Кіріспе
Жапонияның құқықтық жүйесі – Жапониядағы құқықтық жүйе, ол негізінен заң кодекстері мен ережелерге негізделген, сонымен қатар сот шешімдері де маңызды рөл атқарады. Жапония азаматтық құқық жүйесіне ие, онда Германияның, аз дәрежеде Францияның ықпалы болған алты заң кодексі бар, және олар жапондық жағдайларға бейімделген. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қабылданған Жапония Конституциясы – Жапонияның жоғары заңы. Тәуелсіз сот билігі заңдар мен үкімет актілерінің конституцияға сәйкестігін тексеру өкілеттігіне ие.
The law of Japan refers to the legal system in Japan, which is primarily based on legal codes and statutes, with precedents also playing an important role. Japan has a civil law legal system with six legal codes, which were greatly influenced by Germany, to a lesser extent by France, and also adapted to Japanese circumstances. The Japanese Constitution enacted after World War II is the supreme law in Japan. An independent judiciary has the power to review laws and government acts for constitutionality.
Жапонияның алғашқы жылдары
Жапонияның ерте заңдары қытай заңдарының күшті ықпалында болды деп саналады. VII ғасырға дейінгі жапон заңдары туралы көп мәлімет жоқ, осы кезде Рицурё жасалып, кодификацияланды. Жапондықтар қытай әріптерін қабылдап, бейімдегенге дейін, жапондықтардың өз тарихын жазуға арналған белгілі жазу жүйесі болған жоқ. Қытай әріптері жапондықтарға бұрынғы ғасырларда белгілі болған, бірақ осы әріптерді өздерінің туған тіл жүйесіне сіңіру процесі үшінші ғасырда жүзеге асты. Бұл жапондықтардың континенттік өркениеттердің мәдениетінің элементтерін қабылдауға дайындығына байланысты болды, бұл негізінен Қытай материгінің өзінен емес, Корея патшалықтары сияқты көршілес елдер арқылы іске асырылды. Адам философиясы мен дінінің ең маңызды екі жүйесі – конфуциандық (Қытай) және буддизм (Үндістан) – ресми түрде 284–285 және 522 жылдары тиісінше трансплантацияланды және туған жапондық ой-пікірлері мен этикасына терең сіңіп кетті. Дэвид, Цвайгерт және Коц Конфуцийдің ескі қытайлық ілімдері, жеке мүдделерге қарағанда әлеуметтік/топтық/қоғамдық келісімді баса назар аударатыны, жапон қоғамында өте ықпалды болды деп мәлімдейді, нәтижесінде адамдар келісімге келу және татуласу арқылы сотқа жүгінуден аулақ болуға бейім. Сонымен қатар, қазіргі уақытта көптеген өндіріс салаларындағы әртүрлі өнерлер мен техникалар, мысалы, егіншілік, тоқыма, керамика, құрылыс, медицина және тері өңдеу, Корея түбегі арқылы Жапонияға көшіп келгендер әкелді деп есептеледі. Бұл иммигранттар қайдан келгеніне қарамастан, Жапонияның дамуына маңызды әсер етті. Кейбіреулер иммигранттар ағынын ішкі және сыртқы жағдайлар жеделдетті деп болжайды. Сыртқы факторлар Кореядағы саяси тұрақсыздық пен дүрбелең, сондай-ақ Қытай әулеттері, патшалықтары, соғыс басшылары, жауап берулер және басқа да жанжалдар арасындағы орталық үстемдік үшін күрес болды. Бұл жағдайлар көптеген босқындардың тууына әкелді, олар елден қуылды немесе өз елдерінен қашуға мәжбүр болды. Жапонияға көшіп келгендер арасында тәжірибелі