Резеңке дөңгелекті метро: Жол және теміржол технологиясын біріктіретін жылдам көлік жүйесі. Қозғалыс бағыттағыштарымен және теміржол доңғалақтарымен жабдықталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жедел транзит түрі. Резеңке дөңгелекті метро немесе резеңке доңғалақты метро – жол және теміржол технологияларын біріктіретін жылдам транзит жүйесінің бір түрі. Көлік құралдарында тарту үшін бағыттағыштардың ішінде жүретін резеңке дөңгелектер, сондай-ақ дөңгелек бұзылған жағдайда және дәстүрлі өткізгіштер арқылы бағыттау үшін терең жалдары бар болат дөңгелектер болады. Көптеген резеңке дөңгелекті пойыздар сол жүйе үшін арнайы жасалған. Басқарылатын автобустар кейде «доңғалақты трамвайлар» деп аталады және резеңке дөңгелекті метролармен салыстырылады.
Form of rapid transit
A rubber tyred metro or rubber tired metro is a form of rapid transit system that uses a mix of road and rail technology. The vehicles have wheels with rubber tires that run on rolling pads inside guide bars for traction, as well as traditional railway steel wheels with deep flanges on steel tracks for guidance through conventional switches as well as guidance in case a tyre fails. Most rubber tyred trains are purpose built and designed for the system on which they operate. Guided buses are sometimes referred to as 'trams on tyres', and compared to rubber tyred metros.
Тарих
Резеңке дөңгелекті теміржол көліктерінің алғашқы идеясы пневматикалық дөңгелектің алғашқы ойлап табушысы, шотланд Роберт Уильям Томсонның еңбегі болды. 1846 жылғы патенінде ол өзінің «Әуе дөңгелектерін» «олардың жүретін жері – жер, рельс немесе жолға» бірдей қолайлы деп сипаттады. Патентте мұндай теміржолдың суреті де бар, онда салмақ пневматикалық бас дөңгелектермен тегіс тақта жолда жүреді, ал бағыттауды орталық тік бағыттаушы рельстің қабырғаларымен жүретін кішкентай көлденең болат дөңгелектер қамтамасыз етеді. Кейбір жүйелерде, мысалы, Париж, Монреаль және Мехико қалаларында, дөңгелектеу жолдарының арасында дәстүрлі теміржол рельсі болады. Пойыздың шассилерінде қалыптыдан ұзын фланцтары бар теміржол дөңгелектері орналасқан. Бұл дөңгелектер әдетте рельстен сәл жоғары орналасқан, бірақ дөңгелек тесілген жағдайда немесе өткізу пункттерінде (стрелкаларда) және кесісу орындарында қолданылады. Парижде бұл рельстер аралас қозғалысты қамтамасыз ету үшін де пайдаланылды, резеңке дөңгелекті және болат дөңгелекті пойыздар бірнеше рельс жолын пайдаланды, әсіресе қалыпты теміржолдан ауысу кезінде. Лилль және Тулуза қалаларында қолданылатын VAL жүйесінде дөңгелек тесілуін өтеудің және ауыстырудың басқа да әдістері бар. Көптеген жүйелерде электр қуаты үшінші рельс ретінде қызмет ететін бағыттаушы таяқшалардың бірінен беріледі. Ток жеке бүйірлік жинағыш арқылы алынады. Кері ток кері жинағыш арқылы көптеген жүйелердегі дәстүрлі теміржолдың бір немесе екі рельсіне немесе басқа бағыттаушы таяқшаға өтеді. Резеңке дөңгелектердің қарсылығы дәстүрлі теміржол дөңгелектеріне қарағанда жоғары. Қарсылықтың артуының бірнеше артықшылықтары мен кемшіліктері бар, сондықтан оларды кейбір елдерде қолданбайды. Ұқыптырақ тежеу қашықтығы, пойыздарды бір-біріне жақын сигнал беруге мүмкіндік береді. Ашық ауада (поезд ішінде де, сыртында да) тыныш саяхат. Рельстердің тозуын азайту, нәтижесінде осы бөліктердің техникалық қызмет көрсету шығындары төмендеуі.
