Кіріспе
Қылмыстық сот тарихының барысында жазалаудың өзгеріп келе жатқан түрлері, қылмыскерлер мен құрбандарға қосымша құқықтар, полиция реформалары әдет-ғұрыптың, саяси идеалдардың және экономикалық жағдайдың өзгеруін көрсетті.
Throughout the history of criminal justice, evolving forms of punishment, added rights for offenders and victims, and policing reforms have reflected changing customs, political ideals, and economic conditions.
Өмірбаян
Приматтардың әділдік пен бөлісу туралы түсініктері бар, бұзылған жағдайда олар әлеуметтік топтардан шеттетіледі немесе қуылмақ. Адамзат тарихында, ауыл шаруашылығына дейін, көшпелі мәдениеттерде мінез-құлық немесе қарсылық үшін жазалау жүйесі болған. Ауыл шаруашылығының дамуымен, адамдар басқаларды пайдаланып немесе зиян келтіреді деген қорқыныштан арылу үшін, халықты көбірек қамтыған қалалар мен мәдениеттер мен мінез-құлықтарға әкелген, бүкіл әлемде тәуелсіз түрде немесе басқа мәдениеттерге негізделген қылмыстар үшін жазалаудың ресми жүйелері, соның ішінде Хаммурапидің ертедегі вавилондық заңдары мен Хаммурапи кодексі.
Орта ғасырдағы Таяу Шығыс
Шурта деп аталатын полиция күші әскери бөлімнен шыққан "қылмысты басу үшін қалалық күштер" болды. Олар қарақшылармен және көтерілісші деп саналатын адамдармен күресуге жауапты болды, сондай-ақ сот функцияларын орындады (көбінесе қадимен бәсекелесе отырып). Мұхтасиб базарлар туралы заңдарды, исламдық мораль мен диммилерге арналған заңдарды жүзеге асыру үшін жауапты болды.
Ежелгі Мысыр
Ежелгі Мысырда полиция билігі Бесінші династияның (25 - 24 ғасырлар) кезінде құрылған. Патшалар мен ақсүйектер әскерилер мен бұрынғы әскерилердің арасынан таңдаған күзетшілерге тұрақты әскер құру алдында қылмыскерлерді ұстап, кербендерді, қоғамдық орындарды және шекара бекіністерін қорғау міндеті жүктелді. Полиция қатерлі және қатерлі емес құралдарды (мысалы, ағаш таяқтарды) және маймылдар мен иттерді қолданды. Аменемхат I билік құрған кезде (б.з.д. 1991 - б.з.д. Полиция күштері әсіресе құқық қорғау органдарына бағытталған, ал жаңадан құрылған тұрақты әскери полицияның басқа, бұрынғы міндеттерін орындау үшін пайдаланылды.
Ежелгі Қытай
Ежелгі Қытайда заңдарды "префекттер" орындаған. Қытайда "префект" деген ұғым мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан. Префектуралар жүйесі Чжу және Цзинь патшалықтарында Көктем және Күз кезеңінде дамыған. Джинде ондаған префекттер штаттың әр жеріне таралған, олардың әрқайсысының өкілеттігі мен жұмыс мерзімі шектеулі болды. Ежелгі Қытайда Дан Лин Вангтың тұсында жаңа сот жүйесі пайда болды. Бұл жаңа жүйеде жергілікті билер тағайындаған префекттер болды, оларды өз кезегінде мемлекет басшысы, әдетте, династияның императоры тағайындады. Ал "префектілер" өздерінің "префектурасының" немесе юрисдикциясының азаматтық басқаруын қадағалаған. Қазіргі полиция судьяларға есеп бергендей, префекттер де жергілікті билерге есеп береді. Әр префектке "субпрефекттер" қарасты, олар бірлесіп сол аймақтағы құқық қорғау органдарына көмектесті. Кейбір префекттер тергеуді жүргізу үшін жауапты болды, қазіргі полиция детективтеріне ұқсайды. Ақырында "префектура жүйесі" ұғымы Корея мен Жапония сияқты басқа да мәдениеттерге таралады. Ежелгі Қытайда құқық қорғау саласы да салыстырмалы түрде прогрессивті болды, әйелдерге префект болуға рұқсат берілді. Ежелгі қытай префектілерінің кейбір мысалдары: Шығыс Хан әулетінің Инь округінің префекті Чонг Фу және қазіргі Шандун провинциясының префекті Чинг Чоу. Әйел префекттің мысалы - Вуддингтің Леди Цю (1531 - 1557 жж.) Ежелгі Қытайда ұрлық сияқты кішігірім сот оқиғалары орын алса, клиент полиция қызметкеріне (а. к. а. констебль) префектуралық кеңседе хабар береді. Ұрыны ұстап алу үшін полиция қызметкері басқа ұрыны тұтқындауға болады, оны жалған мүмкіндікпен аулап, ұрының сол жердегі білімімен сол туралы болжауға болады. Ұрыға көмек берген адам тонау үшін жазаланады, бірақ ол полиция қызметкеріне көмек бергендіктен, оның жазасы төмендетіледі. Мин заңына сәйкес, полиция қызметкерлері қылмыскерлерді қамауға алу үшін қатаң кестеге ие. Әдетте, олардың қылмыскерлерді тұтқындауға отыз күні болады. Егер полиция қызметкерлері қылмыскерлерді 30 күн ішінде немесе белгіленген мерзімде ұстамаса, олар дене жазасына тартылады. Қылмыскерлерді ұстап алу полиция қызметкерлеріне жоғарылауды әкеледі. Алайда, бұл әдіс тез арада жоғарылау үшін жиі теріс пайдаланылды. Полиция қызметкерлерін халық арасынан басшылар тағайындады. Алайда, бұл таңдалған офицерлер, олар тек жүгірушілер болғандықтан, билердің бір бөлігі ретінде танылмаған. Сотталған төрт істің шамамен біреуінде жемқорлықпен айналысатын офицерлер белгілі бір қылмыстарды елемеу үшін пара алған немесе кейде қылмыскерлерге көмектескен. Полицейлер қылмыстың алдын алу арқылы үлгі көрсетудің орнына қылмыскерлерді қамтитын әлеуметтік желі құруға көбінесе назар аударды.
