өзінің өлгенін тілейтінін айтады. Кейінірек түні Филли Джеймстің қоршаудың үстінде мылтығымен тұрғанын көреді, снайперлерді атуға немесе одан да көп, өзіне оқ тиюіне үміттенеді. Филли оны ыңғайлы жағдайға келтіреді, содан кейін Джеймстен жаңа жүргізуші туралы ұсыныстарын сұрайды, Джеймс Хуквейді ұсынады. Келесі күзетте бөлім серб күштерінің тоқтатып, 25 000 азаматтық тұрғындарға көмектесуге рұқсат бермейтін көпірде бір түнге тоқтатылады. Лангрубер келісімге келуге тырысады, ал Логри оның әдісінің кемшіліктері бар екеніне сенеді...
Serbs resume their bombardment, killing many and causing immense panic, while claiming to the UN forces still held at the bridge that the Muslims are instead shelling themselves. Captain Gurney orders all remaining troops back on board the Warriors so that they can withdraw, whilst James and Sochanik are occupied helping wounded civilians. When they do not reboard, Gurney orders his driver to exit the area at speed, abandoning James, Sochanik, and Loughrey, along with other soldiers, much to the protests of Corporal Sprague. Their Warrior is then stopped by a human barricade of civilians, who Gurney attempts to convince that evacuation is the only option for the civilians. Their commander relents, stating that she will attempt to reach Srebrenica, their ultimate fate uncertain, with Gurney visibly distressed by what he has been forced to do. James rescues a young wounded civilian, ushering him into the back of the Warrior. While attending to his wounds in the back of the cramped Warrior, they note his Manchester United shirt, briefly laughing about it, with James dubbing the boy Giggsy in reference to his shirt. The Warrior is blocked by a T 34 on the road, leading a column of armour and surrounded by Serbian infantry. Gurney meets the column leader, the same officer who had held them at the bridge and attempted to blame the Muslims for the shelling. The officer demands to search their Warrior before they will be allowed past, which Gurney strongly rejects, only for Langrubber to arrive and order him to submit to the search. When informed that the Serbs intend to search the Warrior, the soldiers inside dress Giggsy in their uniforms, but the visible wounds and his demeanour give him away when the Serbs look into the back of the vehicle. They demand that Giggsy be handed over as a prisoner of war, which James refuses, eventually being convinced to by Gurney and Lieutenant Feeley. The soldiers take Giggsy into the woods to be killed, whilst James cries in the Warrior.
Екінші бөлім
Лейтенант Филли қайтадан Альмираға келіп, алқаптың шынымен де қарғысқа ұшырағанына сенімді екенін айтады. Ол оны Екінші дүниежүзілік соғыстағы концлагерь орнына жетелейді. Патрульде лейтенант Логри Ахмичиге барады, оны үлкен отбасы бар жергілікті босниялық шақырады. Спраг балалармен NES ойнайды, ал Логри оған сербтерге қарсы емес, көмек таратуға келгендерін түсіндіреді. Лейтенант Энгель Ахмичидің хорват жағына өтеді, бірақ өзін көрсетуге дайын ешкімді таппайды. Жол бойындағы жаңадан ашылған қабірлерде тоқтағанда Альмира Филлиге Насердің негізгі жағдай нашарлағанмен аймақтан кетпейтінін айтады, өйткені ол тым мақтанқор. Хорватия туларымен көліктер өтіп барады, содан кейін солдаттар тобы түсіп, екі қартты қорқытады, бұл