шенеуніктер мен Жапон сарайында жұмысқа алынған және иммигранттардың өздері енгізген ресми шендік жүйеге енгізілген білікті техниктер сияқты жеңілдік алған топтар болған болуы мүмкін. Басқа құқықтық институттар да енгізілген болуы мүмкін, бірақ жүйелі емес, ішінара, және бұл, мүмкін, Жапонияға шетелдік заңның алғашқы трансплантациясы болды. Бұл кезеңдерде жапон заңы жазылмаған және дамымаған болды, сондықтан ресми құқықтық жүйеден алыс болды. Дегенмен, жапон қоғамы қаншалықты ресми болмасын, заңсыз жұмыс істей алмады. Адамдардың әлеуметтік өмірін реттейтін заңның көріністерін қытай тарих кітаптарындағы аздаған жалпы сипаттамаларды қарастыру арқылы болжауға болады. Олардың ішіндегі ең танымал – Вэй тарихында табылған «Ваның адамдары туралы жазба», онда екінші және үшінші ғасырларда Химико патшайым билеген Яматай (немесе Ямато) деп аталатын жапон мемлекеті сипатталған. Бұл дерекке сәйкес, жапондық туған заң кландық жүйеге негізделген, әр клан жапон қоғамының ұжымдық бірлігін құрады. Клан үлкен отбасылардан тұратын және оның басшысымен басқарылатын, ол мүшелерінің құқықтарын қорғап, олардың міндеттерін қылмыстар үшін кейде жазалау арқылы орындайтын. Сот заңы клан басшыларын клан жүйесі арқылы бүкіл қоғамды басқару үшін тиімді билік құрылымына ұйымдастырды. Бұл заңдардың формасы нақты белгісіз, бірақ оларды туған және ресми емес деп сипаттауға болады, өйткені ресми билікті сирек анықтауға болады. Бұл кезеңде қоғамды басқару үшін күресші клан басшыларының бейресми кландық заңына қарағанда, күшті саяси жүйе мен дамыған құқықтық жүйе қажет болды. Яматаи шаман ретінде танылған Химико патшайымының басшылығымен қажетті билікті қамтамасыз етуге қол жеткізген алғашқы орталық үкімет болуы керек. Бұл Яматаидің өзінің бастапқы заң жүйесі, мүмкін соттық заңдары бар екендігіне көз жеткізеді, бұл оған бәсекелестік клан заңдарына қарсы үкіметті ұстап тұруға мүмкіндік берді. Нәтижесінде бүкіл құқықтық жүйе сот құқығы мен кландық құқықтың бастапқы құқықтық плюрализмін қалыптастырды. Сонымен қатар, бұл бүкіл құқықтық жүйе идеологиялық тұрғыдан түпкүлдіктің политеистік құдайларға деген шамандық діни-саяси сенімге сәйкес келетін және ками деп аталатын және кейіннен синтоизмге айналған постулатына негізделген деп айтуға болады. Бұл мәлімдемелер екі талапқа сай болуы мүмкін. Біріншіден, кейбір корей заңдары жүйелі емес болса да, трансплантацияланған болуы мүмкін; бұл сот заңындағы шендік жүйеде және қоныстанған иммигранттар арасындағы жергілікті әдет-ғұрыптарда көрінеді. Екіншіден, ресми заң ресми емес заңнан нақтырақ ажыратылмаған; бұл жазбаша формальдықтың болмауына байланысты болды, бірақ орталық үкіметке қатысты сот заңы біртіндеп ресми мемлекеттік заңға айналып келе жатқан еді. Осы себептерге байланысты, бастапқы құқықтық плюрализм сот және кландық заңға, ішінара корей заңымен және басым түрінде туған заңмен дамыған деген қорытындыға келмейді. Бұл құқықтық плюрализмдің осы қасиеттері, қаншалықты жай болса да, кейінгі кезеңдерде ұйымдасқан құқықтық плюрализмге айналған жапондық құқықтық жүйенің прототипі болды.