Қазіргі заманға дейінгі Еуропа
Көбінесе, ежелгі Грекия мен Римде қылмыс жеке мәселе ретінде қарастырылды. Тіпті кісі өлтіру сияқты ауыр қылмыстарда да сот әділдікке құрбан болған адамның отбасының құқығы болды, ал жеке соғыс немесе қайырымдылық қылмыскерлерден қорғау құралы болды. Ежелгі Грецияда билер полиция ретінде мемлекеттік құлдарды қолданған. Афинада 300 скиф құлы қоғамдық жиналыстарды күзетіп, тәртіпті және көпшілікті бақылауға, сондай-ақ қылмыскерлермен күресуге, тұтқындарды ұстауға және тұтқындауға көмектесті. Қазіргі полиция қызметіне байланысты қылмыстарды тергеу сияқты басқа міндеттер азаматтардың өздеріне қалдырылды. Рим империясының құлдырауына дейін заңды тиімді түрде жүзеге асыру жүйесі болған, бірақ Рим қаласында нақты полиция күштері ешқашан болған емес. Аугусттың тұсында астананың халқы шамамен бір миллионға жетіп, ол 14 округ құрды, оларды 1000 адамнан тұратын жеті отряд қорғады. Қажет болса, олар преториандық күзетшілердің көмегін сұраған болар. V ғасырдан бастап полиция қызметі рубасылар мен мемлекет басшыларының қызметіне айналды. Орта ғасырларда қылмыс пен жаза тараптар арасындағы қанды қақтығыс (немесе сынақ арқылы сынақ) арқылы шешілді. Жәбірленушіге (немесе оның отбасына) төлемақы беру, мысалы, зорлық-зомбылық қылмыстары үшін, тағы бір кең тараған жаза болды. Жазадан құтылудың жолын сатып алуға мүмкіндігі жоқ адамдар үшін қатаң жазалар дене жазаларының әртүрлі түрлерін қамтиды. Бұған ұрып-соғу, қамшымен соғу, таңбалау, дүре соғу, сондай-ақ өлтіру жатады. Västgötalagen нақты қанша төлейтінін, егер төлейтін болса, кім өлтірілгеніне байланысты анықтайды. Ежелгі және орта ғасырлардағы жазалаудың негізгі түрі - қуғын-сүргін немесе жер аударылу болды. Флоренцияда Le Stinche түрмесі 14 ғасырда пайда болғанмен, түрмеде қамау 19 ғасырға дейін кеңінен қолданылған жоқ. Қайта, ол сотталғанға дейін тұтқындарды ұстап тұру үшін немесе сот процесінсіз адамдарды түрмеге салу үшін пайдаланылған. Англо-саксондық қоғамдық тәртіпті сақтау жүйесі - бұл жеке ондық жүйесі, өйткені Нормандық жаулап алу кезінде констебль басқаратын, ол басқалардың жақсы жүріс-тұрысы үшін әлеуметтік міндеттемеге негізделген; көбірек тараған жергіліктi иелер мен дворяндар өз жерлерінде тәртіпті сақтауға жауапты болды және көбінесе констебльді, кейде ақы төленбейді, заңды орындауға тағайындады.