The first idea for rubber tyred railway vehicles was the work of Scotsman Robert William Thomson, the original inventor of the pneumatic tyre. In his patent of 1846 he describes his 'Aerial Wheels' as being equally suitable for, "the ground or rail or track on which they run". The patent also included a drawing of such a railway, with the weight carried by pneumatic main wheels running on a flat board track and guidance provided by small horizontal steel wheels running on the sides of a central vertical guide rail. On some systems, such those in Paris, Montreal, and Mexico City, there is a conventional railway track between the roll ways. The bogies of the train include railway wheels with longer flanges than normal. These conventional wheels are normally just above the rails, but come into use in the case of a flat tyre, or at switches (points) and crossings. In Paris these rails were also used to enable mixed traffic, with rubber tyred and steel wheeled trains using the same track, particularly during conversion from normal railway track. The VAL system, used in Lille and Toulouse, has other sorts of flat tyre compensation and switching methods. On most systems, the electric power is supplied from one of the guide bars, which serves as a third rail. The current is picked up by a separate lateral pickup shoe. The return current passes via a return shoe to one or both of the conventional railway tracks, which are part of most systems, or to the other guide bar. Rubber tyres have higher rolling resistance than traditional steel railway wheels. There are some advantages and disadvantages to increased rolling resistance, causing them to not be used in certain countries. Shorter braking distances, allowing trains to be signalled closer together. Quieter rides in open air (both inside and outside the train). Greatly reduced rail wear with resulting reduced maintenance costs of those parts.
ұқсас технологиялар
Автоматтандырылған жүргізушісіз жүйелер міндетті түрде резеңке дөңгелекті бола бермейді; көптеген жүйелер дәстүрлі теміржол технологиясын қолдана отырып салынған, мысалы, Лондонның Доклендс жеңіл темір жолы, Копенгаген метрополитені, Ванкувердің SkyTrain, Гонконг Диснейленді курортының желісі (ол жүргізушісіз пойыздарға арналмаған жылжымалы құрамды пайдаланады), сондай-ақ Нью-Йорк қаласындағы JFK әуежайын жергілікті метро және қала маңы пойыздарымен байланыстыратын AirTrain JFK. Көптеген монорельс өндірушілері резеңке дөңгелектерді ұнатады.
Automated driverless systems are not exclusively rubber tyred; many have since been built using conventional rail technology, such as London's Docklands Light Railway, the Copenhagen metro and Vancouver's SkyTrain, the Hong Kong Disneyland Resort line, which uses converted rolling stocks from non driverless trains, as well as AirTrain JFK, which links JFK Airport in New York City with local subway and commuter trains. Most monorail manufacturers prefer rubber tyres.
Жүйелер тізімі
Ел/АймақҚала/АймақЖүйеТехнологияАшылған жылыМонреальМонреаль метросыBombardier MR 73 (Жасыл, Көк, Сары)Alstom/Bombardier MPM 10 (Қызғылт, Жасыл)1966СантьягоСантьяго метросы (1, 2 және 5 желілер)Alstom NS 74 (5)Concarril NS 88 (2)Alstom NS 93 (1, 5)Alstom NS 04 (2)CAF NS 07 (1)CAF NS 12 (1)Alstom NS 16 (2, 5)1975ЧунцынБишань SkyShuttleBYD Skyshuttle2021ГуанчжоуЧжуцзян Жаңа қала Автоматтандырылған Халық көлігі жүйесіBombardier Innovia APM 1002010ШанхайШанхай метросы (Пуцзян желісі)Bombardier Innovia APM 3002018ЛилльЛилль метросыMatra VAL206Siemens VAL2081983ЛионЛион метросы (A, B және D желілер)Alstom MPL 75 (A, B)Alstom MPL 85 (D)1978МарсельМарсель метросыAlstom MPM 761977ПарижПариж