Кіріспе

Автоматтандырылған жедел көлік жүйесі Metro Vancouver, Canada.

SkyTrain – Бритиш Колумбиясындағы Metro Vancouver аймағын қызмет көрсететін орташа сыйымдылықтағы жедел көлік жүйесі. SkyTrain-нің жалпы ұзындығы жолы және толық автоматтандырылған пойыздарды пайдаланады, олар жер асты және эстакадалық жолдарда жүреді, бұл SkyTrain-ге уақытты сақтауда жоғары көрсеткіштерді ұстауға мүмкіндік береді. "SkyTrain" атауы Expo 86 кезінде жүйеге берілді, себебі алғашқы желі (Expo) негізінен Ванкувер қаласының ортасынан тыс жердегі эстакадалық жолмен өтеді, бұл мегаполистің панорамалық көрінісін ұсынады. SkyTrain әлемдегі үшінші ең ұзын кабельдік көпір – SkyBridge арқылы Фрейзер өзенін кесіп өтеді. 2016 жылдың 2 желтоқсанында Evergreen Extension желісі ашылғаннан кейін, SkyTrain Канададағы ең ұзын жедел көлік жүйесіне және әлемдегі ең ұзын толық автоматтандырылған, жүргішсіз жүйеге айналды. Шанхай метрополитенінің, Сингапур MRT-нің, Куала-Лумпур Rapid KL және Дубай метрополитенінің автоматтандырылған желілерінің жалпы ұзындығы кейіннен SkyTrain-ді басып өтті. SkyTrain-де үш желі қызмет көрсететін 53 станса бар: Expo желісі, Millennium желісі және Canada желісі. Expo және Millennium желілерін TransLink (бұрынғы BC Transit) компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша British Columbia Rapid Transit Company басқарады. Canada желісі TransLink-пен келісімшарт бойынша жеке концессионер ProTrans BC тарапынан сол қағидалар бойынша басқарылады және аймақтық көлік жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады. SkyTrain басқа жергілікті көлік қызметтерімен ортақ тарифтік жүйені пайдаланады және Metro Vancouver Transit Police қызметімен күзетіледі. SkyTrain қызметкерлері (STA) алғашқы медициналық көмек, төтенше жағдайларға жауап беру, бағыт көрсету және клиенттерге қызмет көрсету, жол ақысын тексеру, пойыздың техникалық ақауларын бақылау және қажет болған жағдайда пойыздарды қолмен басқаруды қамтамасыз етеді.

Экспо желісі

Экспо желісі Ванкувердегі Уотерфронт станциясын Суррейдегі Кинг Джордж станциясына жалғастырады, негізінен 1890 жылы Вестминстер және Ванкувер трамвай компаниясы қалааралық желі ретінде құрған бағыт бойынша. Экспо желісі (Миңжылдық желісі ашылғанға дейін "SkyTrain" деп аталатын) 1985 жылы 86-шы ЭКСПО көрмесіне қарай салынды. Қазір оның 24 станциясы бар. Экспо желісі бастапқыда Нью-Вестминстер станциясына ғана дейін жүретін. 1989 жылы ол Колумбия станциясына дейін ұзартылды, ал 1990 жылы Skybridge аяқталғаннан кейін Фрейзер өзенінен Суррейдегі Скотт-роуд станциясына дейін жалғасты. 1994 жылы Экспо желісінің соңғы бекеті Суррей орталығындағы Кинг Джордж станциясы болды. Ол 854 миллион долларға (1986 жылғы доллар) салынған. 2016 жылдың 22 қазанынан бастап Экспо желісі пойыздары Production Way–University станциясына жаңа тармақ бойынша жүріп, бұрынғы Вотерфронт пен аталған станция арасындағы Миңжылдық желісі қызметін өзгертіп алды. Жүкті уақытта Вотерфронт пен Колумбия арасындағы пойыздар әр 2-3 минут сайын, ал Вотерфронт пен Кинг Джордж арасындағы пойыздар 2-5 минут сайын келеді. Вотерфронт пен Продюкшн Уэй арасындағы пойыздар жүкті уақытта әр 6-7 минут сайын келеді.

Мыңжылдық сызығы

2016 жылдың 22 қазанына дейін Миллениум желісі Экспо желісімен Уотерфронт станциясынан Нью-Вестминстердегі Колумбия станциясына дейін қатарлас жолмен жүрді, содан кейін Солтүстік Бернаби және Шығыс Ванкувер арқылы жеке, көтерілген бағытымен жалғасып, Ванкувер қауымдық колледжінің Бродвей кампусына жақын VCC–Clark станциясында аяқталды. Ол 1,2 миллиард долларлық бюджетпен салынды, ал 2006 жылдың 6 қаңтарында Commercial Drive стансасынан (қазір Commercial–Broadway стансасы) VCC–Clark стансасына дейінгі соңғы кеңейту ашылды. 2016 жылдың 22 қазанынан 2016 жылдың 1 желтоқсанына дейін Миллениум желісі VCC–Clark станциясынан Lougheed Town Centre станциясына дейін қызмет көрсетті. 2016 жылдың 2 желтоқсанынан бастап Миллениум желісі Ванкувердегі VCC–Clark станциясы мен Коквитламдағы Lafarge Lake–Douglas станциясы арасында жұмыс істейді. Миллениум желісінде 17 станция бар, оның үшеуі Экспо желісімен (Commercial–Broadway, Production Way–University және Lougheed Town Centre) алтыстандыру стансалары, ал екеуі Батыс жағалау экспресімен (Moody Centre және Coquitlam Central) байланысады. Алғашқы Миллениум желісінің станцияларын Британдық Колумбияның жетекші сәулетшілері жобалаған, олар Экспо желісінің станцияларынан мүлдем өзгеше. Миллениум желісінің Evergreen кеңейтуі, Бернабидегі Lougheed Town Centre станциясынан Коквитламдағы Lafarge Lake–Douglas станциясына дейін 2016 жылы аяқталды және 2016 жылдың 2 желтоқсанында жол ақысы төленетін қызметке ашылды.