Ритсурио жүйесі
604 жылы ханзада Шотоку он жетінші баптан тұратын Конституцияны қабылдады, ол қазіргі заманғы конституциялардан бюрократия мен аристократия үшін моральдық кодекс ретінде ерекшеленетін. Бұл құжат буддизмнің ықпалымен қатар, ақсүйек отбасыларының коалициясының қолдауымен императорға бағынған саяси жүйені құруға деген ниетті көрсетті. Дегенмен, осы құжаттың кейіннен жасалғаны туралы күмәндер бар. 607 жылы Жапония Қытайдың Суй әулетіне елшілер жіберді. Ал 630 жылы Тан әулетіне алғашқы жапон елшісі аттанды. Елшілер Тан әулетінің заңдарын, Қытайдың орталықтандырылған мемлекетін қолдау механизмі ретінде зерттеді. Тан кодексінің негізінде, Жапонияда, әсіресе Тайка реформасы кезінде «Ритсурио» (律令) деп аталатын түрлі заң жүйелері қабылданды. «Рицу» (律) қазіргі қылмыстық заңға балама, ал «рио» (令) қазіргі әкімшілік заңға ұқсас әкімшілік құрылымды, салық салуды және халықтың еңбек міндеттемелерін (корве) қамтамасыз етеді. Басқа да ережелер қазіргі отбасылық және процессуалдық құқықтарға сәйкес келеді. «Ритсурио» конфуцийлік этиканың күшті ықпалында болды. Римдік құқықтан айырмашылығы, жеке құқық туралы ұғым болған жоқ және келісімшарттар мен басқа да жеке құқық категориялары туралы тікелей айтылмады. Заң жүйесіндегі маңызды реформалардың бірі – 702 жылы қабылданған «Тайхо» (Ұлы заң) кодексі және төбелес салған екі тарапты да жазалайтын «кенка рёсейбай» (喧嘩両成敗) принципі болды. Эдо дәуірінде (1603–1868) Токугава сёгунаты феодалдық саяси жүйе – «бакухан тайсейсін» (幕藩体制) құрды. Сёгунат сондай-ақ «Буке шохатто» (武家諸法度) – әскери үйлерге қатысты заңдар мен «Куджиката Осадамегаки» (公事方御定書) сияқты прецеденттер жинағын жариялады. Бұдан өзге, сёгунат императорлық отбасы мен «куге» арасындағы қарым-қатынасты белгілейтін «кинчу нарабини куге шохатто» (禁中並公家諸法度) және діни мекемелерге қатысты заңдарды («jiin shohatto» – 寺院諸法度) шығарды. Қылмыстардың ішінде жалған куәлік беру, қашқан қызметшілерді жасыру, нәрестелерді тастап кету, неке адалдығын бұзу, құмар ойындар, ұрлық, ұрланған заттарды қабылдау, адам ұрлау, шантаж, өрт сөндіру, өлтіру және дене жарақаттары келтіру сияқты әрекеттер жазаланды. Мейдзи дәуірінің (1868–1912) басында жапон халқы мен саясаткерлері батыс құқықтық жүйесін жаңғыртудың бір бөлігі ретінде импорттау қажеттігін тез мойындады, бұл заң саласындағы тегіс өршуге әкелді. Жапонияның Мейдзи Конституциясы кең императорлық билікке ие неміс конституциясын үлгі етті. Британдық және француздық жүйелер де қарастырылды, бірақ олар тым либералды және демократиялық деп танылғандықтан қабылданбады. Жаңа үкімет пен конституциямен бірге Жапония құқықтық жүйесін жүйелі түрде реформалауға кірісті. Қытай үлгісіндегі қылмыстық кодекстер (Мин және Цин кодекстері) және бұрынғы жапондық кодекстер («Ритсурио») бастапқыда үлгі ретінде қарастырылды, бірақ кейіннен бас тартты. Сот істері мен кодекстің кейінгі түзетулері жаңа заңдар мен қалыптасқан әлеуметтік тәжірибе арасындағы қайшылықты азайтты. Корея сияқты колонияларға сайлау құқығы берілмеді, бірақ 1925 жылғы реформалардан кейін Жапонияға көшіп келген колониялық азаматтар дауыс бере алуға ие болды. Алайда, партиялық саясатқа негізделген кабинеттер жапон әскерінің араласуына қарсы әлсіз болды. Көптеген көтерілістер мен төңкерістер парламентті әлсіретіп, 1936 жылы әскери билікке әкелді. Гендерлік теңдік, білім беру, демократияландыру, экономикалық реформа және жер реформасы салаларында маңызды реформалар енгізілді. Тарихи аспектілер қазір де маңыздылығын сақтап тұрса, жапон құқығы соңғы екі онжылдықта да үлкен өзгерістер мен реформаларға ұшыраған динамикалық жүйе болып табылады.
