PIK-20 ұшағының даму тарихы мен түрлері

Кіріспе

PIK 20 желкен ұшағы Хельсинки технология университетінде Пекка Тамми, Илкка Рантасало және Раймо Нурминеннің кеңесімен жобаланды. Оның алғашқы ұшуы 1973 жылғы 10 қазанда өтті. Бастапқыда оны Molino Oy компаниясы өндірді, ал 1974-1980 жылдары Eiri Avion Oy (қазіргі Eirikuva Oy) компаниясы сатып алды. Кейін өндіріс Siren SA француз компаниясының қарамағына өтті, ол оны Siren PIK 20 деп атады. Бастапқыда PIK 20 стандартты кластағы желкен ұшағы ретінде жіктелді, сол кезде қону кезінде басқару үшін жапсырмалар немесе ауа тежегіштерін пайдалануға рұқсат етілді. Стандартты кластың талаптарына сәйкес, ауа тежегіштері немесе жапсырмалары тік құлау кезінде жылдамдықты ең жоғары шектен төмен ұстауға қабілетті болу керек еді. Бірақ жоғары жылдамдықтарда жапсырмаларды толық түсіру үшін үлкен күш қажет болды, сондықтан PIK 20 берік рульді тұтқамен жабдықталды. Алғашқы прототип 1974 жылғы қаңтарда Уэйкериде өткен әлем чемпионатында 13-орынды иеленді, бірақ өте жақсы өнер көрсетті. (Төмен орынға себеп – бірінші күні дұрыс емес қабылданған шешім.) Осы 1974 жылғы әлем чемпионаты туралы "Zulu Romeo Good start" атты фильмде осы сары прототипті (OH 425) көруге болады. Содан кейін аптасына екі-үш ұшақ өндірілді. Стандартты кластың ережелері тағы өзгертілді, нәтижесінде жапсырмалар мен элерон бірге қозғалды (флаперон) және жапсырмалардың қону режимі мен нөлдік күй арасындағы аралық параметрлерін орнатуға мүмкіндік болды. Соның нәтижесінде 1975 жылы британдық, американдық және фин ұлттық чемпионаттарын жеңіп алған PIK 20B пайда болды. 1976 жылы Инго Реннер PIK 20B-мен әлем чемпионатында жеңіске жетті, ал екінші және үшінші орындар да осы модельге бұйырды. PIK 20A иелерінің көпшілігі B үлгісінің флаперондық конфигурациясына көшті. Кейіннен көміртекті стрингерлер стандартқа айналды. Ережедегі тағы бір өзгеріс стандартты класта көтергіштік күшін арттыратын құрылғыларды тыйым салды және көтергіштік күшін арттыратын құрылғыларға рұқсат берілген жарыс класын немесе 15 метрлік класты енгізді. Соның салдарынан жаңа 15 метрлік кластың талаптарына сай PIK 20C артқы жиекті жапсырмалармен жабдықталды. PIK 20D-ге Schempp Hirth стандартты ауа тежегіштері, фюзеляждың маңызды бөліктерінде көміртек күшейткіш жолақтары, мұрын профилінің жаңаша жасалуы, құйрық жазықтығының алға жылжуы және соққыны азайту үшін фюзеляждың контуры өзгертілді. Жапсырмалардың бұрылуы 12-ден +20 градусқа дейін шектелді. D үлгісінің алғашқы ұшуы 1976 жылы өтті. Өзін-өзі іске қосатын PIK 20E, D үлгісіне ұқсас, бірақ кабинадағы қолмен айналдыру тұтқасын 15 рет айналдыру қажет болатын Rotax 501 қайтарылатын қозғалтқышымен жабдықталған. Фюзеляж сәл өзгеше, қанаттардың артқы жағы сәл иілген, ал құйрық жазықтығы үлкен. Францияның Issoire компаниясы E үлгісінің 17 метрлік PIK 30 нұсқасын өндірді. PIK 20-дан айырмашылығы, PIK 30 винтпен ұшыруға немесе толық теріс жапсырмалармен ұшуға қабілетсіз болды. PIK 20F өзгертілген қанат профиліне, қайта жасалған фюзеляжға және алдыңғы жағы ашылатын кабинаға ие болды. PIK 20 ұшақтарының боялуы да ерекшеленді, олар гельді қаптаманы пайдаланбастан дәстүрлі бояумен боялған. (Прототип ашық сары түсті болды.) Мұндай жабын ұзақ қызмет етеді және жөндеуі оңай. PIK атауы Хельсинки технология университетінің студенттік одағының ұшу клубы – "Политехниккокойн Ильмайукерхо" деген сөздің аббревиатурасы. 1977 жылғы маусымда зауытта болған өрт өндірісті қысқа мерзімге тоқтатты, бірақ сол кезде 200 ұшақ сатылған еді. Өндіріс 1985 жылға дейін D және E үлгілерімен жалғасты, олардың 400-ден астам данасы жасалды.