Канада желісі

Канада желісі Уотерфронт станциясынан басталады, содан кейін оңтүстікке Ванкувер қаласы арқылы Ричмонд қаласы мен Си-Айлендке дейін жалғасады. Бриджпорт станциясынан Канада желісі екі тармаққа бөлінеді: біреуі батысқа қарай, Ванкувер халықаралық әуежайындағы YVR–Airport станциясына, ал екіншісі оңтүстікке қарай, Ричмонд қаласының орталығындағы Ричмонд–Бригхаус станциясына дейін. 2009 жылдың 17 тамызында ашылған Канада желісі SkyTrain желісіне 15 станция қосты. Уотерфронт станциясы – Канада желісінің Экспо желісімен тікелей байланысатын жалғыз станциясы; алайда, Ванкувер Сити Центр станциясы Пасифик Центр сауда орталығы арқылы Гранвилл станциясынан үш минуттық жаяу қашықтықта орналасқан, бұл Экспо желісіне ресми емес ауысу мүмкіндігін береді. Канада желісінің құны 1,9 миллиард долларды құрады, оны Канада және Британдық Колумбия үкіметтері, TransLink және InTransitBC қаржыландырды. Hyundai Rotem компаниясы салып шығарған Канада желісінің пойыздары толығымен автоматтандырылған, бірақ Expo және Millennium желілеріндегі Bombardier компаниясының пойыздарынан өзгеше дизайнға ие. Олар сызықтық индукциялық қозғалтқыш технологиясының орнына дәстүрлі электр қозғалтқыштарын пайдаланады. Канада желісінің рельстері SkyTrain желісінің қалған бөлігімен байланыспайды және жеке парк техникалық қызмет көрсету депосы бар.

Қауіпсіздік

Құқық қорғау қызметін Metro Vancouver Transit Police (MVTP) жүзеге асырады. Олар бұрынғы TransLink арнайы провинциялық констебльдерін алмастырды, олардың өкілеттіктері шектеулі болған. 2005 жылдың 4 желтоқсанында MVTP офицерлері Канададағы алғашқы және жалғыз транзиттік полиция күштері болып, толық полиция өкілеттігіне ие болып, қару алып жүру құқығына қол жеткізді. 2005 жылдың наурыз айында транзиттік полицияның қару-жарақпен қамтылатыны туралы хабарлама жарияланғанда, қоғамдық алаңдаушылық туды. Сол кезде Британдық Колумбияның Бас прокуроры Джон Лес бұл қадамды қорғап, SkyTrain қауіпсіздігін арттыру үшін қажет екенін айтты. Транзит офицерлері муниципалдық және RCMP күштері офицерлерімен бірдей оқытылады. Олар сотқа дейінгі ордер бойынша іздеуде жүрген адамдарды ұстайды, есірткі заңдарын сақтайды, TransLink мүлігінде және одан тыс жерде қылмыстық кодексті сақтайды, сондай-ақ TransLink мүлігіне басталып, оған таралатын құқық бұзушылықтармен айналысады. Олар SkyTrain, транзиттік автобустар, SeaBus және West Coast Express бағдарламаларында жол ақысын төлеуден жалтарғандық және басқа да бұзушылықтар үшін айып таңбаларын жазады. Транзит полиция офицерлері мен Транзит қауіпсіздігі офицерлері TransLink тарифтік аудитінің бөлігі ретінде SkyTrain станцияларында жол ақысын тексеріп тұрады. Транзит қауіпсіздігі офицерлері көбінесе автобус жүйесіне, автобус аялдамаларына және SeaBus-қа назар аударады. SkyTrain қызметкерлері жолаушыларға қызмет көрсету және алғашқы медициналық көмек көрсету, пойыз және станция жұмысын түзету және транзиттік полициямен бірге жол ақысын тексеру жұмыстарын жүзеге асырады. SkyTrain қызметкерлерін олардың киімдерінде "SkyTrain" деп жазылған формалары арқылы анықтауға болады. Жылдар бойы зорлық-зомбылық және басқа да қылмыстық әрекеттер уақтылы алаңдату тудырды, бірақ TransLink жүйе қауіпсіз екенін мәлімдейді. 2009 жылы Ванкувер полиция департаментінің инспекторы Каш Хид станциялардың өзінде қылмыс аз болатынын айтты; алайда, қылмыстық белсенділік олардың сыртында көрінеді. Әр станция орта есеппен 23 жабық телеарналық камерамен бақыланады, бұл SkyTrain операторларына жолаушылар мен станция қызметін бақылауға мүмкіндік береді. Күту залдары жақсартылған жарықтандыру, отыруға арналған орындармен және жедел жәрдем телефонымен жабдықталған. Пойыздардың әр терезесінің үстінде сары жолақтар бар, оларды басу арқылы операторларға қауіпсіздік қаупі туралы ескерту жіберіледі. Пойыздағы динамик телефондар жолаушылар мен басқару операторлары арасында екі тарапты байланыс құрады. 2007 жылы барлық бақылау жүйесі екі сағаттық аналогты таспадан цифрлық технологияға жаңартылды, бұл полицияға алдыңғы жазбаларды жеті күнге дейін қайтаруға мүмкіндік берді. Алайда, жаңартудан кейінгі оқиғалар полицияны екі сағаттық циклмен шектеді, нәтижесінде әлеуетті дәлелдер жоғалды. 2008 жылдың қарашасына дейін Expo және Millennium желілерінің платформаларында және жолдарында кем дегенде 54 адам қайтыс болды. Олардың 44-і өз-өзіне қол жұмсау, ал қалған 10-ы жазатайым оқиғалар салдарынан болды.