Әкімшілік ережелер, нұсқаулар және жергілікті ережелер
Министрліктер мен әкімшілік органдар да заң емес, әкімшілік ережелер ретінде қаралатын циркулярлар (цутацу) шығарады. Әкімшілік рәсімдер туралы заңда адамдардың мемлекеттік әкімшілік ұсынымдарын орындамауы жағдайында жазалау шараларын қолдануға тыйым салынған, және кейбір министрліктер оларды кабинет қаулылары мен министрлік бұйрықтарында кодификациялауға тырысты. Жергілікті билік органдары Конституцияның 94-бабы және Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға сәйкес, егер олар заңға қайшы келмесе, жергілікті ережелерді шығаруға құқылы. Судьялар сот практикасындағы ұқсас прецеденттерді, әсіресе Жоғарғы Соттың тиісті шешімдерін мұқият қарастырады, сондықтан прецеденттерді түсіну практикалық қызмет үшін өте маңызды. Сонымен қатар, жапон судьялары көбінесе карьералық судьялар болып табылады, олардың қызметтік өсуі мен ауысуы Жоғарғы Соттың ықпалына байланысты. Ғалымдар мен адвокаттар сот шешімдеріне жиі пікір білдіреді, бұл болашақ сот үкімдеріне әсер етуі мүмкін. Жапонияның Азаматтық кодексі (民法 Минпо) 1896 жылы қабылданды. Оған 1887 жылғы неміс Азаматтық кодексінің жобасы және француз Азаматтық кодексі де белгілі бір дәрежеде әсер етті. Кодекс бес кітапқа бөлінген: Бірінші кітап – Жалпы бөлім (総則), онда жапондық азаматтық құқықтың негізгі қағидалары мен анықтамалары, мысалы, жеке және заңды тұлғалардың қабілеті, құқықтық амалдар және өкілдік қарастырылады. Екінші кітап – Иелік құқығы (物権) деп аталады және жылжымайтын мүлікке қатысты меншік және кепілдік құқықтарын қамтиды. Үшінші кітап – Міндеттемелер құқығы (債権). Басқа азаматтық құқық жүйелеріндегідей, деликт (заңбұзушылық) құқығы, әділетсіз байып алу және шарт құқығымен қатар, міндеттемелердің туындауының бір көзі саналады. Төртінші кітап отбасылық қатынастарды (親族), соның ішінде неке және қамқоршылықты қарастырады. Бесінші кітап мұрагерлік (相続), оның ішінде өсиеттер мен мұрагерлікке қатысты мәселелерді қамтиды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, төртінші және бесінші кітаптардағы (отбасылық құқық және мұрагерлік) бөлімдер оккупация кезінде толық қайта қаралып, еуропалық азаматтық құқыққа жақындатылды. Азаматтық кодекске толықтыру ретінде ядролық зиян (1961), ластану (1971) және көлік оқиғалары (1955) сияқты құқық бұзушылықтарға қатысты арнайы заңдар қабылданды. Коммерциялық кодекс арнайы заң болып есептеледі, яғни егер екі заң да қолданылатын болса, ол Азаматтық кодекске қарағанда басымдыққа ие. Адамдардың мүлікті мұрагерлікке алуға және зиянды өтеуді талап етуге құқықтары бар. Шарт жасасу үшін тараптардың ниеттерінің сәйкес келуі, яғни ұсыныс пен қабылдау қажет. Соттар кейде тараптардың сенімділік мүдделеріне орай шартты бұзуға немесе жаңаруға тыйым салады, адал ниетпен әрекет ету міндеттемесіне сілтеме жасайды. Азаматтық кодекстің 709-бабында: "Егер біреу басқа адамның құқықтарын қасақана немесе салдарына немқұрайлы қарайтын болса, ол осы әрекетінен туындаған зиянға жауапты болады" делінген. Азаматтық кодекске жатпайтын заңдар да құқық бұзушылықтың белгілі бір түрлерін реттейді, мысалы, 1955 жылы қабылданған Автокөлік оқиғаларынан туындаған зиянды өтеу туралы заң, 1973 жылғы Ластанудан адам денсаулығына келтірілген зиянды жою туралы заң немесе 1994 жылғы Өнімділіктің жауапкершілігі туралы заң. Такао Танасе Жапониядағы сот процестерінің төмен деңгейіне себеп әлеуметтік қарым-қатынастарды үйлесімді етуге бейімділік емес, үкіметтік және құқықтық процестердің есептелген құрылымы болды деп болжайды. 1986 жылы Жапонияда өлімге немесе жарақатқа әкелген автомобиль апаттарының 1% -дан азы сотқа дейін жетті, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 21,5% құрады. Танасе атап өткендей, сот процестерінің төмен деңгейіне себеп Жапонияда кінәліні анықтаудың, зардап шеккендерге кеңес берудің, өтемақыны анықтаудың және төлемді қамтамасыз етудің сотқа жүгінбестен жасалатын әдістері бар. Иелік құқығы (物権) – адамның бір затқа қатысты құқықтарын, яғни жеке емес, нақты құқықтарды қамтиды.
