Кіріспе
Жетектелген автобус технологиясы және оған байланысты инфрақұрылым Жетектелген жеңіл транзит (GLT, ) - Bombardier Transportation (қазіргі Alstom) жасаған және жасаған бағытталатын автобус технологиясы мен оған байланысты инфрақұрылымның атауы. Ол Францияның Нанси және Каен қалаларында орнатылды. Caen жүйесі 2017 жылы жабылды және кәдімгі трамвайлармен алмастырылды, ал Nancy жүйесі 2023 жылдың наурыз айында жабылды және троллейбустармен алмастырылуы тиіс. Бұл қалалардағы екі жүйе де "трамвайлар шиналары" деп аталады және трамвай жүйелерімен бірдей олар жер бетіндегі бағыттау жүйесін қолданады және қалыпты жағдайда үстіңгі сымнан алынған электр қуатымен жұмыс істейді. Алайда, көліктерді орталық бағыттаушы рельс басқаратын болса да, олар рельстерде емес, резеңке дөңгелектерде жүреді. Осы себеппен және сонымен қатар олар басқару рельсінен тәуелсіз басқаруға және жұмыс істеуге қабілетті, көмекші дизельді қозғалтқыштарды пайдалана отырып, оларды "трамвайлар" деп атауға бола ма, жоқ па деген келіспеушіліктер болды. GLT - бұл екі реттік автобустың үлгісі, бірақ GLT көліктері ток жинау үшін пантографты қолданғанда, олар әдетте троллейбустар деп саналмайды. Ағылшын көлік басылымдары әдетте GLT және бәсекелес Translohr жүйесін "резеңке дөңгелекті трамвайлар" деп атайды, бірақ сирек "трамвайлар" деп атайды, өйткені олар дәстүрлі мағынада трамвайлар емес, бірақ пантограф жабдықталған және жобаланғандай қызметте жұмыс істейтін (яғни электр режимінде) автобустар да емес. Нанси GLT жүйесін Société de Transports de l'Agglomération Nancienne немесе STAN басқарады. Екі буыны бар және жалпы ұзындығы 1,5 м, GLT көліктері қазіргі заманғы трамвайлардан қысқа, бірақ дәстүрлі автобустарға қарағанда ұзын. Олар трамвайға ұқсайды, бірақ олар бір бағыттағы және автобустың артқа қарайтын айнасына ұқсас. Олардың 100% төмен қабаттары бар, 40 орындықтары бар және 105 жолаушыға дейін тұруға мүмкіндік бар. Каенде жолаушылар тасымалы бағытының барлық бөліктеріне орталық бағыттаушы рельс орнатылған, көліктер өз күшін пантографтан жинап, оны орталық бағыттаушы рельс арқылы қайтарып, дизельдік қозғалтқыштар мен рульдерді тек депоға дейін және одан кейін жүргенде ғана қолданды. Пантографты тиімді пайдалану үшін, көліктің үстіңгі сымнан төмен шамамен ортада болуын қамтамасыз ететін, оның пантографы сымның астынан шықпауы үшін, беткі бағыттау жүйесін қолдануды талап етеді. Осылайша, Caen көліктері дизель режимінде (әдеттегі автобустар сияқты) жұмыс істеген кезде ғана үстірткі сымнан борыштық қозғала алмады, сондықтан Caen маршруттары троллейбус жүйесі болып табылмайды. Нэнсидің көліктеріне жаңарту кезінде енгізілген өзгерістерді енгізу. Олар 2017 жылға дейін Twisto атауымен Caennaise агломерациясының көлік компаниясымен жұмыс істеді, ол жүйе жабылғаннан кейін және кәдімгі трамвай жүйесімен ауыстырылған.
Guided Light Transit (GLT, ) was the name of guided bus technology and associated infrastructure designed and manufactured by Bombardier Transportation (now Alstom). It was installed in two French cities: Nancy and Caen. The Caen system was closed in 2017 and replaced by conventional trams, while the Nancy system was closed in March 2023 and is to be replaced by trolleybuses. Both of the systems in these cities are referred to as "tramways on tyres", and in common with tram systems they use a surface guidance system and in normal operation are powered by electricity drawn from an overhead wire. However, while the vehicles are guided by a central guidance rail, they ride on rubber tyres, not on rails. There has been disagreement about whether they should be called "trams", for that reason and also because they are capable of being steered and operating independently of the guidance rail, using auxiliary diesel engines. GLT is effectively a model of guided dual mode bus, but when GLT vehicles use a pantograph to collect current, as do those in Caen, they are not commonly considered to be trolleybuses. English transport publications generally refer to the GLT and the competing Translohr system as "rubber tyred tramways", but rarely simply as "tramways", as they are not tramways in the conventional sense, but neither are they buses when pantograph equipped and operating in service as designed (i. e. in electric mode). The Nancy GLT system is operated by the Société de Transports de l'Agglomération Nancienne, or STAN. With two articulation points and a total length of , GLT vehicles are shorter than most modern trams, but long compared with conventional buses. They are designed to look like trams, but they are unidirectional and have bus like rear view mirrors. They have 100% low floors, have 40 seats, and have standing room for as many as 105 passengers. In Caen, where the central guidance rail had been installed on all sections of the passenger service route, the vehicles collected their power from a pantograph, returning it through the central guidance rail, and used their diesel engines and steering wheels only while travelling to and from the depot. Use of a pantograph effectively requires that a surface guidance system be used, to ensure the vehicle remains approximately centred below the overhead wire, so that its pantograph does not slip out from underneath the wire. The Caen vehicles thus could not move laterally away from the overhead wire except when running in diesel mode (as conventional buses), and for this reason the Caen routes are not commonly considered to have been a trolleybus system. incorporating the changes made to Nancy's vehicles during the upgrade. They were operated by the Compagnie des Transports de l'Agglomération Caennaise under the name Twisto until 2017, when the system was shut down and replaced by a conventional tram system.