Жоспарлау

Ванкувер 1950 жылдары модернист архитектор Уэллс Коутстың жобалауымен монорельстік жүйе құруды жоспарлаған, бірақ ол жобадан бас тарды. 1970 жылдары жедел транзит жүйесінің болмауы көлік проблемаларының себебі деп есептелді, ал қалалық билік мұндай жүйенің құрылысын қаржыландыра алмады. Осы кезеңде, қалалық көліктерді дамыту корпорациясы, сол кезде Онтарио провинциясының мемлекеттік компаниясы, "Орташа сыйымдылықтағы транзит жүйесі" деп аталатын жаңа жедел транзит технологиясын әзірледі. 1980 жылы Британдық Колумбия провинциялық үкіметі "Advanced Light Rapid Transit" жүйесін Ванкуверді Нью-Вестминстермен байланыстыратын, 86 жылғы ЭКСПО-ға дейін аяқталуға тиіс екі жоспарланған бағыттың бірі үшін таңдады.

Экспо желісі

SkyTrain ЭКСПО-86 көрмесінің естелік жобасы ретінде жоспарланған, алғашқы желісі көрменің тақырыбы – «Көлік және байланыс: әлем қозғалыста – әлем байланыста» – көрсетіліміне уақытында аяқталды. Құрылысқа облыстық және федералдық үкіметтер қаржы бөлді, ол 1982 жылдың наурыз айында басталды. Қаладағы Дунсмуир туннелі арқылы салынды, бұл туннель бастапқыда Канадалық Тынық мұхиты темір жолы үшін салынған болатын, бұл шығындарды үнемдеуге мүмкіндік берді. 1986 жылдың 3 қаңтарында жолаушылар тасымалы басталды, ал алғашқы жылында 30 миллионнан астам жолаушы тасымалдады, соның ішінде ЭКСПО-86 көрмесіне келгендер де бар. Келесі жылы SkyBridge, Колумбия станциясы және Скотт Роуд станциясын қоса алғанда, желіні Суррейге дейін ұзарту құрылысы басталды; ол 1990 жылдың 16 наурызында ашылды. 1994 жылы Gateway, Surrey Central және King George станциялары ашылуымен желі тағы кеңейтілді. SkyTrain – 1996 жылғы Үлкен Ванкувер аймақтық округінің (GVRD) «Тұруға жайлы аймақ» стратегиялық жоспарының бір бөлігі болып табылады, онда аймақтағы халықтың күтілетін өсуімен күресу стратегиялары талқыланады. Бұл стратегиялар көлік таңдауларын арттыру және қоғамдық көлікті пайдалануды ұлғайтуды қамтиды.

Мыңжылдық сызығы

Миллениум желісінің бірінші бөлімі 2002 жылы ашылды, Брейд және Саппертон станцияларымен. Қалған бөлігінің көпшілігі сол жылдың соңында Солтүстік Бернаби және Шығыс Ванкуверге қызмет көрсетуді бастады. "Миллениум" желісінің І кезеңі бюджеттен 50 миллион долларға арзанға аяқталды. Жобаны сынға алғандар оны "Ешқайда жетелемейтін SkyTrain" деп атады, жаңа желінің бағыты жолаушылардың қажеттіліктеріне емес, саяси ойларға негізделгенін айтты. Бұл сынның дұрыстығын көрсететін бір мысал – Миллениум желісінің соңғы станциясы бос алаңда орналасқан, себебі ол жаңа жоғары технологиялық даму орны болуы тиіс еді және QLT Inc. бас кеңсесіне жақын болды, бірақ қосымша құрылыс баяу дамыды. Аталған станция, Кларк драйві мен Бродвей көшесінің жанындағы VCC–Clark, станция маңындағы жүк пойыздарының иесі BNSF компаниясымен жол құқығын келісу қиындықтарынан 2006 жылға дейін ашылмады, бірақ ол Гранвилл көшесі мен 10-шы даңғылға жоспарланған ІІ кезеңнің соңғы станциясына дейін бес шақырымдай жетпейді. VCC–Clark станциясы ашылған кезде, батысқа қарайғы қосымша кеңейту және оның үш станциясының маңыздылығы төмендеп, "қазір бұл жоғары басымдық емес" екені мәлімделді.