Book One is the General Part (総則), which includes basic rules and definitions of Japanese civil law, such as the capacity of natural and legal persons, juridical acts, and agency. Book Two is entitled Real Rights (物権) and covers property and security rights over real property. Book Three is the Law of Obligations (債権). Like in other civil law countries, tort law is considered one source from which an obligation emerges, together with unjust enrichment, and contract law. Book Four deals with family relations (親族), including marriage and guardianship. Book Five covers inheritance (相続), including wills and succession. After World War II, sections dealing with family law and succession (books four and five) were fully revised during the occupation and brought closer to European civil law. Special laws on torts such as Nuclear Damage (1961), Pollution (1971) and Traffic Accidents (1955) were also enacted to supplement the Civil Code. The Commercial Code is considered a specialized law, meaning it take precedence over the Civil Code if both laws apply. have such private rights, which enable them to inherit property and claim damages in tort cases. A contract requires the coinciding of the minds, with an offer and an acceptance. Courts sometimes prevent the termination or non renewal of contracts when there is a strong reliance interest at stake, citing the duty to act in good faith. Article 709 of the Civil Code states: "A person who intentionally or negligently violates the rights of others shall be liable for the loss caused by the act." Statutes outside the Civil Code also regulate specific types of torts, such as the Law on the Compensation of Losses arising from Car Accidents enacted in 1955, the 1973 Law on the Remedies of Harm Caused to Human Health by Pollution, or the 1994 Law on Product Liability. Takao Tanase posited that the calculated structuring of governmental and legal processes, not a cultural propensity toward harmonious social relations, accounted for the persistently low litigation rate in Japan. In Japan in 1986, fewer than 1% of automobile accidents involving death or an injury resulted in litigation, compared to 21.5% in the United States. The litigation rate was low, Tanase said, because Japan provides non litigious methods of assessing fault, advising victims, determining compensation, and ensuring payment. Real rights (物権) concern the rights of a person over a thing, a right in rem rather than in personam.
Еңбек құқығы
Жапондық еңбек құқығының негіздері, көбінесе АҚШ Конституциясымен салыстырылып жасалған Жапон Конституциясында орнатылған. Сондықтан, Жапониядағы еңбек заңдары АҚШ-тағы заңдарға ұқсас келіп, үш негізгі санатқа бөлінеді: еңбек стандарттары, еңбек қатынастары және кәсіподақтар. "Жұмыс" немесе "қызмет" шарты Жапон азаматтық кодексінің 623-бабында мойындалады. "Еңбек шарты" термині Еңбек стандарттары заңында (ЕСТЗ) анықталмағанмен, соттар оларды мазмұны жағынан бірдей деп қарастырады және "еңбек шарты" мен "жұмыс шарты" терминдерін бір-бірімен алмастырып қолдануға болады. Осылайша, жеке шарттың шегі азаматтық сот ісі жүргізу арқылы, толыққанды сот практикасының арқасында кеңінен анықталды. ЕСТЗ сондай-ақ жұмыс берушіні жұмыс ережесін жасау кезінде кәсіподақпен немесе қызметкерлердің көпшілігін өкілдік ететін адаммен консультация жасауды талап етеді (ЕСТЗ 89-бабы). Жұмыс ережелерінің көшірмесі сондай-ақ Еңбек стандарттары басқармасына ұсынылуы тиіс (ЕСТЗ 90-бабы).