Колониалды Америка
Америкаға алғашқы отарлаушылар келгенде, олардың қатарында заңгерлер немесе заң туралы білімі бар адамдар болған жоқ. Америкадағы қылмыстық сот жүйесі Англия, Франция және Голландия Республикасындағы сияқты болды. Ақырындап француз және голландтардың ықпалы аралдарда жоғалып кетті. Көптеген адамдар ағылшын заң жүйесінің негізгі идеясын сақтап қалды. Бұл жүйе 17 ғасырдағы отарлаушыларға ең танымал болды. Жалпы құқық жүйесі қоғамдағы проблемаларды шешу үшін қолданылатын ережелерді қамтиды. Бұл заңдар заңдар немесе заңдар емес, бұрынғы судьялардың шешімдерінің тарихына негізделген. Бұл жүйе қылмыстың екі негізгі түрін ажыратады: қылмыстар мен заңсыздықтар. Құқықтық процесс, көбінесе ауыр қылмыстар үшін, қоғамның мүшелерінен тұратын үлкен қазылар алқасы қатысады, олар айыптау үшін жеткілікті дәлелдер бар ма деп шешті. Алайда бұл іс бойынша прокурорлар мен прокурорлар болмаған. Қылмыстың құрбаны айыптауды бастау және оны қаржыландыру үшін жауапты болды. Осы негізгі принциптер отаршылдарға беріліп, оларды таңдап алып жаңа және бірегей қылмыстық сот жүйесін құру үшін қолданды. Көптеген факторлар колонистерді таңдау процесінде әсер етті, олар қылмыстық сот әділдіктеріне қатысты өздерінің көзқарастарын қалыптастырды. Жоғарыда айтылғандай, кәсіби заңгерлер мен заң ресурстары аз болды. Бұл шығармашылыққа және қателіктерге көп орын қалдырды. Колониялықтарға қылмыстық сот жүйесіне қатысты барлық мәселелерді өздері шешуге мүмкіндік берілді. Жаңа әлемде, әсіресе батыс шекарада колонистер тап болған жаңа орта заңның қалыптасуына да әсер етті. Бұл жүйе батысқа қарай қоныс аударған отаршылардың қажеттіліктеріне сай қалыптастырылды. Абайсызда күзетушілік Америкадағы сот төрелігінің дамуының кемшіліктерінің сөзсіз жанама өнімі болды. Әсіресе отарлы дәуірдің басында дін заң шығару процесінде үлкен ықпал етті. 1648 жылы Массачусетс шығанағындағы колонияның "Жалпы заңдар мен бостандықтар кітабы" сияқты заң кодекстерінде Англиядағыдан да көбірек Киелі кітапқа сілтеме жасалды. Бұл діни әсер пуритандық колонияларда барынша күшті болғанмен, басқа колонияларда да осындай идеялар айқын болды. Көптеген колониялық қылмыстық кодекстерде өтірік айту, бос жүріп, мас болу, кейбір жыныстық қылмыстар, тіпті жаман мінез-құлық қылмыс деп қарастырылған. Бұл моральдық қылмыстар қылмыстың күнәға, күнәның қылмысқа деген қатынасынан туындады. Дини факторға қоса, отарластар жеке адамның еркіндігін жоғары бағалаған. Бұл кейінірек қазіргі заманғы қылмыстық кодекстерге әсер етті.
Аудандық шериф
Америкадағы отаршылдық кезеңіндегі қылмыстық сот төрелігінің ең маңызды қызметкерлерінің бірі болудан басқа, округ шерифінің басқа да міндеттері болды. Олар салық жинау, сайлау өткізу және оны қадағалау, сондай-ақ, қоғамдағы кез келген заңды істі жүргізу сияқты істермен айналысты. Осындай жұмыс жүктемесімен шерифтер әдетте округтің ең маңызды саяси тұлғалары болды және губернатор мен ағылшын үкіметінің өкілі болды. Сол кездегі қылмыстық сот жүйесінде шериф реактивті лауазымды адам ретінде әрекет етті. Оның міндеті - басқа азаматтардың шағымдарын немесе олардың теріс әрекеттері туралы мәліметтерді қарау. Ол жалақыны негізінен салық жинау арқылы алатын белгіленген жалақыдан гөрі алымдар жүйесі арқылы төлеген. Бұл көптеген шерифтерді заңның орындалуын қамтамасыз етуге көп көңіл бөлуден бас тартты. Мұндай билік көбінесе осы саладағы жемқорлыққа әкеліп соқтырады, яғни салық жинау мен алымдарды заңсыз алумен байланысты.
Судьялар мен магистрлер
Судьяларды сондай-ақ сот төрешілері немесе бейбітшілік судьялары деп те атайды. Судьялар өздерінің аудандарында өте ықпалды лауазымдарды атқарса да, олар бүгінгідей кәсіби адамдардан алыс болды. Олар әдетте діни не саяси жетекшілер болған. Аудандық судья өзінің төрелік ететін аймағының сотын басқаратын және қоғамдағы олардың рөлі Құдайдың еркін орындау деп сенген. Олардың Құдайдың еркін түсінуі, әдетте, отаршылдық биліктегі судьяларды жазалаудың орнына, айыпталушыдан өкіну мен мойындауды талап етуге итермеледі. Басты мақсат - қоғамды тәртіпке келтіру. Аудан бойынша қарапайым істердің көбісі тек судьяға қатысты болса, ал ауыр қылмыстар бірнеше судьядан тұратын сотпен қаралды. Соттар тек мерзімді түрде жиналып, ауыр қылмыстарға қатысты үкім шығаруды баяулады.
