Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1942 жылы Лос-Анджелестегі кісі өлтіру оқиғасы
1942 Los Angeles Murder Case
"Ұйқылы лагунадағы кісі өлтіру" – Лос-Анджелес газеттері Хосе Галлардо Диас қазасын сипаттау үшін қолданған атау. 1942 жылғы 2 тамызда таңертең Калифорния штатының Комерс қаласында (АҚШ) ол екі пышақ жарақаты және сынған саусақпен, "Ұйқылы лагуна" деп аталған су қоймасының жанында есінен танып, жан тәрік етпей жатқан күйде табылған. Осыған дейін Диас Элеонора Дельгадилло Коронадоның кешінде болып, кейін Луис "Сито" Варгас және Эндрю Торрес есімді екі досымен бірге кеткен. Содан кейін оған 38-ші көшеден келген жас жігіттердің тобы қарсы шықты. Олар бұрынғыда өз достарының біріне жасалған зорлыққа қысым көрсету үшін кешкен. Диас жедел жәрдеммен Лос-Анджелес округінің ауруханасына жеткізілді, бірақ есін жимай қайтыс болды. Ауруханада жасалған сараптама көрсеткендей, ол кештен мас күйде болған және бас сүйегінің табанында сынық болған. Бұл бірнеше рет құлаудан немесе көлік апатынан болуы мүмкін. Диас қазасының себебі бүгінгі күнге дейін даулы. Бірақ Лос-Анджелес полиция департаменті (LAPD) дереу 17 мексикалық-американдық жасты – Джек Мелендес, Виктор Томпсон, Анхель Падилья, Джон И. Матуз, Исмаэль Парра (Смайлс), Генри Лейвас, Гас Замора, Мануэль Рейес, Роберт Телес, Мануэль Дельгадо, Хосе Руис (Чепе), Виктор Сегобия және Генри Йнострозаны – күдікпен ұстады. Дәлелдер жеткіліксіз болғанына қарамастан, жастар кісі өлтіру айып тағылып, кепілсіз түрмеге қамалған. 1943 жылдың 13 қаңтарында судья Чарльз Фрике бақылауымен сот аяқталды. Айыпталушылардың 12-сі екінші дәрежелі кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, Сан-Квентин түрмесіне жіберілді. Қалғандары жеңіл қылмыстар үшін айыпталып, Лос-Анджелес округінің түрмесіне қамалған. 1944 жылы апелляциялық сот шешімімен үкімдер күштен шығарылды. Бұл оқиға 1943 жылғы "Зуут костюмдік" тәртіпсіздіктерге себепкер болды деп саналады. Sleepy Lagoon – мексикалық-американдықтар жиі баратын Лос-Анджелес өзенінің жанындағы су қоймасы. Оның аты 1942 жылы биг-бенд жетекшісі және трубашы Гарри Джеймс жазған "Sleepy Lagoon" атты танымал әннен шыққан. Су қоймасы қазіргі Белл қаласындағы 5400 Линдберг-лейнге жақын, Мейвуд қаласының жанында орналасқан. Аталған мекенжай 5500 Slauson Avenue деп те көрсетілген.
The "Sleepy Lagoon murder" was the name that Los Angeles newspapers used to describe the death of José Gallardo Díaz, who was discovered unconscious and dying near a reservoir (dubbed the Sleepy Lagoon) with two stab wounds and a broken finger in Commerce, California, United States, on the morning of August 2, 1942. Earlier, Díaz was seen at a party for Eleanor Delgadillo Coronado where he left afterwards with two friends, Luis "Cito" Vargas and Andrew Torres. He was then confronted by a group of young men from the 38th Street neighborhood, who came to the party seeking revenge for an earlier beating of some of their friends. Díaz was taken by ambulance to Los Angeles County General Hospital, where he died shortly afterwards without regaining consciousness. The hospital's autopsy showed that he was inebriated from the party and had a fracture at the base of his skull. This might have been caused by repeated falls or an automobile accident. The cause of Díaz's death remains disputed to this day. However, the Los Angeles Police Department (LAPD) was quick to arrest seventeen Mexican American youthsJack Melendez, Victor Thompson, Angel Padilla, John Y. Matuz, Ysmael Parra (Smiles), Henry Leyvas, Gus Zamora, Manuel Reyes, Robert Telles, Manuel Delgado, Jose Ruiz (Chepe), Victor Segobia, and Henry Ynostrozaas suspects. Despite insufficient evidence, the young men were held in jail, without bail, on charges of murder. The trial ended on January 13, 1943, under the supervision of Judge Charles W. Fricke. Twelve of the defendants were convicted of second degree murder and sentenced to serve time in San Quentin Prison. The rest were charged with lesser offenses and incarcerated in the Los Angeles County Jail. The convictions were reversed on appeal in 1944. The case is considered a precursor to the Zoot Suit Riots later in 1943. Sleepy Lagoon was a reservoir beside the Los Angeles River that was frequented by Mexican Americans. Its name came from the popular song "Sleepy Lagoon", which was recorded in 1942 by big band leader and trumpeter Harry James. The reservoir was located near the city of Maywood at approximately what is now 5400 Lindbergh Lane in Bell. The current address has also been given as approximately 5500 Slauson Avenue.
