Кіріспе
Макроэкономикалық сауда теоремасы
Гекшер-Олин теоремасы – швед экономисі Эли Гекшер және оның шәкірті Бертил Олин әзірлеген Гекшер-Олин моделінің төрт маңызды теоремасының бірі. Екі факторлы жағдайда, ол былай тұжырымдайды: «Капиталға бай ел капиталды қажет ететін тауарды экспорттайды, ал еңбекке бай ел еңбекке қажет ететін тауарды экспорттайды». Гекшер-Олин моделінің басты шарты – екі елдің өзара ұқсас болуы, тек ресурстардың мөлшерімен ғана ерекшеленуі. Бұл сондай-ақ, жалпы қалаулардың бірдей екенін де білдіреді. Капиталдың салыстырмалы артық болуы капиталға бай елде капиталды қажет ететін тауарды еңбекке бай елге қарағанда арзан өндіруіне мүмкіндік береді, және керісінше. Елдер сауда жасамайтын жағдайда бастапқыда: капиталға бай елде капиталды қажет ететін тауардың бағасы екінші елдегі бағасына қарағанда төмендейді, ал еңбекке бай елде еңбекке қажет ететін тауардың бағасы екінші елдегі бағасына қарағанда төмендейді. Саудаға рұқсат берілгеннен кейін, пайда табуға ұмтылған фирмалар өз өнімдерін (уақытша) жоғары бағасы бар нарықтарға жібереді. Осының нәтижесінде: капиталға бай ел капиталды қажет ететін тауарды экспорттайды, ал еңбекке бай ел еңбекке қажет ететін тауарды экспорттайды. 1951 жылы Василий Леонтьев ұсынған Леонтьев парадоксы, АҚШ-тың (барлық өлшем бойынша әлемдегі ең көп капиталға ие ел) еңбекке қажет тауарларды экспорттағанын және капиталды қажет ететін тауарларды импорттағанын көрсетті, бұл Гекшер-Олин теоремасымен қайшы келеді. Алайда, егер еңбек білікті және білікті емес еңбек деп екі бөлек факторға бөлінсе, Гекшер-Олин теоремасы дәлірек болады. АҚШ білікті еңбекті қажет ететін тауарларды экспорттауға бейім, ал білікті емес еңбекті қажет ететін тауарларды импорттауға бейім.
the price of the capital intensive good in the capital abundant country will be bid down relative to the price of the good in the other country,
the price of the labor intensive good in the labor abundant country will be bid down relative to the price of the good in the other country. Once trade is allowed, profit seeking firms will move their products to the markets that have (temporary) higher price. As a result:
the capital abundant country will export the capital intensive good,
the labor abundant country will export the labor intensive good. The Leontief paradox, presented by Wassily Leontief in 1951, found that the U. S. (the most capital abundant country in the world by any criterion) exported labor intensive commodities and imported capital intensive commodities, in apparent contradiction with the Heckscher–Ohlin theorem. However, if labor is separated into two distinct factors, skilled labor and unskilled labor, the Heckscher–Ohlin theorem is more accurate. The U. S. tends to export skilled labor intensive goods, and tends to import unskilled labor intensive goods.
Байланысты теоремалар
Факторлық бағаларды теңестіру – Халықаралық сауданың нәтижесінде екі бірдей өндіріс факторының салыстырмалы бағалары елдер арасында теңеседі. Столпер-Сэмюэлсон теоремасы – Тауардың салыстырмалы бағасының өсуі, сол тауарды өндіруде ең көп пайдаланылатын фактордың табысын арттырады, ал керісінше, екінші фактордың табысын төмендетеді. Рыбчинский теоремасы – Егер өндіріс факторларының тек біреуі артса, онда осы факторды көп пайдаланатын тауардың өндірісі салыстырмалы түрде артады. Бұл сол тауардың салыстырмалы бағасының төмендеуіне және екінші факторды көп пайдаланатын тауардың өндірісінің азаюына алып келеді.