Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Триу Вьет Вун (Chữ Hán 越王, 524571), туған аты Триу Куан Фу (光復), VI ғасырда Вьетнамның Ерте Ль әулетінің патшасы болды. Ол 548 жылдан 555 жылы Lý Thiên Bảo қайтыс болғанға дейін Lý Thiên Bảo-мен бірге билік жүргізді, содан кейін Triệu Việt Vương 571 жылы қайтыс болғанға дейін жалғыз патша болды. Ертедегі Ль әулетінің басқа билеушілерінен айырмашылығы, Трио Вьет Вунь Ль әулетіне тиесілі емес, оның орнына ол Вьян Сюаньның қолбасшысы болып, жоғары лауазымына ие болды. Ол партизандық соғыс тактикасының көшбасшысы болды.
Triệu Việt Vương (Chữ Hán 趙越王, 524–571), born Triệu Quang Phục (趙光復), was a king of the Vietnamese Early Lý dynasty in the 6th century. He was co ruler alongside Lý Thiên Bảo from 548 until Lý Thiên Bảo's death in 555, upon which Triệu Việt Vương became sole king until his death in 571. Unlike the other rulers of the early Lý Dynasty, Triệu Việt Vương did not belong to the Lý family, and instead obtained his high position by being the commanding general of Vạn Xuân , where he was best known for leading a resistance against the Liang dynasty that tried to regain Vạn Xuân. He was a pioneer in waging guerrilla war tactics.
Ерте өмір
Трио Вьет Вунның (туған аты Трио Кванг Фу) ерте өмірі туралы Ли Нам Имның басшылығындағы аға әскери басшы Трио Туның ұлы болғандығы туралы аз мәлімет бар. 540 жылдың соңында жергілікті би Ли Бон жергілікті Вьет өкілеттілері мен сарбаздарды өзінің тәуелсіздік жолын қолдауға шақырды. Олардың арасында Трю Тю болды, ол Сяо Цзының қабілетсіздігінен шаршағандықтан оларға қосылды. 541 жылы Ль Бонның әскері провинцияның астанасы Лонг-Бенді (қазіргі Ханой) бірнеше айдың ішінде басып алды. Сяо Цзи Лянг әулетіне қашып оралды. Лиан императоры У бұл бүлік туралы естіген соң, Ли Би бастаған бүлікті басуға тырысу үшін оңтүстікке әскерін жіберді. Бұл - Хонг өзенінің жазығынан шегінген кездегі оқиға. Кезекті жеңіліске ұшырап, әскери жабдықтар азайып бара жатқан Трио Тюк ұзаққа созылған жорыққа шыдай алмайтынын түсінді, сондықтан ол өзінің сенімді ұлы Трио Кванг Фушты императордың өлімінен кейін қарсылық күштерін басқаруға тағайындады. Осы уақытқа дейін Трио Кванг Фу атасының ізімен Хонг өзенінің жазығында қарсылық жасайтын елеулі көшбасшы болды.
Little is recorded about Triệu Việt Vương's (born Triệu Quang Phục) early life other than the fact that he was the son of Triệu Tục, a senior military leader under Lý Nam Đế. In late 540, a local magistrate, Lý Bôn rallied local Việt officials and soldiers to support his cause for independence. Among them was Triệu Tục, who joined them because he too tired of Xiao Zi's incompetence. Lý Bôn's forces sacked the provincial capital Long Biên (now Hanoi) within months in the spring of 541. Xiao Zi managed to escape back to the Liang dynasty. After hearing news of the rebellion, Emperor Wu, the Liang Emperor, sent an army southward in attempt to crush the rebellion led by Lý Bí. while on retreat from the Hong River Plain. Facing inevitable defeat and dwindling military supplies, Triệu Túc realized he could not endure the long campaign and therefore he appointed his trusted son Triệu Quang Phục to lead the resisting forces after the emperor's death. By this time, Triệu Quang Phục had followed his father's footsteps as a notable resistance leader in the Hong River Plain.