метросы (1, 4, 6, 11 және 14 желілер)Michelin / Alstom, Rollways арасында1958Париж (Орли әуежайы)OrlyvalMatra VAL2061991Париж (Шарль де Голль әуежайы)CDGVALSiemens VAL2082007РеннРенн метросыSiemens VAL2082002ТулузаТулуза метросыMatra VAL206Siemens VAL2081993Франкфурт әуежайыSkyLineBombardier Innovia APM 100 (Adtranz CX 100 ретінде)1994Мюнхен әуежайыBombardier Innovia APM 3002015Сокарно–Хатта халықаралық әуежайыСокарно–Хатта әуежайы SkytrainWoojin2017Автоматтандырылған Халық көлігіMitsubishi Crystal MoverIshikawajima Harima1998 2007 (II кезең)ТуринMetrotorinoSiemens VAL2082006ХиросимаХиросима жылдам транзиті (Astram желісі)KawasakiMitsubishiNiigata Transys1994КобеКобе Жаңа транзиті (Port Island желісі / Rokkō Island желісі)Kawasaki1981 (Port Island желісі) 1990 (Rokkō Island желісі)ОсакаНанко Порт қала желісіNiigata Transys1981СаитамаNew Shuttle1983СаппороСаппоро қалалық метросыKawasaki1971ТокиоЮрикамомеMitsubishiNiigata TransysNippon SharyoTokyu1995Ниппори Тонери желісіNiigata Transys2008Токорозава / ХигасимураямаSeibu Yamaguchi желісіNiigata Transys1985СакураЯмаман Юкаригаока желісіNippon Sharyo1982ЙокогамаКаназава жағажай желісіMitsubishiNiigata TransysNippon SharyoTokyu1989ПусанПусан метросы 4 желісіK AGT (Woojin)2011Уйджонгбу, КёнгидоU LineSiemens VAL2082012СеулСиллим желісіK AGT (Woojin)2022Тайпа, КотайМакао жеңіл жылдам транзитіMitsubishi Crystal Mover2019Куала-Лумпур халықаралық әуежайыAerotrainBombardier Innovia APM 100 (Adtranz CX 100 ретінде)1998Мексика қаласыМексика қаласы метросы (A және 12 желілерінен басқа барлық желілер)Michelin, Rollways арасында1969СингапурЖеңіл рельстік көлікBombardier Innovia APM 100 (C801 [Adtranz CX 100 ретінде] және C801A) және болашақ APM 300R (C801B)Mitsubishi Crystal Mover (C810 және C810A)1999ЛозаннаЛозанна метросы M2 желісіAlstom MP 892008ТайбэйТайбэй метросы Қоңыр желісіMatra/GEC Alsthom VAL 256Bombardier Innovia APM 2561996Таоюань әуежайыТаоюань халықаралық әуежайы SkytrainNiigata Transys2018БангкокАлтын желісіBombardier Innovia APM 3002020Дубай халықаралық әуежайыДубай халықаралық әуежайы Автоматтандырылған Халық көлігіMitsubishi Crystal Mover (3 терминал)Bombardier Innovia APM 300 (1 терминал)2013Гатвик әуежайыTerminal Rail ShuttleBombardier Innovia APM 100 (C 100-ді алмастырды)1988Стэнстед, Эссекс (Стэнстед әуежайы)Стэнстед әуежайы транзитіWestinghouse/Adtranz C 100Adtranz/Bombardier CX 1001991Хитроу әуежайыХитроу 5 терминалы транзитіBombardier Innovia APM 2002008Чикаго, Иллинойс (О'Харе)Әуежай транзиті жүйесіBombardier Innovia APM 256 (2019 жылы VAL256-ны алмастырды)1993–2018 (VAL), 2021 (Innovia)Даллас/Форт-Уэрт, Техас (DFW әуежайы)DFW SkylinkBombardier Innovia APM 2002007Денвер, Колорадо (DEN әуежайы)Автоматтандырылған жол жүйесіBombardier Innovia APM 1001995Хьюстон, Техас (Джордж Буш халықаралық әуежайы)SkywayBombardier Innovia APM 100 (Adtranz CX 100 ретінде)1999Майами, ФлоридаMetromoverBombardier Innovia APM 100 (2014 жылдың соңында C 100-ді алмастырды)1986Финикс, Аризона (Sky Harbor халықаралық әуежайы)PHX Sky TrainBombardier Innovia APM 2002013Сан-Франциско, Калифорния (SFO әуежайы)AirTrain (SFO)Bombardier Innovia APM 1002003Хартсфилд–Джексон Атланта халықаралық әуежайы (ATL)The Plane TrainWestinghouse C 100/Bombardier Innovia APM 100 1980Вашингтон, округ Колумбия (Даллес халықаралық әуежайы)AeroTrainMitsubishi Heavy Industries Crystal Mover2010