Өркениетті кеңейту

Evergreen Extension, құрылыс кезінде Evergreen Line деп аталған, Миллениум желісінің екінші кезеңі болып табылады. Бұл желі Бёрнабидегі Lougheed Mall-дан Коквитламдағы Douglas College кампусына дейін созылады. Алғашында Port Moody Coquitlam (PMC) желісі деп аталған, ол Коквитламнан Ванкуверге "бір орындықпен сапар жасауға" мүмкіндік береді. Lougheed Town Centre станциясының бастапқы құрылысы кезінде PMC желісіне қосылулар станцияның шығысына орнатылды және станциядағы үшінші платформа кеңейтуді күтіп, дайын күйде қалдырылды. II кезең провинциялық үкіметтегі өзгерістерге және 2010 жылғы Олимпиада ойындарын Ванкувер қабылдауына байланысты Канада желісін салуға басымдық беруге әкелген басымдықтардың өзгеруінен кейін кейінге шегерілді. Evergreen Extension-нің алдын ала құрылысы 2012 жылдың шілдесінде басталды, ал негізгі құрылыс 2013 жылдың маусым айында желіге тірек бағаналарын салумен басталды. Желі 2016 жылдың 2 желтоқсанында жол жүргізу қызметін бастады.

Канада желісі

Канада желісі мемлекеттік-жеке серіктестік негізінде салынды, жеңімпаз консорциум (қазір ProTransBC деп аталады), SNC Lavalin басшылығымен, құрылысына қаржы жұмсады және 35 жыл бойы оны пайдалануға басшылық етеді. TransLink компаниясы ProTransBC компаниясына ең төменгі жолаушылар санын кепілдік берді. Ричмонд-Ванкувер бағытында жылдам транзит желісін салу мүмкіндігі 1979 жылдан бері қарастырылып келді, бірақ мұндай жоба Канада желісіне мақұлдама берілген 2000-жылдардың басына дейін қаржыландырылмады. Жолаушылар саны болжамдардан үш жыл ертерек өсті, 2010 жылдың мамыр айында күндізгі орташа жолаушылар саны 100 000-ға жетті, ал 2011 жылдың маусым айында 136 000-ға жетті. Канада желісі басқа SkyTrain желілерінен тәуелсіз жұмыс істейді, өзге жылжымалы құрамды (жалпы ұзындығы қысқарақ пойыз және станция ұзындығы, бірақ вагондары кең) пайдаланады, ол Экспо және Миллениум желілерімен үйлесімсіз.

Әсері

SkyTrain станциялар маңындағы аумақтардың дамуына маңызды әсер етті және Metro Vancouver аймағының қалалық тығыздығын қалыптастыруға көмектесті. 1991 мен 2001 жылдар аралығында SkyTrain желісінің жанында тұратын халық саны 37 пайызға артты, ал аймақтық орташа көрсеткіш 24 пайызды құрады. BC Transit компаниясының «SkyTrain: Дамуға қатысушы» атты құжатына сәйкес, SkyTrain және SeaBus станцияларынан 10-15 минуттық жүру қашықтығындағы аймаққа 5 миллиард доллардан астам жеке инвестиция тартылды. Есепте екі көлік түрі осы инвестициялардың басты қозғаушы күші болғаны айтылған, бірақ аталған аймақтағы жалпы өсімнің бөлігі көрсетілмеген.

Жолдар

Үш негізгі бағыт бар: Экспо желісі, Мыңжылдық желісі және Канада желісі. Экспо желісі Ванкувердің орталық бөлігіндегі Уотерфронт станциясы мен Нью-Вестминстердегі Колумбия станциясы арасында жүреді, Ванкувер, Бернаби және Нью-Вестминстер қалаларына қызмет көрсетеді. Колумбиядан Экспо желісі екі тармаққа бөлінеді. Бір тармақ Суррей арқылы Король Джордж станциясына дейін, ал екіншісі Нью-Вестминстер мен Бернаби арқылы Production Way–University станциясында аяқталады. Мыңжылдық желісінің пойыздары VCC–Clark станциясы мен Коквитлам қаласындағы Лафардж Лейк–Дуглас станциясы арасында жүреді. Жолдың батыс шетінде Экспо желісімен Коммерциялық–Бродвей станциясында маңызды ауысу нүктесі бар. Шығысқа қарай, Lougheed Town Centre станциясы мен Production Way–University станциясы Экспо желісімен тағы екі ауысу нүктесі ретінде қызмет етеді. Канада желісі Ванкувердің орталық бөлігіндегі Уотерфронт станциясынан оңтүстікке қарай Ричмондқа дейін жүреді, онда жол Бриджпорт станциясында бөлінеді; пойыздар Ричмонд–Бригхаус станциясында аяқталатын оңтүстік тармақ пен Ванкувер халықаралық әуежайында аяқталатын батыс тармақ арасында кезектеседі. Жүйенің көп бөлігі көтерілгенімен, SkyTrain Downtown Vancouver арқылы Канада желісінің Ванкувер бөлігі үшін Ричмондқа дейін Marine Drive станциясына дейін, Коквитлам мен Порт-Муди арасындағы Мыңжылдық желісі пайдаланатын туннель арқылы, Нью-Вестминстердегі Колумбия мен Саппертон станциялары арасындағы туннель арқылы және Бернаби мен Нью-Вестминстердегі қысқа учаскелерде жүреді. SkyTrain Expo Line әлемдегі екінші ең ұзын көпірді пайдаланады, ол Нью-Вестминстер мен Суррей арасындағы Фрейзер өзенінен өтеді – SkyBridge. Бұл мұнаралары бар, кабельдік көпір. Канада желісі үшін екі қосымша транзиттік көпір салынды: Солтүстік қол көпірі және Орта қол көпірі. Солтүстік қол көпірі жалпы ұзындығы [ұзындығы] болатын экстрадозалық көпір, оның Ванкувер халықаралық әуежайына жақын орналасуына байланысты қысқа мұнаралары бар, сондай-ақ Ванкувер мен Ричмондтың велосипед желілерін байланыстыратын жаяу және велосипед жолы бар. Ортаңғы қол көпірі қысқа қуыс арқалық көпір.