Өмірбаян
1930 жылдардың басында және Ұлы депрессияның күшеюімен бірге, шамамен бір миллион мексикалық иммигрант және мексикалық текті АҚШ туған азаматтар Мексика репатриациясы кезінде Америка Құрама Штаттарынан Мексикаға кетуге мәжбүр болды. Репатриация көптеген штаттарда жүзеге асты, осы кезеңде Оңтүстік Калифорниядан Мексикаға шамамен 75 000 адам күштеп шығарылды. Олардың шамамен 60% туған жері бойынша азаматтық құқықтары болғандықтан АҚШ азаматы саналды. 1942 жылдың ақпан айында АҚШ үкіметі Жапониялық американдықтарды, Екінші дүниежүзілік соғысқа АҚШ-тың қатысуынан кейін оларды қауіпсіздікке қатер деп танып, Батыс жағалаудан ұстап алды. Қоғам соғысқа дайындалып жатқанда, Брасеро бағдарламасы арқылы мыңдаған мексикалық азаматтар Лос-Анджелеске ауыл шаруашылығы жұмыстарына келді, ал Екінші Ұлы көші-қон кезінде жүздеген мыңдаған қара нәсілді оңтүстік тұрғындары қалаға қорғанысқа байланысты жұмыстарға, мысалы, оқ-дәрі заводтары мен кеме құрылыс орындаларына келді. Мексикадан жұмысшылардың және елдің түкпір-түкпірінен келген этникалық топтардың Лос-Анджелеске көптеп келуі қаладағы нәсілдік шиеленісті күшейтті. Лос-Анджелес қалалық кеңесі Е. Дюран Айрес басқаратын сот алқасын құрып, "мексикалық қылмыс толқыны" деп аталатын құбылысты тергеуге жіберді. Бұл стиль – сол кездегі киім сәнінен ерекшелену, өзін-өзі көрсету және жарқын, ерекше, сәнді түстерді қолдану арқылы көңілсіз және қараңғы тұрмысқа қарсы күресудің бір жолы болды. Сол кезде бұл стильге матаның көп қолданылуы үшін көптеген американдықтар тарапынан сын айтылды, олардың пікірінше, бұл мата соғысқа жұмсалуға тиіс еді.
Beginning in the early 1930s and exacerbated by the Great Depression, approximately one million Mexican immigrants and native born Americans of Mexican descent were forced to leave the United States for Mexico during Mexican Repatriation. Repatriation occurred across many different states, with an estimated 75,000 people forced from Southern California to Mexico during this period. An estimated 60% of them were U. S. citizen minors due to birthright citizenship. In February 1942, the U. S. government interned Japanese Americans from the West Coast, after classifying them as security threats following the United States' entry into World War II. As society mobilized for war, thousands of Mexican citizens under the Bracero program arrived to Los Angeles for agricultural jobs, as did hundreds of thousands of Black southerners during the Second Great Migration to the city for defense related jobs such as munitions factories and shipyards. The rapid influx of laborers from Mexico and defense workers of ethnic backgrounds from all across the country into Los Angeles heightened racial tensions in the city. A grand jury, headed by E. Duran Ayres, was appointed by the Los Angeles City Council to investigate an alleged "Mexican crime wave". as a way to express themselves, to break out of the normal clothing styles of the time and to fight against the boring and somber slum lifestyle by using bright, eccentric, and flamboyant colors. At the time, this style was harshly attacked for excessive use of fabric, which many Americans claimed was meant to be rationed out for the war effort.