Country/RegionCity/RegionSystemTechnologyYear openedMontrealMontreal MetroBombardier MR 73 (Green, Blue, Yellow)Alstom/Bombardier MPM 10 (Orange, Green)1966SantiagoSantiago Metro (Lines 1, 2, and 5)Alstom NS 74 (5)Concarril NS 88 (2)Alstom NS 93 (1, 5)Alstom NS 04 (2)CAF NS 07 (1)CAF NS 12 (1)Alstom NS 16 (2, 5)1975ChongqingBishan SkyShuttleBYD Skyshuttle2021GuangzhouZhujiang New Town Automated People Mover SystemBombardier Innovia APM 1002010ShanghaiShanghai Metro (Pujiang line)Bombardier Innovia APM 3002018LilleLille MetroMatra VAL206Siemens VAL2081983LyonLyon Metro (Lines A, B, and D)Alstom MPL 75 (A, B)Alstom MPL 85 (D)1978MarseilleMarseille MetroAlstom MPM 761977ParisParis Métro (Lines 1, 4, 6, 11, and 14)Michelin / Alstom, between Rollways1958Paris (Orly Airport)OrlyvalMatra VAL2061991Paris (Charles de Gaulle Airport)CDGVALSiemens VAL2082007RennesRennes MetroSiemens VAL2082002ToulouseToulouse MetroMatra VAL206Siemens VAL2081993Frankfurt AirportSkyLineBombardier Innovia APM 100 (as Adtranz CX 100)1994Munich AirportBombardier Innovia APM 3002015Soekarno–Hatta International AirportSoekarno–Hatta Airport SkytrainWoojin2017Automated People MoverMitsubishi Crystal MoverIshikawajima Harima1998 2007 (Phase II)TurinMetrotorinoSiemens VAL2082006HiroshimaHiroshima Rapid Transit (Astram Line)KawasakiMitsubishiNiigata Transys1994KobeKobe New Transit (Port Island Line / Rokkō Island Line)Kawasaki1981 (Port Island Line) 1990 (Rokkō Island Line)OsakaNankō Port Town LineNiigata Transys1981SaitamaNew Shuttle1983SapporoSapporo Municipal SubwayKawasaki1971TokyoYurikamomeMitsubishiNiigata TransysNippon SharyoTokyu1995Nippori Toneri LinerNiigata Transys2008Tokorozawa / HigashimurayamaSeibu Yamaguchi LineNiigata Transys1985SakuraYamaman Yūkarigaoka LineNippon Sharyo1982YokohamaKanazawa Seaside LineMitsubishiNiigata TransysNippon SharyoTokyu1989BusanBusan Subway Line 4K AGT (Woojin)2011Uijeongbu, Gyeonggi doU LineSiemens VAL2082012SeoulSillim LineK AGT (Woojin)2022Taipa, CotaiMacau Light Rapid TransitMitsubishi Crystal Mover2019Kuala Lumpur International AirportAerotrainBombardier Innovia APM 100 (as Adtranz CX 100)1998Mexico CityMexico City Metro (All lines except A & 12)Michelin, between Rollways1969SingaporeLight Rail TransitBombardier Innovia APM 100 (C801 [as Adtranz CX 100] and C801A) and future APM 300R (C801B)Mitsubishi Crystal Mover (C810 and C810A)1999LausanneLausanne Metro Line M2Alstom MP 892008TaipeiTaipei Metro Brown LineMatra/GEC Alsthom VAL 256Bombardier Innovia APM 2561996Taoyuan AirportTaoyuan International Airport SkytrainNiigata Transys2018BangkokGold LineBombardier Innovia APM 3002020Dubai International AirportDubai International Airport Automated People MoverMitsubishi Crystal Mover (Terminal 3)Bombardier Innovia APM 300 (Terminal 1)2013Gatwick AirportTerminal Rail ShuttleBombardier Innovia APM 100 (Replaced C 100s)1988Stansted, Essex (Stansted Airport)Stansted Airport Transit SystemWestinghouse/Adtranz C 100Adtranz/Bombardier CX 1001991Heathrow AirportHeathrow Terminal 5 TransitBombardier Innovia APM 2002008Chicago, Illinois (O'Hare)Airport Transit SystemBombardier Innovia APM 256 (Replaced VAL256s in 2019)1993–2018 (VAL), 2021 (Innovia)Dallas/Fort Worth, Texas (DFW Airport)DFW SkylinkBombardier Innovia APM 2002007Denver, Colorado (DEN Airport)Automated Guideway Transit SystemBombardier Innovia APM 1001995Houston, Texas (George Bush Intercontinental Airport)SkywayBombardier Innovia APM 100 (as Adtranz CX 100)1999Miami, FloridaMetromoverBombardier Innovia APM 100 (Replaced C 100s late 2014)1986Phoenix, Arizona (Sky Harbor International Airport)PHX Sky TrainBombardier Innovia APM 2002013San Francisco, California (SFO Airport)AirTrain (SFO)Bombardier Innovia APM 1002003Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport (ATL)The Plane TrainWestinghouse C 100/Bombardier Innovia APM 100 1980Washington, D. C. (Dulles International Airport)AeroTrainMitsubishi Heavy Industries Crystal Mover2010