Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Азиядан Тынық мұхитының оңтүстік бөлігіндегі аралдарға дейін созылған Оңтүстік-Шығыс Азияға қатысты Жапонияның сыртқы саясаты, 1980-жылдары Азиядағы басты экономикалық күш ретінде Жапонияның қарқынды өсуімен сипатталады. 1980-жылдары Шығыс-Батыс және Қытай-Кеңес қарым-қатынастарындағы шиеленіс азайды, бұл аймақтық көшбасшылықты әскери емес, экономикалық күш анықтайтынын көрсетті. Осы он жылдық ішінде Жапония аймақтағы жаңа бизнес-инвестициялар мен экономикалық көмек көрсетуде АҚШ-ты басып озды, бірақ АҚШ нарығы Азия-Тынық мұхиты аймағының өркендеуіне маңызды фактор болып қала берді. 1980-жылдардың соңында (Плаза келісімінен кейін) иеннің АҚШ долларына шаққандағы құнының өсуі Жапонияны капитал және технология экспорттаушы, сондай-ақ Азиядағы өндірілген тауарларды импорттаушы ел ретінде Азия-Тынық мұхиты аймағының негізгі экономикасына айналдырды. Жапония осы аймаққа ең көп экономикалық көмек көрсететін ел статусын сақтап тұр.
Japanese foreign policy toward Southeast Asia, the diverse region stretching from South Asia to the islands in the South Pacific Ocean, was in part defined by Japan's rapid rise in the 1980s as the dominant economic power in Asia. The decline in East West and Sino Soviet tensions during the 1980s suggested that economic rather than military power would determine regional leadership. During the decade, Japan displaced the United States as the largest provider of new business investment and economic aid in the region, although the United States market remained a major source of Asia Pacific dynamism. Following the rise in value of the yen relative to the US dollar in the late 1980s (after the Plaza Accord), Japan's role as a capital and technology exporter and as an increasingly significant importer of Asian manufactured goods made it the core economy of the Asia Pacific region. Japan remains the largest donor of economic aid to the region.
1950 жылдар
1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың соңына дейін Жапонияның Азиядағы басқа елдермен қарым-қатынасы негізінен сауда, техникалық көмек және көмек арқылы аймақтағы кең ауқымды, өсіп келе жатқан экономикалық мүдделерін ілгерілетумен байланысты болды. Оның басты мәселелері – сауда серіктестерінің экономикалық әлсіздігі мен саяси тұрақсыздығы, сондай-ақ Азия басшыларының Жапонияның өз аймақтарындағы "артық болуынан" туындаған алаңдаушылығы болды. Жапония 1950 жылдары бірнеше үзіліссіз келіссөздерден кейін көрші елдермен қарым-қатынасты жақсартуды бастады, нәтижесінде Бирмаға (қазіргі Мьянма), Индонезияға, Филиппинге және Вьетнам Республикасына (Оңтүстік Вьетнам) соғыс өтемақысы төленді. Тайландтың өтемақы талаптары 1963 жылға дейін шешілмеді. Жапонияның Азия аренасына қайта оралуына 1954 жылдың желтоқсанында Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы ынтымақтастық экономикалық және әлеуметтік даму жөніндегі Коломбо жоспарына қосылуы және 1955 жылдың сәуірінде Индонезияның Бандунг қаласында өткен Афро-Азия конференциясына қатысуы да көмектесті. 1950 жылдардың соңында Жапония көмек бағдарламасын бастады. 1958 жылы ол Үндістанға 50 миллион АҚШ долларына баламалы несие берді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдардағы алғашқы жапон несиесі болды. Бұл несиелер, Үндістанмен, сондай-ақ Шри-Ланка, Малайзия, Тайвань, Пәкістан және Оңтүстік Кореямен байланысты келешектегі жағдайлардағыдай, Жапониядан жабдықтар мен құрал-жарақтарды сатып алуға бағытталған жобалармен тығыз байланысты болды. 1960 жылы Жапония Азия экономикалық мәселелер институтын (1969 жылы Дамушы экономикалар институты деп қайта аталды) экономикалық дипломатия саласындағы мамандарды даярлаудың негізгі орталығы ретінде ресми түрде құрды.