Колониялық соттар
Колониялық соттар Англия соттарының іс жүргізуіне едәуір ұқсаса да, олар әлдеқайда қарапайым және бейресми болды. Олар сондай-ақ барлық адамдарға қолжетімді болды және қоғамдағы шиеленістер мен қақтығыстарды жеңілдету үшін пайдаланылды. Жергілікті отаршылардың дауларын тыңдаумен қатар, соттар округтің заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарының міндеттерін де атқарды. Бұл міндеттер отаршылдық үкімет органдарының ерекшеленбеген табиғатын көрсетті. Соттар округтің әлеуметтік және экономикалық өміріндегі бейресми рөлге ие болды. Кейбір округтік соттарда бір судья болса, кейбіреулерінде оннан он беске дейін судьялар болды. Алайда, көптеген судьялар бар соттар өте сирек жиналатын, сондықтан кез келген заңдық істі тез және тиімді жүргізу мүмкін емес болды. Бұл мәселе тіпті оқшау елдерде де нашар болды, өйткені онда кез келген дау-дамайларды шешу немесе мемлекеттік қызметтерді орындау үшін сот мүлдем жоқ болатын.
Құқықтық процесс
Америкадағы сот процестерінің құқықтық процесі қазіргі заманғыдан көп жағынан ерекшеленді. Қылмыс жасалғаны туралы хабарланған соң, сот дәлелдерді қарастырып, қылмыс шынымен жасалғанын шешеді. Егер судья қылмыс жасалды деп шешсе, айыпталушы ұсталып, судьяға жауапқа тартылуға жіберіледі. Сұхбат әдетте судьяның өз үйінде бірнеше маршалдар немесе орынбасарлар куәгер ретінде өткізілетін. Алайда, бұл кезеңде тараптардың бірде-бірінің атынан заңгерлер қатыспады. Сот отырысынан кейін айыпталушы сотқа дейін кепілдіксіз босатылатын. Сотта жауап алу кезінде де, тергеу кезінде де қорғаушы адвокаттың қатысуы болмаған, ал іс тездетіп қозғалды, өйткені әр куәгер айыпталушыға қарсы куәлік берді. Алайда, әдетте, прокуратураны белгілі бір ауданға немесе округке тағайындалған, әсіресе, губернатор тағайындаған прокурор басқаратын. Англиядағы прокурорлардан айырмашылығы, олар жеке жұмыс істеді және жәбірленушіден ақы алды, колониялық Американың округ прокурорлары барлық сот процестерінде айыптауды қолға алды. Аудандық прокурордың лауазымы көп ұзамай округтік үкіметтегі ең маңызды саяси лауазымдардың біріне айналды, өйткені оларды жиі сайлау керек болды. Қорғаушының рөлі колониялық кезеңде елеусіз болған, тіпті елеусіз болған. Бұл ағылшындық заң дәстүрінен туындаған, бұл заңның тар тұстарын сынға алу немесе сұраққа қою үшін қорғаныстың рөлін қатаң шектейтін. Уақыт өте келе, америкалық сот үрдісі айыпталушыны қорғау үшін үлкен және күшті рөлге ие болды. Алайда, сол кезде арнайы оқытылған адвокаттар аз болды және айыпталушылардың көпшілігі оған қол жеткізе алмады. Сондай-ақ, сол кезде қазылар алқасы қолданылмаған және оларды сұраған адамдар судьяның өкілеттігіне қарсы шығады деп саналған. Сотталған адам сотталғанға дейін сотталғанға дейін сотталған. Соттың басты мақсаты - айыпталушыға кінәсін мойындап, өкініп, өкінуге мүмкіндік беру еді. Сотталу мен жазалаудың көпшілік алдында болуының негізі - бұл мінез-құлық ережелерін нығайту және басқаларды заң бұзудан және заң бұзудан қорғайды.
Қалаларды қорғау
Көп ұзамай отаршылар шерифтің өз колонияларын қауіпсіз және қылмыстан азат ету үшін жеткіліксіз екенін түсінді. Көптеген ауылдар мен қалалар тәртіпті сақтауға көмектесетін қылмыстық сот агенттерін қосуға кірісті. Халық санының өсуі округтегі бір ғана құқық қорғау органы үшін тым көп болып шықты. Қала әкімі бастапқыда құқық қорғау органдарының басты өкілі болды, бірақ ол өте қиын жағдайларда ғана әрекет етті. Қала әкімі шерифтен басқа, оған көмек көрсету үшін жоғары констебльді және бірнеше төменгі констебльдер мен маршалдарды тағайындады. Мұндай лауазымға ие болғандар шерифке ұқсас билік иелері болды. Көптеген аймақтар түнде өз азаматтарын қорғау үшін Еуропадан мұра етілген қылмыстық сот институтын - түнгі күзет орнатқан. Түнгі күзетке қалада өрт, күдікті адамдар немесе ығы-зығылар болу мүмкіндігін байқап, күзет жүргізетін азаматтар кіретін. Бұл жалпы жауапкершілік еді, бірақ аз адам қызмет етуге дайын болды. Кейбір қалалар бұдан бас тартқандарға айыппұл төледі. Түнгі күзет, салыстырмалы түрде тиімді болғанымен, тек түнде қызмет етті. Күндіз күнәсіз адамдарды қорғау, қылмыскерлерді ұстап алу жауапкершілігі полиция қызметкерлері мен полиция маршалдарына жүктелетін. Көп ұзамай көптеген аймақтарда күндізгі күзет орнатылды. Төтенше жағдайларда, мысалы, көтерілістерде, отаршылдар қауымдастығы жиі милицияны шақыруға мәжбүр болды. Колониялық Америкада жиі кездесетін тәртіпсіздіктер көптеген себептермен, соның ішінде сайлауға қатысу, экономикалық жағдайға наразылық білдіру немесе моральдық нормаларды қолдану үшін орын алды. Тіпті, көтерілістің алғашқы белгісі көрінгенде, қала әкімі немесе басқа бір лауазымды адам келіп, жиналған көпшілікке көтерілістің актісін оқып береді.