Артықшылықтар
GLT орталық бағыттаушы рельсі кәдімгі трамвайларға қажетті рельстерден әлдеқайда арзан болмаса да, жалпы жүйені арзанға орнатуға болады, өйткені қолданыстағы троллейбус сымдарын рельстерді орнатусыз пайдалануға болады, ал барлық жаңа учаскелерге рельстер немесе электр сымдары орнатылуы қажет емес; тіпті бүкіл жолаушылар жолы Caen сияқты бағыттаушы рельстер мен сымдармен жабдықталған болса да, депоны трамвайдың жанында орналастырып, қаладағы орталық және жоғары бағаланатын аймақта жаңа аула үшін орын іздеуден құтқарады. Нанидегі жобалаушыларға ерекше қызығушылық туғызған трамвайларға қарағанда тағы бір артықшылығы - резеңке дөңгелектер болат дөңгелектерге қарағанда айтарлықтай көп сүйреуді береді, сондықтан олар 13 пайызға дейін тік төбелерге көтерілуі мүмкін. Нансидің T1 бағыты 13% -дық деңгейі бар бөлімді қамтиды. Көлік құралдары еркін жүргенде ретсіз қозғалуға бейім және егер жүргізуші бағыттаушы рельсті ұстанғанда қателікпен бағыттауға тырысса (мысалы, жаяу жүргінші немесе жануар көшеге жүгіруден аулақ болу үшін) жақсы жауап бермейді. Сонымен қатар, Нанси мен Каенде жолдың бір жеріне дөңгелектердің өтуі жолдың едәуір қиылысуына әкеліп соқты, нәтижесінде операторға едәуір шығын келтіретін күрделі жөндеулер жүргізілді. Бұл өз кезегінде жоғары жұмыс шығындарын арттырады деп қарастыруға болады. Сондай-ақ, көлік сапасы нашар, төрт дөңгелекті конструкциясына байланысты автобуста жақсару көп емес, ал трамвайларда bogies бар. Жолдаушы дөңгелектің механикалық ақаулары орын алып, троллейбус жолдан шығып кетті. Бұл бұрыштарда дөңгелекке әсер ететін жоғары центробегті күштерге байланысты. Осыған байланысты бұрыштарда жылдамдық шектелуі қолданылады. Жүйенің негізгі мақсаттарының бірі - километрге троллейбусқа қарағанда арзан бағаға қол жеткізу - жүзеге аспады. Францияның басқа трамвайлары кілт-кеңістігіне кілті автобусқа қарағанда кем дегенде 10% төмен бағаға қол жеткізеді. Сонымен қатар, адам басына шаққандағы көліктердің құны трамвайға қарағанда, басқарылатын автобуста айтарлықтай жоғары. Қар жауған жағдайда бұл жүйе практикалық болмауы мүмкін: бағыт-бағдар рельсі электрлік схеманың кері аяғын құрағандықтан, рельстегі мұз бен қардың жиналуы көліктің үзіліссіз ток тапшылығына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, көлік құралының салмағының елеулі бөлігі жетекші дөңгелекке тимейтіндіктен (оның көп бөлігі резеңке дөңгелектермен қамтамасыз етіледі), жол қозғалысы арқылы флангаларға немесе рельстің үстіне жиналған қар жетекші дөңгелекті рельстен көтеріп, көлікті бағытынан шығара алады. Жүйені сынға алғандар, әдеттегі трамвайдан айырмашылығы, GLT - бұл меншік жүйесі, яғни оны орнатқаннан кейін қала Bombardier-ден басқа өндірушіден көлік сатып алуда қиындықтарға тап болады. Ал стандартты трамвайдың құрамында бірнеше жеткізушілердің көліктері оңай орналаса алады. Мысалы, Нансидің көршісі Страсбург өзінің Eurotram автопаркін толықтыру үшін Alstom Citadis трамвайын таңдады. Bombardier Guided Bus сатып алған қалалар кездескен қиындықтарға байланысты (олардың бірі GLT үшін төлеуге тура келген шығындар үшін өтемақы талап етті) Bombardier GLT жүйелерін, кем дегенде барлық мәселелер шешілгенге дейін, сатпайды.
Құқықтық мәртебе
GLT көліктері заң бойынша автобустар болып саналады және олардың нөмірлік тақталары, артқа қарау айналары және жарықтары болуы керек. Трамвайлар мен Транслор көліктерінен айырмашылығы, GLT көліктерінде руль бар (бірақ ол бағыттаушы рельсті ұстанғанда пайдаланылмайды) және бағыттан тәуелсіз жұмыс істей алады.