Өлім
1942 жылдың 2 тамызы күні таңертең Хосе Галлардо Диас есінен танып, кейін ауруханада көз жұмды. Денсаулық сақтау қызметкерлері жасаған сараптама көрсеткендей, Диас мас күйде болған, басына ауыр соққы тиген және бірнеше пышақ жарасы болған, бірақ өлімнің нақты себебін анықтау мүмкін болмады. Өлім себебі белгісіз болғанына қарамастан, 20 жасар Генри Лейвас және бұқаралық ақпарат құралдарында "38-ші көше бандысы" деп аталған 24 мүше Диазды өлтірді деген айыппен тұтқындалды. Олар Диаздың өліміне себеп – қарсыластың пачуко бандылары арасындағы төбелес болуы мүмкін деп күдіктенді. Аталған қылмысқа жауап ретінде бұқаралық ақпарат құралдары "зоот-суит киюшілерге" қарсы күрес шақыру науқанын бастады. 10 тамызда полиция 600 латиноамерикандықты ұстады, олардың барлығына шабуыл жасау, қарулы тонау және осыған байланысты қылмыстар жасады деген күдік тағылды; соңында 175 адам түрлі қылмыстар бойынша ұсталды. Он жеті айыпталушы Жозе Диаздың өліміне қатысты сот үкіміне тартылуға тиіс болды. Олардың 12-сі Диазды өлтіргені үшін, ал қалған бесеуі зорлық-зомбылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Исмаил Парра – Жозе Диаздың өліміне кінәлі деп танылған он жеті адамның бірі болды. Парра бес жылдан өмір бойына түрмеде отыруға сотталды және адам өлтіруге қастандық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Паррамен бірге Генри Йностроза, Гас Заммора, Джек Мелендес, Виктор Томпсон, Мануэль Рейес, Анхель Падилла, Роберт Тельс, Мануэль Дельгадо және Джон Матуз да сотталғаннан кейін бес жылдан өмір бойына түрмеге жабылды. Сот судьясы Фрике Лос-Анджелес округінің шерифінің Сыртқы қатынастар бюросының бастығы Э. Дюран Айрстің "сарапшы куәгер" ретінде куәлік беруіне рұқсат берді. Айрс мексикалықтардың ұлттық ерекшелігінде қанға құмарлық және қылмысқа, өлтіруге биологиялық бейімділік бар екенін айтты, бұл олардың ацтек аталарының адамдық құрбандықтар дәстүрінен туындаған мәдени ерекшеліктерге байланысты екенін мәлімдеді.
The morning of August 2, 1942, José Gallardo Díaz was found unconscious and later died in the hospital. The autopsy revealed that Díaz was intoxicated and had blunt head trauma as well as multiple stab wounds, but ultimately they could not determine a cause of death. Despite the unclear cause of death, 20 year old Henry Leyvas and 24 members of what the media termed "the 38th Street gang" were arrested for allegedly murdering Díaz. They suspected that rival Pachuco gang fights were the cause of Díaz's death. In response to the alleged murder, the media began a campaign calling for action against "zoot suiters". On August 10, police conducted a roundup of 600 Latinos who were charged with suspicion of assault, armed robbery, and related offenses; 175 were eventually held for various crimes. The seventeen defendants were to be subject to a verdict regarding the death of Jose Diaz. Twelve of these people were declared guilty for the murder of Diaz and the other five were found guilty of assault. Ysmael Parra was one of the seventeen people who were convicted for the death of Jose Diaz. Parra was sentenced to serve five years to life in prison and was convicted with intent to commit murder. Along with Parra, Henry Ynostroza, Gus Zammora, Jack Melendez, Victor Thompson, Manuel Reyes, Angel Padilla, Robert Telles, Manuel Delgado and John Matuz all received a five to life in prison after their conviction. Judge Fricke also permitted the chief of the Foreign Relations Bureau of the Los Angeles sheriff's office, E. Duran Ayres, to testify as an "expert witness" that Mexicans as a community had a "blood thirst" and a "biological predisposition" to crime and killing, citing the culture of human sacrifice practiced by their Aztec ancestors.