Жазалау
Колониялықтардың жасаған қылмыстарына байланысты, таңдау үшін көптеген жазалар болды. Жазалаудың көбісі көпшілік алдында жасалды, ол ұят пен қорлауды көп қолданады. Қылмыстық сот жүйесі қорлау әдісі арқылы қылмыскерді жазалаудан гөрі сабақ беруді мақсат еткен. "Қылмыскер" әрқашан еркек болған. Алайда әйелдер сиқыршылық, нәресте өлтіру және неке адалдығын бұзу сияқты қылмыстар үшін ауыр жазаға тартылатын. Сонымен қатар, қылмыстар үшін кінә мен жазаның көбісі қоғамның төменгі сатысындағы адамдарға жүктелетін. Билеу жазалаудың ең көп қолданылатын түрі болды, әсіресе құлдармен Американың оңтүстігінде. Сондай-ақ, жиі қолданылатын жазалар: таңбалау, құлақты кесу және адамдарды өлім жазасына кесу болды. Бұл жазалар, кейде, жасалған қылмысқа байланысты, әлдеқайда қатал болған. Америкада колониялық кезеңде жазалау Еуропаға қарағанда аз болды. Алайда мұндай әдіс қолданылған кезде, көбінесе ол көпшілік алдында ату болды. Әдетте адам өлтіру немесе зорлау сияқты өлім жазасына кесілетін қылмыстар немесе қайта-қайта жасалған ауыр қылмыстар жазалауды қажет етті. Колониялық Америкада түрмеге қамау жиі кездеспейді, өйткені жаңа колонияларда қоғамда тәртіпті сақтау үшін адамдар жоқ еді. Әр адам өзінің жұмыс қабілеті үшін құнды болды, ал заңның сақталуына бір жұмысшыны жоғалту ақылға қонымсыз және ресурстарды тиімді пайдалану емес еді. Сонымен қатар, колониялық қоғамда түрме салуға және тұтқындарды тамақтандыруға жеткілікті ақшалары болған. Колонистерге сынақ мерзімі әлі белгісіз болғандықтан, олар алауыздық жасаушылардың ешқандай қиындық тудырмауын қамтамасыз ету үшін бас сілтеу жүйесін қолданды. Соттар көп қиындықты талап ете бастады, сондықтан адамдар қиындыққа ұшырамайтынына көз жеткізу үшін ақша төлейді. Бұл жүйе, әсіресе, әркім өз ісін басқаға қарастыратын қоғамда жақсы жұмыс істеді.
Аудандық түрмелер
Колониялық дәуірдің басында түрмелер қылмыстық сот жүйесінің негізгі бөлігі болған жоқ. Олар негізінен жазалаудың орнына сотталуды күтіп отырған адамдарды ұстауға арналған. Алғашқы түрмелер көп жағынан қарапайым үйлерге ұқсайтын және ерекше сәулет ерекшеліктері болмаған. Тұтқындар камералардың орнына бөлмелерге орналастырылды және оларды ешқандай түрде жіктемеді немесе бөлмеді. Ерлер, әйелдер және жасөспірімдер араласып, көптеген қиындықтар тудырды. Көп ұзамай халықтың көптігі, сондай-ақ санитарлық жағдайдың нашарлығы үлкен алаңдаушылық тудырды. Түрмелер аурудың қоректік үйлеріне айналды. Сонымен қатар, түрмелер өздерінің негізгі мақсатын - қылмыскерлерді қамауға алуды да орындай алмады. Қашулар жиі болды. Түрмеде тек сотталуды күтіп отырғандар ғана емес, сонымен қатар қарыздар да ұсталатын. Олар күндіз бостандықта жұмыс істеп, қарызын өтейтін, бірақ түнде түрмеге қайтатын. Басқа тұтқындар арасында үйсіз, жұмыссыз немесе кедей адамдар болды. Олар жұмыс кезінде жақсы жұмыс этикасын үйренуге тиіс еді. Түрме бастығы мен шерифтің қаржы жағдайы бір-біріне ұқсас болған, әсіресе екі лауазымды да бір адам атқаратын. Оған төлемақы жүйесі арқылы аудан төледі. Азық-түлік, киім-кешек және басқа да заттар сияқты нақты заттар ақша үшін округтік комиссарларға ұсынылды. Қылмыстық сот төрешілігінің басқа да билігі бар лауазымдары сияқты, түрме бастығы көп жағдайда жемқорлықпен айналысты және мемлекеттік қаражатты ұрлау, тұтқындар мен олардың отбасыларынан пара алу, тұтқындарға виски сату және тұтқындарды қорлаумен танымал болды.