Технология

SkyTrain желілерінің барлық үшеуінде пойыздарды автоматты түрде басқаруға қолданылатын сигналдау технологиясы бастапқыда Alcatel компаниясымен әзірленді және 3,5 дюймдік дискеттен жүктелді. Бастапқыда көлік құралын басқару компьютері (VCC) деп аталатын төрт жүйе болды, олардың үшеуі негізгі желіге, ал біреуі пойыз депосына бөлінді. VCC1 Waterfront станциясынан Royal Oak станциясына дейінгі пойыздарды басқарады; VCC2 Royal Oak станциясынан King George станциясына дейінгі пойыздарды басқарады (қазір ол Миллениум желісінің де бір бөлігін басқарады); ал VCC3 деподағы пойыздарды басқарады. SkyTrain кеңейген сайын қосымша VCC жүйелері қосылды. Әрбір VCC – Intel IA32 Pentium процессорларымен және қателерге төзімді конфигурациядағы эксклюзивті аппараттық құралдары бар үш IBM Type 7588 тіреулі бір тақталы компьютерлерден тұратын кластер. Мысалы, VCC3 CPU1, CPU2 және CPU3-тен құралған. Пойызға жіберілген әрбір команда үшін, кем дегенде екі CPU осы әрекетке келісуі керек, әйтпесе қате пайда болады және команда орындалмайды. VCC пойыздың бортындағы көлік компьютерімен (VOBC) байланысады, оның деректері рельстер бойында төселген сырғалы коаксиалды кабель арқылы беріледі. Бірнеше вагондан құралған пойызға екі VOBC орнатылады, яғни 4 вагондық пойызда екі VOBC болады. Егер VCC жүйелері істен шықса немесе VCC мен VOBC арасындағы байланыс үзілсе, пойыз белгілі бір уақыттан кейін тоқтап, апаттық тежегішті (EB) іске қосады, ол қозғалтқыш және тежегіш жүйелерін басқаратын Quester Tangent тежегіш қауіпсіздігі мониторы (BAM) арқылы жүзеге асырылады. Бұл жүйе CAN көлік желісіне қосылу арқылы көлік құралын техникалық қызмет көрсетуге қажетті бақылау және диагностикалық функцияларды қамтамасыз етеді, сондай-ақ Hostler панелінде техникалық қызмет көрсету туралы ақпаратты көрсетеді. Жүйе пайдалану кезеңінде екі рет рельстен шығу оқиғасы тіркелді.

Қолжетімділік

SkyTrain желісі көлік құралдары мен станцияларының барлығы мобильділік қажеттіліктеріне толыққанды қолжетімді. Mark I пойыз вагондары бір арнайы коляска орынымен, Mark II, Mark III және Hyundai Rotem вагондары екі орынмен жабдықталған, ал барлық станцияларда лифттер орнатылған. TransLink Expo Line желісінің барлық платформа станцияларының жиектерін Millennium Line желісіндегілермен үйлестіру үшін жаңартты, ол аяқталғаннан кейін көп ұзамай жасалды. Жаңа, кеңейтілген жиектер жарықтандырылған және көру қабілеті нашар адамдар үшін қауіпсіз ортаны қамтамасыз ету үшін плиткамен жабылған. Canada Line желісі де өз станцияларында осы қауіпсіздік мүмкіндігін пайдаланады. Millennium Line желісі ашылғаннан бері, платформа плиткаларын жаңартудан басқа, көптеген Expo Line станциялары жаңа көрсеткіштермен және билет сату автоматтарымен қайта жабдықталды. Есту қабілеті нашар адамдар үшін станцияларда және жаңа пойздардағы ағылшын тіліндегі нақты уақыт көрсеткіштері мен дисплейлер арқылы қолжетімділік қамтамасыз етіледі, бірақ қызмет тоқтатылған кезде ауызша байланысқа сүйену көлік бөгделі ретінде анықталды. SkyTrain жүйесінде қолданылатын ерекше үш дыбыстық сигнал 1984–85 жылдары Ванкувердегі Little Mountain Sound Studios студиясында жазылған. Автоматтандырылған пойыз хабарларын 2002 жылы Millennium Line желісі ашылғаннан бері Лорен Риган, ал 1985 және 2001 жылдар аралығында Карен Келм оқыды.