Активистік қатысу
Sleepy Lagoon Defense Committee (SLDC) – Лос-Анджелестегі қоғам мүшелері мен белсенділерден құралған, айыпталушыларды қолдау үшін біріккен қоғамдық ұйым. SLDC сонымен қатар Мексикалық америкалық жастарды қорғау жөніндегі азаматтар комитеті ретінде де белгілі болды. Сот процестері кезінде көптеген белсенділер судья Фрике істі жүргізу тәсілін сынады, осы себепті көптеген адамдар айыпталушыларды қолдады. Айыпталушыларды қолдаған көптеген жақтастар "Слипи-Лагун" қорғаныс комитетіне қосылды немесе құрды. Калифорния штатының заң шығарушы органы, Джек Тенни төрағалық ететін Америкаға қарсы қызметтер жөніндегі бірлескен фактілерді анықтау комитеті бұл комитетті коммунистік ұйым деп таныды. Актер Энтони Куинн анасының "кедейлікте оларға берген жұмыртқаларды есіңде сақта" деген кеңесінен кейін қорғанысқа ақша жинауды бастағанын айтады. Ол Орсон Уэллс пен Элеонора Рузвельттің көмегін сұрап, оның салдарынан коммунист деп айыпталып, мансабына нұқсан келтіре жаздады. SLDC мүшелерінің арасында: Элис Макграт, Жозефина Фиерро де Брайт, Жозефа Фиерро, Мария Альвес, Луиза Морено, Дороти Хили, Лару Маккормик, Лупе Лейвас, Генри Лейвас, Док Джонсон, Франк Лопес, Берт Корона және Грей Бемис болды. SLDC-нің мақсаты – азаматтық құқықтарды қорғау жолымен 12 мексикалық-америкалық сотталушыға әділ сот процесін қамтамасыз ету болды. SLDC өздерінің мақсатын ілгерілету және қаржы жинау үшін ықпалды қоғамдық тұлғалармен байланыстарын пайдаланды. Қаңтар айында судья Фрике үкім шығарғаннан кейін мексикалық-америкалық жастар дәлелдерсіз және "мексикалық және қауіпті" деген желеумен, іс жүзінде қамауға алынды. Мексикалық-америкалық қоғамдық кеңшілікке ашуланып, бірнеше адвокаттар судья Фрике-нің шешімдеріне қарсы шықты: Джордж Шибли, Роберт Кенни, Клор Уэр, Бен Марголис, Джон Мактернан, Кэри МакУильямс және тағы да басқалар. Олар еуропалық-америкалық қоғамға азшылықтардың сотта куәлік беруге және әділ сот процесіне құқығы бар екенін еске түсіруді мақсат етті. МакУильямс бірнеше ай бұрын 120 000-нан астам жапондық-америкалықтар ұсталып, ұстау лагерьлерінде қамауда ұсталғанын атап өтті, кейіннен жапондық-америкалықтардың интернациясы мен Слипи-Лагун ісіндегі мексикалықтарға қарсы реакция арасында ортақ байланыстар бар екенін айтты. Сотталушылар жазаларын өтеуді бастаған кезде, мексикалық-америкалық жастардың қабылдануына қатысты шу көтерілді. Кейіннен, топ мүшелері көптеген АҚШ Әскери-теңіз күштеріне шабуыл жасады деген қауесет тарады. Осының салдарынан көптеген адамдар латиноамерикандық аудандарға шабуыл жасап, олардан кек алуға тырысты. Шабуылға ұшырағандардың көпшілігі – түрлі терілі адамдар немесе зут костюм кигендер еді. Бұл шабуылдар кейіннен "Зут костюмдері көтерілісі" деп аталды. 1943 жылдан 1944 жылға дейін штаттық антикоммунистік Тенни комитеті қорғаныс комитетінің мүшелерін коммунистік байланыстарды анықтау үшін шақырып, тергеді.