The PIK 20 sailplane was designed at the Helsinki University of Technology by Pekka Tammi, with advice from Ilkka Rantasalo and Raimo Nurminen. The prototype first flew on 10 October 1973. It was produced initially by Molino Oy who were taken over by Eiri Avion Oy (currently Eirikuva Oy) between 1974 and 1980. Later, production was taken over by the French company, Siren SA, under the name Siren PIK 20. At first the PIK 20 was classified as a Standard Class glider, which at the time allowed either flaps or air brakes for landing approach control. The specification of the Standard Class required the air brakes or flaps to be capable of keeping the speed below the maximum speed in a vertical dive. However at high speed great force was needed to fully lower the flaps and so the PIK 20 was equipped with a geared crank handle. The first prototype finished 13th in the World Gliding Championships in Waikerie in January 1974 but it performed impressively. (The low placing was caused by a poor decision on the first day of the competition.) This yellow prototype glider (OH 425) can be seen in movie named "Zulu Romeo Good start" about this 1974 World Gliding Championship. The glider was then produced at the rate of two to three per week. The rules of the Standard Class were changed again to allow the flaps and ailerons to move together (flaperons) and for intermediate settings of the flaps between landing mode and zero. The result was the PIK 20B which won British, American and Finnish National Championships in 1975. In 1976 Ingo Renner won the World Championship with a PIK 20B and second and third places were also taken by this type. Most owners of PIK 20A converted to the B's flaperon arrangements. Carbon fiber spars later became standard. Another change in the rules prohibited lift enhancing devices in the Standard Class; and introduced a racing class or 15 metre class which did permit lift enhancing devices. As a result, the PIK 20C with trailing edge flaps was produced for the new 15 metre class. PIK 20D added conventional Schempp Hirth airbrakes, carbon reinforcement strips at critical locations in the fuselage, the nose profile was sharpened, the tail plane was moved forward and fuselage fairings recontoured to reduce drag. The flaps were limited to 12 to +20 degrees. The first flight of the D was in 1976. The self launching PIK 20E is similar to the D model, but has a retractable Rotax 501 that takes 15 turns of a manual crank in the cockpit to deploy or retract. The fuselage is slightly different, with a slight sweep back of the wings and the tailplane is larger. The Issoire Company in France produced a 17 metre PIK 30 version of the E. Unlike the PIK 20, the PIK 30 could not be winch launched or fly with full negative flaps. A PIK 20F had a modified wing profile, reshaped fuselage and a forward opening canopy. The PIK 20s were also notable for being conventionally painted rather than using gel coat. (The prototype was bright yellow.) This type of finish is longer lasting and simpler to repair. The name PIK is an acronym for Polyteknikkojen Ilmailukerho, the flying club of the Student Union of Helsinki University of Technology. A fire in the factory June 1977 dented production briefly but by then 200 gliders had been sold. Production continued until about 1985 with the D and E versions with over 400 examples of the type having been completed.