Экспо және мыңжылдық желілері

Экспо желісі мен Миллениум желісі Bombardier Advanced Rapid Transit (ART) жүйесін пайдаланады, бұл сызықтық индукциялық қозғалтқыштармен басқарылатын автоматтандырылған пойыздар жүйесі, бұрынғыда Аралық Сыйымдылық Транзиттік Жүйесі (ICTS) деп белгіленген. Бұл пойыздар жылдамдыққа жетеді; аялдамалардағы күту уақытын ескергенде, бастан-аяқ орташа жылдамдығы – автобустан үш есе жылдам және B желісінің экспресс автобусынан шамамен екі есе жылдам. Суық ауа райында TransLink қызметкерлері пойыз есіктерінен қар мен мұзды тазарту үшін хоккей таяқтарын қолданады, әйтпесе кейбір есіктер ашылмауы мүмкін. Пойыздардың жылдамдығы сондай-ақ төмендетіледі және TransLink қызметкерлерімен қамтамасыз етіледі, олар қар немесе мұздың салдарынан туындаған кедергі жағдайында автоматты басқаруды қолмен тоқтатуға құқылы.

UTDC ICTS Mark I флоты

Бастапқы паркі Urban Transportation Development Corporation компаниясының жеңіл Mark I ICTS вагондарынан тұрды, олар Торонтоның 3-ші Скарборо желісінде және Детройттегі People Mover жүйесінде пайдаланылатын вагондарға ұқсас. Mark I вагондары жұпталған түйірлерден құралған және әдетте алты вагонды пойыз ретінде, тек Expo желісінде ғана жүреді, бірақ екі, төрт немесе алты вагонды конфигурацияда да жұмыс істей алады. Қазіргі станция платформаларының ұзындығына сәйкес, ең көп вагон саны – алты, ал SkyTrain паркінің жалпы саны 150 Mark I вагонын құрайды. Бұл пойыздарда алға, артқа және бүйірге қаратылған орындықтар, қызыл, ақ және көк түсті интерьерлер, сондай-ақ әр вагонда екі жақтағы екі есіктен барлығы төрт есік орналасқан.

Bombardier ART Mark II флоты

Миллениум желісі салынған кезде TransLink компаниясы Bombardier Transportation компаниясынан жаңа буын Mark II ART пойыздарына тапсырыс берді, олардың кейбіреулері Бернабидегі зауытта құрастырылды. Осыған ұқсас пойыздар Куала-Лумпурдың Келана-Джая желісінде, Нью-Йорктің JFK AirTrain және Пекин әуежайы экспрессінде пайдаланылады. Бұл пойыздар Экспо желісінде төрт вагондық, ал Миллениум желісінде екі вагондық құрамда жүреді. Әрбір вагон жұбы жартылай тұрақты түрде бірге біріктіріліп, "жұпталған вагон" немесе "ерлі-зайыпты жұп" түзеді. Mark II пойыздарының алдыңғы және артқы бөліктері аэродинамикалық пішіндес, жолаушыларға жұпталған вагонның бойымен жүруге мүмкіндік беретін икемді байланысы бар, ішкі бөлігі ақ, сұр және көк түстерде жасалған, әр вагонда екі жағынан үштен алты есік орналасқан. TransLink 2009 жылы қосымша жабдықтау және CCTV және LED шамдары бар визуалды карталар сияқты жаңа мүмкіндіктерді енгізу үшін 48 Mark II ART (2009/2010 модель) пойызына тапсырыс берді.

Bombardier Innovia Metro 300 (ART Mark III) автопаркі

Bombardier ART моделі бастапқы UTDC ICTS моделінен бірнеше рет қайта жобаланды, ал Mark II дизайны Bombardier компаниясымен жаңартылды, соңғы ұсынысы Innovia Metro 300 болып табылады. Өлшемдері Mark II-ге ұқсас, бірақ қайта жобаланған вагондардың орналасуы арқасында бұрынғы модельге қарағанда сыйымдылығы артты. TransLink 28 Mark III вагонын тапсырыс берді, олардың жеткізілімі 2015 жылы басталды және 2016 жылдың тамызынан бастап пайдалануға берілді. Көліктердің сыртқы түрі жаңартылған, пойыздың бүйірлеріндегі терезелер үлкенірек, ал вагондардың алдыңғы және артқы жағындағы терезелер мен фаралар жаңа дизайнмен жасалған. Ішкі жабдықталу Mark II вагондарының екінші буынына ұқсас, бірақ велосипедтер мен коляскаларды қолайлырақ орналастыру үшін бірқатар орындықтар алынып тасталды. TransLink Mark III вагондарының ішкі бөлігі жақсы дыбыс және жылу оқшаулауға ие екенін мәлімдеді.