Қылмыстық проблема
Америкада күрделі қылмыстық сот жүйесіне деген ықылас колониялық дәуірде өте аз және арнайы емес болып шықты. Көптеген проблемалар, соның ішінде үлкен құқық қорғау мекемелерінің болмауы, жеке жасөспірімдер сот жүйесі, түрмелер мен пробация және шарт бойынша босату мекемелері. Қылмыстық істер шериф пен соттардың басты басымдығы болған жоқ. Үлкен институционалдық базаның болмауы салыстырмалы түрде шағын және біртекті отарлаушы қауымдастықтардың нәтижесі болды. Бұл колониялар өзін-өзі бақылауға алды және әлеуметтік бақылау барлық жерде кездесетін бейресми шектеулер арқылы сақталды. Сонымен қатар, олар қоғамның қысымына байланысты адам мінез-құлқын реттейтін.
"Полиция" сөзінің пайда болуы
Батыс мәдениетінде қазіргі заманғы үкімет төлейтін полиция тұжырымдамасын француз заңгерлері мен практиктері 17 ғасыр мен 18 ғасырдың басында, атап айтқанда Николас Деламардың Traité de la Police ("Полиция туралы трактат", 1705 және 1738 жылдар аралығында жарияланған) арқылы әзірледі. Неміс полициясы (Polizeiwissenschaft) полицияның маңызды теориялық тұжырымдамасы болды. Бірінші заңмен бекітілген полиция күші Эдинбургтің жоғары констебльдері деп саналады, оларды 1611 жылы Шотландия парламенті "көшелерді күзету және аталған сағаттан кейін көшеде табылған барлық адамды күзетуге" тағайындады. Қазіргі заманғы полиция күшін 1667 жылы король Людовик XIV Париж қаласын күзету үшін құрды, ол кезде Еуропаның ең үлкен қаласы және ең қауіпті Еуропа қаласы деп саналды. 1667 жылы 15 наурызда Париж парламенті тіркеген патша жарлығы жаңа Париж полициясының басшысы болу үшін лейтенант генерал де полицияның ("полиция генерал-лейтенанты") қызметін құрды және полицияны "халық пен жеке тұлғалардың тыныштығын қамтамасыз ету, қаланы тәртіпсіздікке әкелетін нәрселерден тазарту, молшылық жасау және әркімнің өз орнына және міндеттеріне сәйкес өмір сүруі" деп анықтады. Бұл лауазымға Габриэль Николас де ла Рейн ие болды, оның басқаруында 44 полиция комиссары болды. 1709 жылы осы комиссарларға полиция инспекторлары (полиция инспекторлары) көмектесті. Париж қаласы 16 округке бөлінді, оларды 44 полиция комиссары күзетті, әрқайсысы белгілі бір округке тағайындалды және олардың аудандарына кеңсе қызметкерлері мен өсіп келе жатқан бюрократия көмектесті. Париж полициясының жүйесі 1699 жылдың қазан айындағы корольдік жарлықпен Францияның қалған жерлеріне таратылды, нәтижесінде барлық ірі француз қалаларында немесе қалаларында полиция генерал-лейтенанттары құрылды. Алайда, полицияның бұл ертедегі тұжырымдамасы бүгінгі полиция күшінен мүлдем өзгеше болды, ол тек тәртіпті сақтау мен қылмыскерлерді ұстаумен айналысады. Полицейлер полициясы концептуалды түрде экономикалық және әлеуметтік міндетке ие ("көпшілікке қол жеткізу"). Ол демографиялық мәселелерге және халықты күшейтуге жауапты болды, бұл меркантильдік теория бойынша мемлекеттің негізгі күші деп саналды. Осылайша, оның функциялары негізінен қарапайым құқық қорғау іс-шараларынан асып түсіп, қоғамдық денсаулық сақтау мәселелерін, қала құрылысы (осы аурудың миазма теориясы үшін маңызды болды; сондықтан зираттар қаладан тыс жерге көшірілді және т.б. ), бағаны бақылау және т.б. Қазіргі полицияның дамуы мемлекеттің қалыптасуына сәйкес болды, кейін социолог Макс Вебер оны "дене күшін заңды пайдалану монополиясы" деп анықтады, оны негізінен полиция мен әскерилер жүзеге асырады.