Тарих
Мейдзи дәуірінен бұрын (1867–1912), Токугава шогунатының билігі немесе олар тағайындаған судьялар кең өкілеттіктерге ие болды, бұл жиі биліктің теріс пайдаланылуына әкеп соқты. Қылмыстық сот жүйесінде қылмыскерлерге қатысты басты шара – өлім жазасы болды. Феодализм кезінде билік өкілдері саяси қарсыластарына өлім жазасын жиі қолданды. Мейдзи қайта жаңғыруынан кейін, батыс мәдениеті енгізілген кезде, үкімет жапон қоғамының біртіндеп модернизациялануын көрсететін жаңа заңдар қабылдады. Қайта жаңғырудан кейінгі алғашқы қылмыстық кодекс – 1869 жылғы «Шинрицу Корио» (新律綱領), ол негізінен Қытайдың Мин және Цин кодекстерімен, сондай-ақ Токугава шогунатының заңдарымен әсерленді. Алайда, Жапонияны батыс елдерімен жақындастыру мақсатында жаңа қылмыстық және түрме заңдары қабылданды. 1880 жылғы қылмыстық кодекс негізінен француз заңына, ал 1907 жылы қабылданған қазіргі кодекс негізінен неміс заңына сүйенді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жаңа Конституция негізінде Қылмыстық кодекс түбегейлі өзгертіліп, сөз бостандығы және гендерлік теңдік сияқты конституциялық құқықтарды қамтыды. Өкінішке орай, осы жаңалықтан кейін бірден бірқатар істер әділетсіздікке әкеп соқты, себебі полиция жаңа жүйеге толыққанды дайын болмады. 1926 жылы үкіметтік консультативтік комиссия қылмыстық кодексті қайта қарау үшін қырық қағидадан тұратын жоба әзірледі, ол бірнеше жылдан кейін 1941 жылы жарияланған «Жапонияның уақытша қайта қарастырылған қылмыстық кодексінің» негізі ретінде пайдаланылды. Бұл құжаттың өзі Жапонияның қазіргі қылмыстық кодексінің түрінде сақталмаса да, оның құрылысына зор ықпал етті және қазіргі кодекстің сот түсіндіруін қалыптастырды. Мысалы, 2017 жылы қасақана кісі өлтіру көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 0,2 құрады, АҚШ-та 100 000 адамға шаққанда 5,3, ал Ұлыбританияда 1,2 болды. 2018 жылы қылмыс деңгейі Екінші дүниежүзілік соғыстан берігі ең төменгі көрсеткішке жетіп, 16 жыл қатарынан төмендеді.
Соттар мен іс жүргізу
Жапонияның сот жүйесі негізгі төрт деңгейге бөлінеді: 438 шағын сот, әр префектурада бір аудандық сот, сегіз жоғары сот және Жоғарғы сот. Әрбір аудандық сотқа бір отбасылық сот қарастырылған.
Айыпталушының құқықтары
Айыпталушының құқықтары. Конституция қылмыстық тергеу және сот процесінде жеке құқықтардың бастау көзі болып табылады. 31-бапта: «Ешбір адам заңмен белгіленген тәртіпке сәйкес болмаса, өмірден немесе бостандығынан айырылмайды, сондай-ақ ешқандай жаза тағайындалмайды», – делінген, бұл заңмен қамтамасыз етілген әділ сот процесі принципі ретінде қарастырылады. 33-бап заңсыз ұстаудан қорғауды қамтиды: «Ешбір адам құзыретті сот өкілі шығарған, тақып етілген қылмыс айқындалған ордерсіз ұсталмайды». 34-бап адамдарды заңсыз қамауда ұстаудан, ал 35-бап адамдарды заңсыз түрғын жерінен және мүлкінен айырудан қорғайды. Сот процесін тікелей реттейтін қағидаларда жауап берудің ерікті болуы көзделген. Сондай-ақ, жедел және ашық сот процесіне, барлық куәлерді тексеруге толық мүмкіндікке және айыпталушы жеке адвокатқа қол жеткізе алмаса, мемлекеттік адвокаттардың заңдық көмегіне құқықтар кепілдік беріледі. Адам жасаған іс оның жасалған уақытында заңды болса, ол қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды және бір қылмыс үшін екі рет сотталмайды (қос сотталудан қорғау). Айыпталушыға көмек көрсету. Егер айыпталушы жеке адвокатқа қол жеткізе алмаса, мемлекет оған заңдық көмек көрсетуге міндетті.