Канада желісі

Canada Line компаниясы Hyundai Rotem EMU пойыз вагондарын пайдаланады, олардың вагондары Expo және Millennium Line пойыз вагондарында қолданылатын сызықтық индукциялық қозғалтқыш (LIM) технологиясының орнына дәстүрлі электр қозғалтқыштарымен жұмыс істейді; осының салдарынан Canada Line вагондарын Expo және Millennium Line желілерінде пайдалануға болмайды. 20 пойыз бар, олар екі вагоннан тұратын біріктірілген пойыз түрінде жұмыс істейді және олардың жылдамдығы 80 км/сағ дейін жете алады. Олар Ричмондтағы Бриджпорт станциясының жанындағы депода күтіледі. 2018 жылдың 22 ақпанында TransLink компаниясы 2020 жылға дейін пайдалануға берілетін 24 Canada Line вагонының қосымша тапсырысын жариялады, бұл екі вагондық түзілімдер ретінде жұмыс істейтін 32 пойызға дейін жеткізді. 2011 жылы екі жекелеген жылдам транзит бойынша зерттеулер UBC–Бродвей дәлізін кеңейту үшін жылдам транзит мүмкіндіктерін одан әрі зерттеуге және кеңесуге мүмкіндік берді, сондай-ақ Суррей және Фрейзер өңірінің оңтүстігін де қамтыды. Болашақ сұранысты қанағаттандыру үшін Expo Line желісінің сыйымдылығын арттыру да жоспарлануда. Бродвей дәлізін кеңейту және Expo Line желісін Лэнглиге дейін созу – екі кеңейту жобасы 2020 жылдардың басында 205 жаңа вагон қосылып, SkyTrain нысандары жаңартылып құрылысын бастады.

Бродвей дәлізінің кеңейтілуі

Алғашқы ұсыныстарда SkyTrain-ді Бродвей дәлізінің батысына қарай кеңейту жоспарланған, бірақ 1999 жылы 700 миллион долларға бағаланған құнына байланысты UBC-ден әлдеқайда төмен тоқтатылды. Дегенмен, 2008 жылдың ақпан айында жарияланған Провинциялық көлік жоспарында Бродвейдің UBC-ге дейінгі толық бөлігін қаржыландыру көзделген. Бұл желі аймақтағы ең жүйрік автобус бағыттарын алмастырады, онда күніне 100 мыңнан астам жол жүзеге асырылады. Желі Камби көшесіндегі Canada Line желісімен де байланысады. 2008 жылы жаңа желінің құны 2,8 миллиард долларға бағаланды, аяқталу мерзімі 2020 жылға белгіленген. 2011 жылы UBC Line Rapid Transit зерттеуімен SkyTrain, Бродвей дәлізін UBC-ге дейін кеңейту үшін мүмкін болатын технология ретінде қарастырылды, сондай-ақ жеңіл рельстік көлік және жылдам автобус та қарастырылды. 2014 жылдың маусымындағы жоспарда бірінші кезеңде Millennium Line желісі VCC–Clark станциясынан Arbutus Street-ке дейін SkyTrain технологиясын пайдалана отырып кеңейтіледі, Canada Line желісімен Бродвей–City Hall станциясында байланыс жасалады; екінші кезеңде желі Arbutus-тан UBC-ге дейін созылады. 2015 жылы Бродвейді Arbutus-қа дейін кеңейту үшін қажетті қаражаттың 25 пайызын жинау мақсатында өткізілген референдум сәтсіз аяқталды. 2018 жылдың 16 наурызында провинциялық үкімет Бродвейдің астында Millennium Line желісінің кеңейту құрылысын мақұлдады, ол алты жаңа станцияны қосып, жер асты желісін батысқа қарай Arbutus Street-ке дейін ұзартады. Алғашқы жұмыстар 2019 жылы басталып, 2025 жылы аяқталуы жоспарланған. 2018 жылдың 19 сәуірінде UBC Басқармасы Millennium Line желісін Арбустағы жаңа жоспарланған аялдамадан университетке дейін кеңейтуді жеделдету үшін қаржы қарастыратынын мәлімдеді. 2019 жылдың 30 қаңтарында Ванкувер қалалық кеңесі желіні UBC-ге дейін толығымен жер астына салуды мақұлдады. 2020 жылдың 17 шілдесінде Британдық Колумбия үкіметі Бродвей кеңейтуінің жобалау-құрылыс келісім-шартын алу үшін Acciona–Ghella бірлескен кәсіпорны таңдалғанын жариялады. Премьер-министр Джон Хорган 2020 жылдың 4 қыркүйегінде Британдық Колумбияда COVID-19 пандемиясы жалғасып жатқанға қарамастан, құрылыстың 2020 жылдың төртінші тоқсанында басталатынын растады. Хорган сондай-ақ кеңейтудің 2025 жылға дейін пайдалануға берілуі күтілетінін мәлімдеді. Көлік министрі Клэр Тревена желіні UBC кампусына дейін кеңейтудің әзірге жоспары жоқ екенін де айтты. Облыстық үкімет 2022 жылдың 24 қарашасында кеңейтудің ашылуы 2026 жылдың басына дейін ықшамдатылатынын хабарлады, себебі сол жылдың маусымында бетон өндірушілер арасындағы еңбек дауы.

Экспо желісінің кеңейтілуі

2008 жылғы провинциялық көлік жоспарына Экспо желісінің Суррейдегі Кинг Джордж станциясынан шығысқа қарай Гилдфордқа дейін, содан кейін 152-ші көше бойымен Фрейзер тас жолына және оңтүстік-шығысқа қарай 168-ші көшеге дейін ұзартылуы кірді; Лэнгли қаласындағы Уиллоубрук сауда орталығына дейінгі тағы бір ұзарту да жоспарға енгізілді. SkyTrain, жеңіл рельстік көлік және автобус жедел көлігі қызметтерді кеңейту үшін қарастырылған бірнеше уақыттан кейін, 2021 жылы федералдық қаржыландыру Лэнгли қаласына SkyTrain желісін салу үшін қол жеткізілді. Жалпы құны (федералды үкімет, провинциялық үкімет және TransLink арасында бөліседі) 3,8 және 3,95 миллиард доллар аралығында. 2022 жылдың шілдесінде жоба провинциялық үкіметтен бір кезеңде салынып, 2028 жылы сегіз станциямен ашылатындығына келісім берілді. Жеке мердігерлерді іздеу 2022 жылдың қазан айында басталды және 2023 жылдың желтоқсанына дейін жеңімпазтарды таңдаумен аяқталуы жоспарланды. Жоба үш негізгі келісімшартқа бөлінді: жол құрылысы, станциялар және электр жүйелері, ал негізгі құрылыс жұмыстары 2024 жылы басталуы күтілуде.