Лян әулетіне қарсылық
Лианг әскерінің күштілігін мойындаған Трио Куан Фу көбінесе батпақтар мен батпақ жерлерге, қолайлы жерлерге қайтты. Ол өз әскерін тактикалық артықшылық үшін ормандарға орналастырды, онда партизандық соғыс жүргізе алды және Лян әскеріне қарсы соғыс жүргізді. Трю өз әскерін күндіз демалдырып, түнде Лян әскеріне шабуыл жасап, тауарларын тартып алып, көптеген қытайлық сарбаздарды өлтіреді. Одан кейін ол қытайлықтардың қарсы шабуылға қарсы әскерін жинап алуына дейін өз бекінісіне тез қайтты. 548 жылы Ль Нам Им өлтірілгеннен кейін оның аға ағасы Ль Тян Бао Вань Сюаньның іс жүзіндегі билеушісі болды. Ли Тян Бао 555 жылы аурудан қайтыс болды және мұрагер қалдырмады, бұл әскерилер мен лауазымды адамдарды Трио Куан Фушты көшбасшы және іс жүзінде билеуші етіп сайлауға итермеледі. Ол патшалық атын Трио Вьет Вунь деп алған. Алайда, оның сайлануы даусыз болған жоқ, өйткені Ль Нам Имның басқа да танымал отбасы мүшелері Трио Куан Фустың басшылығына қарсы шықты. Трио Куан Фу сот қызметкерлерінің, әскерилердің және жалпы халықтың мақұлдауы арқылы заңды мұрагерлік иелігін талап еткен кезде, Ли отбасы заңды басшылықты тұңғыштық арқылы талап етті, өйткені олар әлі де заңды билеуші отбасы деп саналды. Қытайлар қаншалықты күшті болса да, олар Трио Кван Фуның соғыс стиліне қарсы ешқандай жетістік жасай алмады. Бұл шешімсіз кезең 557 жылға дейін созылып, ақыры Ли күштеріне тыныштық келді. Ху Цзин Лян әулетіне қарсы көтерілді, ал Вьетнамдағы жетекші лиан генерал Чэнь Батиан көтерілісті басуға көмектесу үшін Қытайға қайта шақырылды. Алайда вьетнамдықтардың бұл уақытша тынығуға қуана-қуана уақыт таба алмады.
Recognizing the superior strength of the Liang army, Triệu Quang Phục often retreated to more favorable terrain, mainly in the swamps and marshlands. He stationed his army in the forests for tactical advantage, where he was able to employ guerrilla warfare and wage a war of attrition against the Liang army. Triệu would rest his army during the day and attack the Liang army at night, seizing goods and killing many Chinese soldiers. Afterwards, he would quickly retreat back to his stronghold before the Chinese could reassemble their army to counter attack. After the assassination of Lý Nam Đế in 548, his elder brother, Lý Thiên Bảo, became the de facto ruler of Vạn Xuân. Lý Thiên Bảo died of an illness in 555 and left no heirs, which prompted the military and officials to elect Triệu Quang Phục as leader and de facto ruler. He took the regnal name Triệu Việt Vương. However, his election was not undisputed as other prominent family members of Lý Nam Đế challenged Triệu Quang Phục's leadership. While Triệu Quang Phục claimed rightful succession through the approval of court officials, military, and the general populace, the Lý family claimed rightful leadership through primogeniture as they were still considered the rightful ruling family. As strong as the Chinese were, they could not make any headway against Triệu Quang Phục's style of warfare This indecisive period lasted until 557 when finally a respite came for the Lý forces. Hou Jing revolted against the Liang dynasty and the leading Liang general in Vietnam, Chen Batian was recalled back to China to help quell the revolt. The Vietnamese forces, however, had no time to rejoice at the news of this temporary respite.
Азаматтық соғыс
Ли Тян Бао қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай оның туысы Ли Фу Тэ императорлық таққа ие болды және Трио Вьет Вунға қарсы шықты. Тақ үшін азаматтық соғыс басталды, бірақ шешуші жеңіске қол жеткізе алмады. Халықты қанағаттандыра алмайтын ішкі жанжалға түсуден қорқа отырып, Трио Вьет Вунь бейбітшілік орнатуды талап етті. Кейіннен Лонг Биеннің солтүстігіндегі барлық жерлер Ли Фу Тэудің билігімен, ал Лонг Биеннің оңтүстігіндегі жерлер Трио Вьет Вунға тиесілі болды. 571 жылы Ли Фу Тху келісімді бұзып, Трио Кван Фуның жеріне шабуыл жасады. Трю Куан Фуның иелік ету аймағы осы шабуылға дайын болмағандықтан, олар оңай жеңілді. Оның астанасын Lý Phật Tự күштері тонап, өртеп жіберді, бірақ ол қашып құтыла алды. Трю Куан Фу өз-өзіне қол жұмсады. Трио Куан Фуның қалған күштері мен аумақтары беріліп, Ли Фу Туаның иелігіне қосылды.
Shortly after Lý Thiên Bảo died, his cousin Lý Phật Tử claimed the imperial throne and challenged Triệu Việt Vương. A civil war broke out for the throne with no decisive victory. Wary about engaging in internal fighting that would only frustrate the people, Triệu Việt Vương sued for peace. Subsequently, all the lands north of Long Biên would be under Lý Phật Tử's rule and the land south of Long Biên would belong to Triệu Việt Vương. In 571, Lý Phật Tự broke the truce and attacked Triệu Quang Phục's domain. Since Triệu Quang Phục's domain was not prepared for this assault they were easily defeated. His capital was sacked and burned by Lý Phật Tự's forces, however he managed to escape. During his retreat, Triệu Quang Phục committed suicide. Triệu Quang Phục's remaining forces and territories surrendered and were incorporated into Lý Phật Tự's domains.