Қазіргі полиция
Француз революциясының қиындықтарынан кейін Париж полициясын Наполеон I 1800 жылы 17 ақпанда полиция префектурасы ретінде қайта ұйымдастырды, сонымен бірге барлық француз қалаларындағы полиция күштерін қайта ұйымдастырды. 1829 жылы 12 наурызда үкімет жарлығымен Парижде және барлық француз қалаларында бірінші киім киген полиция қызметкерлері құрылды, олар сержант де виль ("қала сержанттары") деп аталды. Париж полиция префектурасының веб-сайтында әлемдегі алғашқы киім киген полиция қызметкерлері болды деп мәлімделген. Лондон қаласында 1663 жылдан бастап түнде көшелерді күзету үшін жалдамалы күзетшілер болған. Күзетшілер - бұл елдегі алғашқы ақылы құқық қорғау органдары, олар жалақысыз констебльдердің күшін арттырды, бірақ кәсіби ұйымдастырылмаған. "Полиция" сөзі француз тілінен ағылшын тіліне 18 ғасырда енген, бірақ ұзақ уақыт бойы ол тек француз және континенттік Еуропа полиция күштеріне қатысты қолданылған. Полиция деген сөзді де, оны ұғынуды да "шетелдіктердің қысымшылығының символы ретінде ұнатпайтын". XIX ғасырдан бұрын Ұлыбританияда "полиция" сөзінің ресми қолданылуы 1714 жылы Шотландия полиция комиссарларын тағайындау және 1798 жылы Теңіз полициясын құру (Лондон портындағы тауарларды қорғау үшін құрылған) болды. 1800 жылы 30 маусымда Шотландияның Глазго қаласы билігі Глазго полициясын құру туралы Глазго полиция актісін қабылдауға үкіметке өтініш жасады. Бұл әлемдегі алғашқы кәсіби полиция қызметі болды, ол бұрынғы құқық қорғау органдарынан ерекшеленіп, алдын алу полиция күштері болды. Бұл шотландтың басқа қалаларында тез арада орындалды, олар жеке Парламент актілерімен өз полиция күштерін құрды. 1829 жылы 29 қыркүйекте Лондон полициясы туралы заң Парламент тарапынан қабылданды, сол кездегі ішкі істер министрі сэр Роберт Пил Лондон полициясы құрылды. Бұл қаладағы алғашқы толық уақытты, кәсіби және орталықтандырылған полиция күштері болды. Метрополитен полициясының қызметкерлерін көбінесе сэр Роберт (Бобби) Пил есімінен "Боббилер" деп атаған. Олар алғашқы заманауи полиция күштері ретінде қарастырылады және көптеген елдерде, мысалы АҚШ-та және сол кездегі Британ империясының (Коммунельті) көп бөлігінде полиция күштері үшін үлгі болды. Бобилер әлі күнге дейін әлемнің көптеген жерлерінде (мысалы, Британдық теңізден тыс аумақтарда немесе Бермуд, Гибралтар немесе Сент-Хелена сияқты бұрынғы отарларда) кездеседі. Британиядағы полиция қызметінің үлгісі патшаның тыныштығын сақтауды басты рөлге ие етті және бұл бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді. Көптеген одақтас елдер ұқсас модельдерді қолдана отырып полиция күшін жасақтады, мысалы Канада, Австралия және Жаңа Зеландия. Солтүстік Америкада Торонто полициясы 1834 жылы Канадада құрылды, ол осы континенттегі алғашқы қалалық полиция бөлімдерінің бірі болды, содан кейін Монреаль мен Квебек қалаларында полиция күштері 1838 жылы құрылды. Құрама Штаттарда алғашқы ұйымдасқан полиция қызметі 1838 жылы Бостонда, 1844 жылы Нью-Йоркте, 1854 жылы Филадельфияда құрылды. Алғашқы кездері жемқорлық кең тарағандықтан, қоғам полицияны құрметтемеді. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында полиция бөлімдерінде арнайы бөлімшелер аз болды. 1905 жылы Пенсильвания мемлекеттік полициясы Теодор Рузвельттің Антрацит соққы комиссиясы мен губернатор Сэмюэл Пеннипакердің ұсынысы бойынша АҚШ-та құрылған алғашқы мемлекеттік полиция агенттігі болды. Полиция машинасының, екі жолды радионың және 20-ғасырдың басында телефонның пайда болуы полиция қызметін қызмет шақыруларына жауап беруге бағытталған реактивті стратегияға айналдырды. Осы өзгерістердің нәтижесінде полиция командасы мен бақылауы орталықтандырылды. Ол Вичитада (Канзас штаты) және кейіннен Чикаго полициясында жемқорлықты азайтуға және кәсібилікті енгізуге көмектесті. О. Уилсонның стратегиясына олардың сыбайлас жемқорлыққа бейімдігін азайту үшін офицерлерді қоғамдастықтан қоғамдастыққа ауыстыру, полиция күшін басқаруға көмектесетін партиялық емес полиция кеңесін құру, департамент ішінде жоғарылатулар үшін қатаң еңбек сіңіргендік жүйесі және кәсіби білікті офицерлерді тарту үшін жоғары полиция жалақысы бар агрессивті, рекрутингтік қозғалыс кірді. Осындай реформаларға қарамастан, полиция органдарын өте авторитарлық басшылар басқарады, ал полиция мен қоғам арасында құрметсіздік сақталды. Полицияның кәсіби дәуірі кезінде құқық қорғау органдары қылмыстың алдын алуға емес, қылмыстар мен басқа да ауыр қылм...