Филлидің көзіне түседі. Олар азаматтық итті өлтіреді, содан кейін тонауға кіріседі, Филли Альмираға егер бірдеңе болса, мылтығын алып араласуға барар алдында кетуге бұйырады. Альмира Филлиге аудармашы болып, хорват командиріне бейбіт тұрғындар өздерінің қауіпсіздігі үшін көшіріліп жатыр деп мәлімдейді. Филли Дарио Кордичтің бұл миссияға уәкілеттік бергенін сұрайды, командир жауап беруден бас тартып, тонауды дереу тоқтатады, ашуланып. Логри және оның бөлімі үйден кетеді, Логри жақын үйлердегі айқыштарды байқайды, бірақ олардың мағынасын анық білмейді. Келесі күні Филли Джеймс пен тағы бір жауынгерді қарт жұпқа апарып, ер адамның үйіне айқышпен бекітілгенін, ал әйелдің әлі де жерленбеген итінің жанында өлгенін көреді, хорват күштері Филли кеткеннен кейін қайтып келгенін көрсетеді. Джеймс ер адамды түсіруге тырысады, бірақ Сочаник оны ескертеді, мәйітте тұзақ болуы мүмкін деп болжайды. Патрульді жалғастыра отырып, радио арқылы Ахмичидегі ауыр шайқас туралы хабар алады және тергеуге барады. Олар қырғынды көреді, барлық жерде HVO граффитилері және өртенген ғимараттар бар. Джеймс бұрын өлген иесінің құшағында жатқан шұбар иттің иесін оятуға тырысқанын көреді. Лейтенант Энгель жарақат алған қызға көмектеседі, ол жалғыз аман қалған адам болып көрінеді. Логри өткен күні болған үйді зерттейді, оның тұрғындары жер астында тірідей өртелген, сүйектеріне айналған. Спраг NES ойнаған баланың сүйегін табады. Логри айқышпен боялған үйлер сақталғанын және терезелерде қозғалыс байқалатынын айтады. Ол бөлмеге кіруге тырысады, көршілері көршілерін тірідей өртеп жібергенін көргенде ашуға буырады. Кейін Эммамен телефон арқылы сөйлесуге тырысады, ол күнделікті нәрселерді талқылауға тырысады және олардың жасаған жұмысының қорқыныштылығын жасыруға тырысады, бірақ ол оның эвфемизмдерін түсінбейді. Асханада Джеймс тамақ әкелгеннен кейін табағын сындырып, қызметкерлерді ашуландырады. Бірлік футбол матчын Минка төрешілік етеді, солдатарды көргендері ашуландырады. Альмира Филлиге келіп, күйеуінің ең жаман жағдайдың артта қалғанын айтқанын, бірақ оған сенбейтінін мәлімдейді. Филли күзет бөлімін құруды ұсынады, бірақ ол оны қабылдамайды, жағдай тым ауыр болғанын айтады. Филли үйде отырғанда, Логри Минкамен бірге оралады, Логри оның тек сусын ішу үшін келгенін айтады. Филли бұған сенбейді, ал Минка келесі күні таңертең кеткенде, ол Логриге жүкті Эмма үйде болғанда не істеп жатқанын сұрайды. Логри Филлидің Альмирамен не үшін жиі кездесетінін сұрайды. Насер Альмирамен дауласып, мылтықпен қашып бара жатқан көрінеді. Филли мен Логриге өздерінің қауіпсіздігі үшін базаға оралуға бұйрық беріледі, Филли Альмираға хабарлап, олар да кетуге дайындалып жатыр дейді. Базаға оралғаннан кейін Филли мен Логриге хорват күштерінің жер басып алуы туралы хабар береді, бұл Витестегі шайқастарда БҰҰ күштерінің тәулік бойы қарауылдауы керек дегенді білдіреді. Майор Стоун солдаттар Ахмичиде болған оқиғаға кінәлі сезінбеулері керектігін, өйткені олар барлық жерде бола алмайды деп мәлімдейді. Келесі патруль кезінде БҰҰ күштері қарулы адамдардың Витестегі көшелерге жүйелі түрде кіріп, терезелерді бұзып, жарылғыш заттарды лақтырып, автоматпен оқ атуын көреді. Британдық сарбаздар оншама азаматтарды кішкентай ғимаратқа жинап, оларды эвакуациялай бастайды, Филли оларды