From the mid 1950s to the late 1960s, Japan's relations with the rest of Asia were concerned mainly with promoting its far flung, multiplying economic interests in the region through trade, technical assistance, and aid. Its main problems were the economic weakness and political instability of its trading partners and the growing apprehension of Asian leaders over Japan's "overpresence" in their region. Japan began to normalize relations with its neighbors during the 1950s after a series of intermittent negotiations, which led to the payment of war reparations to Burma (now Myanmar), Indonesia, the Philippines, and the Republic of Vietnam (South Vietnam). Thailand's reparations claims were not settled until 1963. Japan's reintegration into the Asian scene was also facilitated by its having joined the Colombo Plan for Cooperative Economic and Social Development in Asia and the Pacific in December 1954 and by its attendance at the April 1955 Afro Asian Conference in Bandung, Indonesia. In the late 1950s, Japan made a limited beginning in its aid program. In 1958 it extended the equivalent of US$50 million in credits to India, the first Japanese loan of its kind in post World War II years. As in subsequent cases involving India, as well as Sri Lanka, Malaysia, Taiwan, Pakistan, and South Korea, these credits were rigidly bound to projects that promoted plant and equipment purchases from Japan. In 1960 Japan officially established the Institute of Asian Economic Affairs (renamed the Institute of Developing Economies in 1969) as the principal training center for its specialists in economic diplomacy.
1960 жылдар
1960-шы жылдардың басында үкімет Азияда байланыс орнатуға көбірек ұмтылыс танытты. 1960 жылы Азия экономикалық мәселелер институты Халықаралық сауда және өнеркәсіп министрлігінің (МИТИ) басқаруына берілді. 1961 жылы үкімет жаңа несие беру мекемесі ретінде "Шетелдік экономикалық ынтымақтастық қорын" құрды. Келесі жылы Шетелдік техникалық ынтымақтастық агенттігі жұмысын бастады. 1960-шы жылдардың ортасына қарай Жапонияның рөлі Азияда және әлемнің басқа аймақтарында айқын байқалды. 1964 жылы Жапония Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) толық құқықты мүшесі атанды. Экономикалық және саудалық кеңейім дами келе, ел басшылары "тек экономизм", "алдымен экспорт саясаты" және "көмектің коммерциялық мүдделері" деп аталатын нәрселердің дұрыстығы мен тиімділігіне күмән келтіре бастады. Олар дамыған және дамушы елдер арасындағы нәзік қарым-қатынас деп атаған "Солтүстік-Оңтүстік" мәселесін шешуге көбірек үлес қосуды қалады.
In the early 1960s, the government adopted a more forward posture in seeking to establish contacts in Asia. In 1960 the Institute of Asian Economic Affairs was placed under the jurisdiction of the Ministry of International Trade and Industry (MITI). In 1961 the government established the Overseas Economic Cooperation Fund as a new lending agency. The following year the Overseas Technical Cooperation Agency made its debut. By the mid 1960s, Japan's role had become highly visible in Asia as well as elsewhere in the world. In 1964 Japan became a full member of the Organisation for Economic Co operation and Development (OECD). As economic and trade expansion burgeoned, leaders began to question the propriety and wisdom of what they variously described as "mere economism," an "export first policy," and the "commercial motives of aid." They wanted to contribute more to the solution of the North South problem, as they dubbed the issue—the tenuous relationship between the developed countries and the developing countries.
1970 жылдар
1970-ші жылдардың басынан бері Азияда, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияда экономикалық көмек көрсету және дауларды реттеуде делдалдық қызмет көрсету арқылы бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуде көшбасшылыққа ұмтылу екі қиындыққа соқтырды. Сырттан қарағанда, Азияның бір бөлігінде Жапонияның аймаққа жүйелі экономикалық енуі, бұрынғы Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Азия нарықтары мен ресурстарын пайдалану схемасына ұқсас жағдайға алып келуі мүмкін деген қауіп болды. Ішкі саясаткерлер Жапонияның аймақтағы саяси қатысуы жапондықтарға қарсы наразылық тудырып, оның экономикалық жағдайына зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады. Саясатты қайта қарастырғаннан кейін, Жапония басшылығы аймақтағы дамып келе жатқан елдердің өнеркәсіптік базаларын жаңғыртуға көмектесуге көбірек мән беру қажет деп шешті, осы арқылы олардың өзін-өзі қамтамасыз етуі мен экономикалық төзімділігін арттыруға ұмтылды. 1970-ші жылдардың соңында Жапония екіжақты көмекті, яғни иендік кредиттер, тарифтерді төмендету, өндіріс экспорттарына квоталарды ұлғайту, өңдеу өнеркәсіптеріне, энергетикаға, ауыл шаруашылығына және білім беруге инвестиция салу арқылы Азиядағы көмек бағдарламаларын жүзеге асыруға бағытталғандай болды.
Efforts since the beginning of the 1970s to assume a leading role in promoting peace and stability in Asia, especially Southeast Asia, by providing economic aid and by offering to serve as a mediator in disputes, faced two constraints. Externally, there was fear in parts of Asia that Japan's systematic economic penetration into the region would eventually lead to something akin to its pre World War II scheme to exploit Asian markets and materials. Internally, foreign policymakers were apprehensive that Japan's political involvement in the area in whatever capacity would almost certainly precipitate an anti Japanese backlash and adversely affect its economic position. After a reassessment of policy, the Japanese leadership appeared to have decided that more emphasis ought to be given to helping the developing countries of the region modernize their industrial bases to increase their self reliance and economic resilience. In the late 1970s, Japan seemed to have decided that bilateral aid in the form of yen credits, tariff reductions, larger quota incentives for manufactured exports, and investments in processing industries, energy, agriculture, and education would be the focus of its aid programs in Asia.