Түрмелер
Құқық қорғау органдарының дамуы және Құрама Штаттарда 19 ғасырдың аяғында Әділет департаментінің құрылуы федералды үкіметтің құқық қорғау және қылмыстық сот төрелігін жүргізу тәсілінде елеулі өзгерістерге әкелді. Мұнда сіз айтып өткен тарихи мән-жайдың егжей-тегжейлі түсіндірілуі берілген: 1. Жергілікті және мемлекеттік құқық қорғау органдары: XIX ғасырдың аяғына дейін Құрама Штаттарда құқық қорғау органдары негізінен жергілікті және мемлекеттік үкіметтердің жауапкершілігіне ие болды. Полиция және қылмыстық сот функцияларын әртүрлі жергілікті констебюлярлар, шерифтер және мемлекеттік деңгейдегі агенттіктер жүзеге асырды. Федералды үкімет бұл мәселелерге шектеулі түрде араласты. 2. Қауіпсіздік. Мемлекетаралық сауда туралы заң (1870): 1870 жылы мемлекетаралық сауда туралы заңның қабылдануы федералды үкіметтің құқық қорғау органдарына қатысуындағы маңызды бұрылыс болды. Бұл заңнаманың басты мақсаты - жылдам өсіп келе жатқан темір жол саласын реттеу және қадағалау. Бұл федералды үкімет экономиканың кейбір аспектілерін реттеу мен қадағалауда рөл атқара бастаған алғашқы жағдай болды, және бұл кейбір құқық қорғау міндеттерін қамтыды. 3. Өмірлік. Әділет департаментінің құрылуы (1870): Әділет департаменті 1870 жылы құрылды, негізінен федералды үкіметтің заң істерін жүргізу үшін. Ол үкіметтің заңгерлік кеңес беруі мен өкілдігін қамтамасыз ету үшін құрылды және оның рөлі біртіндеп заң қорғау міндеттерін қамтуға кеңейтілді. Бұл бөлімге АҚШ-тың бірінші прокуроры Эдмунд Рэндолф тағайындалды. 4. Ауыртпалық Федералды түрмелерді ауыстыру (1872): 1872 жылы федералды түрмелерді басқару Ішкі істер департаментінен жаңадан құрылған Әділет департаментіне берілді. Бұл трансфер федералды түрмелерді басқару мен қадағалауда, сондай-ақ федералды тұтқындарды оңалту мен түрмеге қамаудағы федералды үкіметтің рөлінің артуын білдірді. 5. Қалай? Жаңа мекемелер құру: Федералды үкіметтің құқық қорғау және түзеу мекемелеріне қатысуы кеңейген сайын, федералды түрмедегілердің саны артып келе жатқан жаңа мекемелер салынды. Белгілі мысалдар: АҚШ-тың Левенворт қаласындағы АҚШ-тың жазалау мекемесі 1895 жылы құрылған және АҚШ-тағы ең көне федералды түрмелердің бірі. 1924 жылы Батыс Вирджинияда әйелдер үшін федералды түзеу мекемесі құрылды. Бұл тарихи прогрессия АҚШ-тағы қылмыстық сот жүйесінде және құқық қорғау саласында федералды үкіметтің өзгеріп келе жатқан рөлін көрсетеді, бұл негізінен жергілікті және мемлекеттік жауапкершіліктен құқық қорғау мен түзетудің әртүрлі аспектілеріне федералдық қатысуға көбейгенге ауысуды білдіреді.
1. Local and State Law Enforcement: Prior to the late 19th century, law enforcement in the United States was primarily the responsibility of local and state governments. Policing and criminal justice functions were carried out by various local constabularies, sheriffs, and state level agencies. The federal government had limited involvement in these matters. 2. The Interstate Commerce Act (1870): The passage of the Interstate Commerce Act in 1870 was a crucial turning point in the federal government's involvement in law enforcement. This legislation was primarily aimed at regulating and overseeing the rapidly growing railroad industry. It marked the first instance where the federal government began to play a role in regulating and overseeing certain aspects of the economy, and this included some law enforcement responsibilities. 3. Establishment of the Department of Justice (1870): The Department of Justice was established in 1870, primarily to handle the legal affairs of the federal government. It was created to provide legal counsel and representation to the government, and its role gradually expanded to include law enforcement duties. The first Attorney General of the United States, Edmund Randolph, was appointed to lead this department. 4. Transfer of Federal Prisons (1872): In 1872, control of federal prisons was transferred from the Department of the Interior to the newly established Department of Justice. This transfer signified the federal government's growing role in the management and oversight of federal prisons, as well as the rehabilitation and incarceration of federal inmates. 5. Establishment of New Facilities: As the federal government's involvement in law enforcement and corrections expanded, new facilities were constructed to accommodate the growing federal inmate population. Notable examples include the United States Penitentiary in Leavenworth, Kansas, which was established in 1895 and is one of the oldest federal prisons in the United States. In 1924, a federal correctional facility for women, known as the Federal Prison Camp, Alderson, was established in West Virginia. This historical progression reflects the evolving role of the federal government in law enforcement and the criminal justice system in the United States, marking a shift from primarily local and state responsibility to increased federal involvement in various aspects of law enforcement and corrections.