мәйіттер қаптарына салу үшін қайтып барғысы келмейтінін айтады. Капитан Гурни радио арқылы тоқтатуға бұйрық береді, жараланған болмаса, азаматтарды жылжыта алмайтынын айтады, ал Логри егер қозғалмаса, жараланатынын жауап береді. Майор Стоун радионы иеленеді және бұйрықты қайталайды, полковник эвакуацияны тоқтатуға бұйрық бергенін қосады. Британдық сарбаздар бұйрыққа бағынуға мәжбүр болады, бұл сарбаздарды ашуландырады және азаматтарды шатастырады, соның бірі баласын Спрагқа беріп, қайтаруға үлкермей қашады. Логри майор Стоуннан сөгіс естиді, ол эвакуация этникалық тазалауды қолдайды және азаматтардың шынымен зиян шеккенін білмейді деп таластайды. Филли Альмираға оралып, оған және Хажраға бірнеше күнге арналған заттарды жинауға бұйырады, артиллерия жарылысы фондық дыбыс ретінде естіледі, оларды әскери базаға жеткізеді. Альмира оған Насердің соғысқа кеткенін айтады, Альмира қашу керек дегеніне сенімді болғанын және Насер оған Венгрияға қашуды ұсынғанын түсіндіреді. Түнде бөлім Витестегі үйлердің жанындағы жарылыстар туралы хабар алғаннан кейін шығады. Олар келгенде үйлер өртеніп жатыр, азаматтар жер астында жасырынып отыр. Джеймс лейтенант Филлиге Лангрубердің жолда екенін хабарлайды, Филли лейтенант Энгельге оны ұстап тұруға бұйырады, Логри аяқпен патрульдеуге шығады, барлық радиоларды өшіріп тастайды. Азаматтар бос жауынгерлер арқылы Травникке эвакуацияланады, снайперлердің оқтары астында. Альмира мен Хажра үйге қайтып, қалған заттарын жинап Венгрияға баруға ниеттеніп жатыр. Таңертең бөлім жасаған әрекеттерінің салдары туралы талқылайды, Сочаник осы миссия аяқталғаннан кейін кетіп қалатынын айтады. Базаға қайта оралғанда Филли Альмираның үйінен түтін көріп, бөлімге тергеуге бұйырады, Альмира мен Хажраның денесін табады, шабуылдаушылар оларды өлтірмес бұрын зорлаған деген күдік туады. Капитан Гурни Филлиді кеше жасағандары үшін құттықтайды, содан кейін Альмира мен Хажраның қазасы туралы хабар алады. Қабір дайындалады, Витестен эвакуацияланған имам шақырылып, жаназа рәсімі өткізіледі. Филли Альмираны еске алу үшін фотосуреттер мен бірнеше заттарды жинап алады. Бөлім жаңалықтардағы бейбіт келісімдер туралы хабарды көреді, лейтенант Логриге мұсылмандар мен хорваттар денелерді алмастыруға ниеттеніп жатқанын және олардың қатысуын сұрағанын хабарлайды. Мұсылмандар төрт денені мәйіт қаптарына орап қайтарады, бірақ хорваттар ашуланып, бесінші дене, қашқын офицердің де болу керектігін айтады. Логри лейтенант Энгельге хорват жүк көлігінде қанша дене бар екенін сұрайды, ол 98 дене бар екенін хабарлайды. Хорваттар әйелдерден тұратын жүк көлігін де әкеледі, олардың командирі Энгельге мұсылман ер адамдары мен балаларын тізгінмен байлап қойған үй туралы айтады: егер офицер қайтарылмаса, үйді жарғызып, әйелдерді өз әскерлеріне зорлауға береді. Энгель командирге мұндай іс жасаса, ол соғыс қылмысы жасағаны үшін айыпталады және Энгель оған қарсы куәлік етеді деп ескерткенде, ағылшын тілінде сөйлейтін хорват жүк көлігіндегі бір дене әлі тірі екенін хабарлайды. Джеймс жараланған адамды құтқару үшін жүк көлігіне өрлеуге мәжбүр болады. Жүк көлігінен қалың қара лай ағып жатыр, шыбықтар ұшып жүреді, бірақ жүк көлігінің ішіндегілер, Джеймсті құстырады, көрсетілмейді. Ол Насер екенін анықтайды. Хорваттар оларды қоршап алып, Насерді пышақтап...