The Sleepy Lagoon Defense Committee (SLDC) was a community organization made up of Los Angeles community members and activists who came together to support the defendants. The SLDC was also known as The Citizens' Committee for the Defense of Mexican American Youth. During the time of the trials many activists criticized the way that Judge Fricke went about the case as a result of the manner in which the case was handled, thus many supported the defendants. Many of the supporters of the defendants turned and created/joined the Sleepy Lagoon Defense Committee. The committee was labeled a Communist front organization by the California state legislature's Joint Fact Finding Committee on Un American Activities chaired by Jack Tenney. Actor Anthony Quinn writes that he began raising money for the defense after his mother urged him to "remember the eggs" they had been given by a mother of one of the accused defendants during a time of poverty. He writes of enlisting the help of Orson Welles and Eleanor Roosevelt, and being branded a communist as a result, almost costing him his career. Some SLDC members included: Alice McGrath, Josefina Fierro de Bright, Josefa Fierro, Maria Alvez, Luisa Moreno, Dorothy Healey, LaRue McCormick, Lupe Leyvas, Henry Leyvas, Doc Johnson, Frank Lopez, Bert Corona, and Gray Bemis. The SLDC's mission was to mount a civil rights crusade so that these 12 Mexican American defendants could have an unbiased trial. The SLDC utilized their contacts with influential community members to promote their cause and for fund raising purposes to be able to support their cause. After Judge Fricke's verdict in January, the Mexican American youths were imprisoned without evidence and because they were "Mexican and dangerous", ipso facto. The Mexican American community was outraged and several attorneys challenged Judge Fricke's decisions: George Shibley, Robert Kenny, Clore Ware, Ben Margolis, John McTernan, Carey McWilliams, and several others. Together they hoped to remind the European American society that minorities had the right to testify in court and have impartial jury trials. McWilliams noted that a few months earlier over 120,000 Japanese Americans were detained and interned in detention camps, and later argued that there were common links between the Japanese American internment and the anti Mexican response in the Sleepy Lagoon case. By the time that the defendants began serving their convictions, there was already an uproar in how young Mexican Americans were being perceived. Rumors later began to circulate that gang members had attacked many US Navy men. As a result many went around raiding Latino communities and began attacking them in retribution. People who were attacked were people of color or people who wore zoot suits. These attacks later became known as the Zoot Suit Riots. From 1943 through 1944, the state anti Communist Tenney Committee subpoenaed and investigated the members of the Defense Committee in an attempt to uncover Communist ties.
Қайтару
1944 жылдың қазан айында апелляциялық сот бірауызды түрде айғақтардың кінәлі үкім шығаруға жеткіліксіз екенін шешті. Ол "Халыққа қарсы Заммора" ісі бойынша 12 айыпталушының үкімін күштен шығарды, 66 Cal. App.2d 166. Апелляциялық сот сонымен қатар сот судьясын іске қатысты пікірқанастығы мен дұрыс басқармағаны үшін сынады. "Зут костюмдері" төңкерісінен кейін он жеті адамның үкімі жойылды. Бастапқыда айыпталушыларды айыптауға жеткілікті дәлел болған жоқ, тіпті Диасқа жасалған қазба жұмысының нәтижесінде оның ауыр мас күйде болғаны және басына жарақат алғаны анықталды, бұл оның өзінен туындауы мүмкін. Дегенмен, үкімдер бірден күштен шығарылған жоқ. SLDC-нің күш-жігері мен уақыт өткен соң ғана үкімет бастапқы үкімдерді қайта қарады. SLDC үнемі үкіметтің жас мексикалық-американдықтарға жасаған шабуылы туралы идеяны қолдады және осы әділетсіздіктерге қарсы күресуге болатынын баса көрсетті. Олар осымен шектелмей, жас мексикалық-американдықтарға деген адамдардың көзқарасын өзгертуге бар күштерін салды.
In October 1944, the state Court of Appeals unanimously decided the evidence was not sufficient to sustain a guilty verdict. It reversed the 12 defendants' convictions in People v Zammora 66 Cal. App.2d 166. The appeals court also criticized the trial judge for his bias in and mishandling of the case. After the Zoot Suit Riots, the convictions of the seventeen people were overturned. There was a lack of evidence to convict the defendants to begin with and it was Diaz's autopsy report that showed that he was highly inebriated and received trauma to the head, which likely could have been caused by his own doing. However, the convictions did not immediately get overturned. It took the efforts of the SLDC and time in order for the government to finally reverse the initial convictions. The SLDC constantly pushed the idea that the government was an attack on young Mexican Americans and emphasized that these injustices could be fought. Not only did they do this, but they also did what they could in order to try and reverse the views that people had on young Mexican Americans.
Мәдени сілтемелер
1979 жылғы "Зуот костюмі" пьесасы мен 1981 жылғы осы аттас фильм кісі өлтіру ісіне қатысты оқиғаларға шала-шарпы негізделген. Джеймс Эллройдың "Үлкен еш жер" романында Ұйқылы лагунадағы кісі өлтіру оқиғасы маңызды рөл атқарады.
The 1979 play Zoot Suit and the 1981 movie of the same name are loosely based on events surrounding the murder trial. In James Ellroy's novel The Big Nowhere, the Sleepy Lagoon murder plays a major role in the story.