Экспо желісінің қуаттылығын кеңейту

Экспо желісінің сыйымдылығын арттыру мақсатында бірнеше нұсқалар қарастырылды, жоспарланды немесе іске асырылды, оның ішінде ұзын пойызды пайдалану, пойыздың аралық уақытын қысқарту және станция платформаларын кеңейту. 2020 жылдың соңында TransLink компаниясы ескі, аз сыйымды пойыздарды алмастыратын бес вагонды 41 Alstom Mark V пойыз жиынтығын тапсырыс берді.

Коквитлам техникалық қызмет көрсету мекемесі

2021 жылдың наурыз айында ЭКСПО және Миллениум желілерінің болашақ кеңейтулеріне қажетті қойма алаңы мен күтім үшін жаңа аула салынатыны жарияланды. Бұл жаңа нысан Солтүстік жолындағы Нью-Вестминстер–Кокитлам шекарасының жанында орналасады. Жер 82,5 миллион долларға сатып алынды, ал құрылыс және қосымша жолдардың құны тағы 300 миллион долларға бағаланды. Жаңа аула Миллениум желісінің Бродвей тармағының 2026 жылдың басында ашылуына дейін қосымша күтім мен кеңістік беруге мүмкіндік береді деп күтілуде.

Британдық Колумбия университеті кеңейтілімі

2008 жылдың 14 қаңтарында Британдық Колумбия провинциялық үкіметі, климаттық өзгерістермен күресу мақсатындағы 14 миллиард долларлық көлік шығындары пакетінің бір бөлігі ретінде, 2020 жылға дейін Миллениум желісін Британдық Колумбия университетіне (UBC) дейін кеңейтуге міндеттенді. Жаңа желінің қандай бағытпен салынатыны нақты болмады, бірақ Бродвейдегі бизнестің жұмысын бұзуды азайту және Камби көшесіндегі Канада желісі құрылысы кезінде туындаған мәселелерді болдырмау үшін, «қырқып-жауып» салу әдісін аз пайдалану қажеттігі айтылды. Аталған кеңейту жобасы іске аспады. 2019 жылдың 15 ақпанында TransLink әкімдер кеңесі желіні UBC кампусына дейін ұзартуды қайта мақұлдады, бірақ Арбутус көшесінен кейінгі бөлігіне қаржыландыру әлі кепілденбеген еді. 2022 жылдың сәуірінде TransLink UBC аймағындағы мүмкін маршруттарды қарастырды, соның ішінде университет пен ең жақын депо арасындағы қашықтық ескеріліп, UBC аялдамасының жанына қосымша тұрақ жолдары салу мәселесі де зерттелді. Осының нәтижесінде, UBC-дегі терминал қосымша сақтау алаңы мен операциялық икемділікті қамтамасыз ету үшін шартты түрде үлкенірек болуы мүмкін.

Коквитлам портының кеңейтілуі

Evergreen Extension салынғанда, Порт Кокитламға болашақта шығысқа қарай кеңейту үшін алғашқы бірнеше метр рельс және стрелка Кокитлам орталық станциясында орнатылды. Мұндай кеңейту екі бағытты құрады, онда пойыздар Лафардж Лейк – Дуглас станциясына немесе Порт Кокитламға кезекпен жүретін болар еді. 2020 жылдың басында басталып, шамамен алты айға созылған қолайлылықты зерттеу жүргізілді. Порт Кокитлам қаласының мэрі Брэд Уэст, Порт Кокитлам қалалық кеңесі және Кокитлам қалалық кеңесі де бұл кеңейтуді қолдайтындарын мәлімдеді. Дегенмен, 2022 жылға дейін қаржыландыру да, нақты жоспар да әзірленбеді.

Солтүстік жағалауға қосылу

2019 жылы Британ Колумбиясы Көлік және инфрақұрылым министрлігі Ванкувер қаласының орталығынан Солтүстік жағалауға дейінгі жылдам транзит байланысын зерттеу ниеті туралы хабарлады, бұл SkyTrain түрінде болуы мүмкін. 2020 жылдың наурыз айына қарай провинциялық үкімет «Ванкувер мен Солтүстік жағалау арасындағы Буррард шығанағы арқылы жоғары сыйымдылыққа ие, бекітілген байланысқа ие жылдам транзит өткелі» үшін алты мүмкін маршрутты таңдағанын растады. 2022 жылы TransLink Солтүстік жағалауға байланыс алдымен автобустық жылдам транзит арқылы құрылатынын, ал ұзақ мерзімді жеңіл рельстік транзит немесе SkyTrain байланысының мүмкіндігін бір уақытта зерттеу жүргізілетінін ұсынды.