Эрнесто де Мартино: Өмір және шығармалары

Кіріспе

Эрнесто де Мартино (1 желтоқсан 1908 – 9 мамыр 1965) – итальяндық антрополог, философ және діндер тарихын зерттеуші. Ол Бенедетто Кроче және Адольфо Омодеодан дәріс алды, ал Диего Карпителламен бірге Луканияның жерлеу салты мен тарантизмді зерттеді.

Өмірбаян

Эрнесто де Мартино Италияның Неаполь қаласында дүниеге келді, онда ол Адольфо Омодеодан дәріс алды және 1932 жылы философия мамандығы бойынша бітірді. Оның кейін жарияланған дипломдық жұмысы Элевсин гефиризмдерінің (құдайға арналған ритуалдық жарақаттар) тарихи және филологиялық мәселесіне арналды және дін ұғымына маңызды әдістемелік кіріспе ұсынды. Рудольф Оттоның «Қасиетті» еңбегімен әсерленген де Мартино сенушінің ыстық мінезін баса көрсетуді жөн көрді, неміс ғалымының тезисін теріске шығарып, оны көпқұдайлы діндердегі құдайлармен және анимистік діндердегі рухтармен қарым-қатынасқа қолдануға мүмкіндік берді. Режимнің идеологиялық позициясына қызығушылық танытқан де Мартино бірнеше жыл бойы фашизмді тарихи тұрғыдан қолайлы азаматтық дін түрі ретінде түсіндіретін мақала жазды. Алайда, бұл әрекет нәтижесіз болды және әлі жарияланбаған жұмысты автор біртіндеп қабылдамай, кейіннен солшыл идеяларға бет бұрып, соғыстан кейін Италия Коммунистік партиясының қолдаушысы болды. Осы кезеңде, қазір «Неаполитандық» деп аталатын, 1935 жылға дейін созылған уақытта, де Мартино ежелгі діндер тарихына қатысты ерекше көңілді археологтың тұлғасы мен еңбегіне тәнті болды, оны режим де, оның интеллектуалдық оппоненттері де ұнатпады: Витторио Маккиоро, Помпейдегі құпиялар вилласындағы фрескаларды орфикалық тұрғыдан түсіндіргенімен және дінді негізінен тәжірибе ретінде қарастыратын теорияның жақтасы болды. 1957 жылдан қайтыс болғанға дейін ол Кальяри университетінде этнология және діндер тарихын оқытты: мұнда Альберто Марио Чирезе, Клара Галлини, Джулио Анджони және басқа да ғалымдармен бірге Кальяри антропологиялық мектебін құрды. Де Мартино сонымен қатар өте харизматикалық ұстаз және тәлімгер болды. Оның шәкірттерінің бірі, жазушы Музи Эпифани, оған «Қашқындау» комедиясын арнады. Бұл шығармада басты кейіпкер Эрнесто индустриялық қоғамнан кейінгі кезеңде әйелдердің өзгеретін рөлін талқылайды.

Ernesto de Martino was born in Naples, Italy, where he studied under Adolfo Omodeo, graduating with a degree in philosophy in 1932. His degree thesis, subsequently published, dealt with the historical and philological problem of the Eleusinian Gephyrismi (ritual injuries addressed to the goddess) and provides an important methodological introduction to the concept of religion. Clearly influenced by reading Das Heilige by Rudolf Otto, de Martino preferred to emphasize the choleric nature of the believer, overturning the German scholar's thesis and making it capable of being applied to relations with gods in polytheistic religions and spirits in animist religions. Attracted by the ideological stance of the regime, for several years de Martino worked on an essay interpreting Fascism as a historically convenient form of civil religion. However, the attempt was insubstantial and the work, still unpublished, was gradually rejected by the author, who subsequently approached left wing ideas and after the war became a supporter of the Italian Communist Party. At this time, which we now call the "Neapolitan" period, lasting until 1935, de Martino fell under the spell of the personality and work of an archaeologist who was particularly open minded concerning the ancient history of religions and who was disliked by both the regime and its intellectual opponents: Vittorio Macchioro, known for his Orphic interpretation of the frescoes in the Villa of Mysteries in Pompeii and advocate of a theory of religion understood essentially as experience. From 1957 until his death, he taught ethnology and history of religions at the University of Cagliari: here, with Alberto Mario Cirese, Clara Gallini, Giulio Angioni and other scholars he founded the Anthropological School of Cagliari. De Martino has also been a very charismatic mentor and teacher. One of his students, the writer Muzi Epifani, dedicated to him the comedy The Escape. In this work, the protagonist Ernesto discusses the changing role of women in post industrial society.

Де Мартино туралы шығармалар

Флавио А. Гейсшуслер Эрнесто де Мартино туралы ағылшын тіліндегі ең толық кітапты жазды. "Эрнесто де Мартиноның өмірі мен шығармашылығы: Религияны зерттеудегі апокалипсис және қайта жаралу туралы итальяндық перспективалар" деген тақырыптағы кітап де Мартиноның өмірі мен еңбектерін жан-жақты зерттейді және оның идеяларын сол заманғы интеллектуалдық және әлеуметтік-саяси контекстке енгізеді. Гейсшуслер сонымен қатар де Мартиноның дінге қатысты көзқарасын Мирча Элиаде, Клод Леви-Стросс және Клиффорд Герц сияқты басқа ғалымдармен салыстыруға болатынын көрсетеді. Кітапта дін туралы ғылым апокалипсис қорқынышының әсерімен дамығаны және де Мартиноның тәсілі дінтану саласын қайта жандандыруға көмектесе алатыны туралы аргументтер келтіріледі. Кітап Brill баспасынан Numen Book Series тұжырымында жарық көрді.

Де Мартиноға арналған шығармалар

Ferrari, Fabrizio M. (2012). Эрнесто де Мартино дін туралы. Дағдарыс және қатысу. Лондон мен Оуквилл: Equinox. Charuty, Giordana, (2018). «Бір тарихты бірге бөлісу: Эрнесто де Мартиноның өмір және шығармалары» Bérose антропология тарихының халықаралық энциклопедиясында.