Іс-шаралар
Күдіктіні сотқа жеткізуге дайындалу рәсімдері. Қылмыстық қудалау бойынша іс жүргізу Жапония бойынша біркелкі, және негізінен 1948 жылғы Қылмыстық іс жүргізу кодексі мен 1949 жылғы Қылмыстық іс жүргізу ережелеріне негізделген, бұл конституциялық құқық шеңберінде адам құқықтарын қорғауға маңызды жағдайларда ағылшын-американдық құқықтық концепцияларды көрсетеді. Полиция тергеуді аяқтағаннан кейін, барлық айғақтарды қоса, мәселені дереу прокурорға жіберуі тиіс. Егер мәселе күдіктіні қамауға алуды білдірсе, олар күдікті ұсталғаннан кейін 48 сағат ішінде істі прокурорға тапсыруы керек, содан кейін сотқа дейінгі қамау шарасы туралы шешім қабылданады. Қазылар алқасы жүйесі іс жүзінде тоқтатылған. Кінәлі деп мойындауға балама процедуралар жоқ. Яғни, айыпталушы кінәсін мойындаған жағдайда да, прокурор кінәні дәлелдейтін айғақтар ұсынуы керек. Бұған қоса, жапондық процессуалдық жүйеде сотқа дейінгі тергеулер мен пробация қызметкерлерінің қорытындылары қарастырылмағандықтан, сотқа үкім шығаруға қатысты айғақтарды іс тараптары ұсынуы керек, оларды соттың өз зерттеулері толықтырады. Осы контексте, сот – фактілерді анықтаудың жалғыз органы болып табылады, ол материалдық дәлелдерді, және егер олар болса, айыпталушының мойындауын, сондай-ақ куәлердің куәліктерін қамтиды. Қудалауды жүзеге асыратын лауазымды тұлға. Қылмыстық істі қозғау және қылмыстық жазаларды орындау құқығы тек прокурорларға берілген. Олар қылмыстық істерді бақылау және басқаруда кең өкілеттіктерге ие. (Жапон қылмыстық іс жүргізу кодексі, 248-бап). Сәйкесінше, олар қылмыскердің қылмыс жасағанын дәлелдесе де, қудалауды тоқтата тұруға құқылы. Олар полиция мен басқа да құқық қорғау органдарының көмегінсіз, өз бастамасы бойынша барлық қылмыстық істерді тергеуге құқылы. Жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерге қатысты пара алу, немесе басшылардың сенімін зерттеумен байланысты корпоративтік қылмыстар сияқты ерекше жағдайларды прокурорлар жиі тергеп-тексеруде. Осы ерекше жағдайлардың көбейіп бара жатуы прокурордың тергеу өкілеттігінің маңыздылығын арттырды. Жоғарғы прокуратураның бағынысында 8 жоғары прокуратура, 50 аудандық прокуратура және 810 жергілікті прокуратура бар. 1990 жылғы мәліметтер бойынша, орталық үкімет тағайындаған 1100 прокурор және 900 мемлекеттік қызметкер жұмыс істеді. Сотқа жеткізілген қылмыстық істердің үлесі. Жапонияда сотталғандардың үлесі жоғары, ал ақтау көрсеткіші төмен. 1988 жылы бірінші инстанциядағы соттарда 57 790 айыпталушы сотталды, олардың тек 50-сі (0,01%) кінәсіз деп танылды. Қорғаушы адвокаттар прокурормен пікір таластырудың орнына, жағдайды жеңілдететін айғақтарды ұсынуды қалайды. Сонымен қатар, адвокаттар мен судьялар қылмыстық істерді басқа да істерге қарағанда аз қызықты деп санайды. Сотқа дейінгі қамаудағы жағдайлар. Прокурор айыпталушыны қамауда ұстау қажет деп есептесе, ол соттан қамауға алу ордері беруді сұрауы керек. Бұл ордер полиция ұстағаннан кейін 24 сағат ішінде немесе ұсталғаннан бастап 72 сағат ішінде ұсынылуы тиіс. Күдіктіні қамауда ұстауға негіз болса, судья айыптау басталғанға дейін 10 күнге дейін қамауға алу ордерін немесе бұйрығын беруге міндетті. Негізділік үш критерий бойынша анықталады: 1) күдіктінің тұрақты тұрғын жері бар ма, 2) күдікті айғақтарды жоюы мүмкін бе және 3) ол юрисдикциядан қашуы мүмкін бе.