1980 жылдар
1981 жылы Жапония мен АСЕАН елдері арасындағы дамып келе жатқан экономикалық байланыстарды институционалдық деңгейге көтеру мақсатында АСЕАН-Жапония орталығы құрылды. Бұл құрылымның себебі Жапонияның сол кездегі Оңтүстік-Шығыс Азия аймағына қатысты сыртқы саясатының кең ауқымды стратегиясы болды, бұл стратегия 1977 жылы Манила қаласында жарияланған Фукуда доктринасымен бейнеленген.
In 1981, the ASEAN Japan Centre was established to institutionalize the growing economic ties between Japan and the ASEAN countries. The establishment was partially driven by Japan’s wider foreign policy strategy towards Southeast Asia at the time, symbolized by the Fukuda Doctrine announced in 1977 in Manila.
1990 жылдар
1990 жылға қарай Жапонияның Азия-Тынық мұхиты аймағының көптеген елдерімен, әсіресе қарқынды дамып келе жатқан экономикалық байланыстарымен өзара әрекеттесуі көп қырлы және осы елдер үшін күннен күнге маңыздырақ бола түсті. АСЕАН елдері (Бруней, Индонезия, Малайзия, Филиппин және Таиланд; Сингапур – жаңадан индустрияланған экономика ретінде қарастырылды) өз дамуы үшін Жапонияны аса маңызды деп есептеді. Жапонияның АСЕАН елдеріне көрсеткен көмегі 1988 жылғы қаржы жылында 1,9 миллиард АҚШ долларын құрады, ал АҚШ-тың көрсеткен көмегі осы кезеңде 333 миллион АҚШ долларына жуық болды. 1989 жылдың наурыз айына дейін Жапония АСЕАН елдеріне жасаған жалпы инвестициясы шамамен 14,5 миллиард АҚШ долларын құрады, бұл АҚШ-тың инвестициясынан екі еседен астам. Осы кезеңде АСЕАН елдеріне тартылған жалпы шетелдік инвестицияның үлесінде Жапонияның үлесі Таиландта 70-80 пайызды, ал Индонезияда 20 пайызды құрады. 1990 жылдардың басында Жапония үкіметі, әсіресе Азияда, дипломатиялық беделін арттыруға белсенді күш жұмсады. Тошики Кайфудың 1991 жылдың көктемінде Оңтүстік-Шығыс Азияның бес еліне (Малайзия, Бруней, Таиланд, Сингапур және Филиппин) жасаған сапары 3 мамырда Сингапурда өткен маңызды сыртқы саясат жөніндегі мәлімдемесімен аяқталды. Онда ол Оңтүстік-Шығыс Азия Ұлттарының қауымдастығы (АСЕАН) мен жаңа серіктестік орнатуға шақырды және Жапонияның экономикалық саладан тысқары, «бейбітшілік елі ретінде саяси салада лайықты рөл атқаруға» ұмтылатынын мәлімдеді. Осы жаңа рөлдің нақты дәлелі ретінде Жапония Камбоджадағы қақтығысты шешу бойынша келіссөздерді ілгерілетуге белсенді қатысты.
By 1990 Japan's interaction with the vast majority of Asia Pacific countries, especially its burgeoning economic exchanges, was multifaceted and increasingly important to the recipient countries. The developing countries of ASEAN (Brunei, Indonesia, Malaysia, the Philippines, and Thailand; Singapore was treated as a newly industrialized economy, or NIE) regarded Japan as critical to their development. Japan's aid to the ASEAN countries totaled US$1.9 billion in Japanese fiscal year (FY) 1988 versus about US$333 million for the United States during United States FY 1988. Japan was the number one foreign investor in the ASEAN countries, with cumulative investment as of March 1989 of about US$14.5 billion, more than twice that of the United States. Japan's share of total foreign investment in ASEAN countries in the same period ranged from 70 to 80 percent in Thailand to 20 percent in Indonesia. In the early 1990s, the Japanese government was making a concerted effort to enhance its diplomatic stature, especially in Asia. Toshiki Kaifu's much publicized spring 1991 tour of five Southeast Asian nations—Malaysia, Brunei, Thailand, Singapore, and the Philippines—culminated in a May 3 major foreign policy address in Singapore, in which he called for a new partnership with the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) and pledged that Japan would go beyond the purely economic sphere to seek an "appropriate role in the political sphere as a nation of peace." As evidence of this new role, Japan took an active part in promoting negotiations to resolve the Cambodian conflict.