Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Yeoman Plotter – кемелер мен қайықтарда GPS координаттарын немесе РЛС эхо-сигналдарының орналасқан жерін қағаз навигациялық картаға көшіру және картадан координаттарды анықтау үшін пайдаланылатын құрал. Ол 1985 жылдан 2014/2015 жылдарға дейін өндірілді және дәстүрлі қағаз карталармен навигация жасау мен толыққанды электрондық карта дисплейлері арасындағы кезеңдік қадам болды. Бұл құрал қағаз карталарға дағдыланған адамдарға түсіну оңай болды және сол кездегі электрондық карта дисплейлеріне қарағанда әлдеқайда арзан болды. Электрондық карта дисплейлерінің бағасының төмендеуі, радарлық қабаттама сияқты мүмкіндіктерінің артуы және қолжетімді бағадағы планшеттердің пайда болуы Yeoman Plotter-ді бәсекеге төтеп бере алмайтын етті.
The Yeoman Plotter was a plotter used on ships and boats to transfer GPS coordinates or RADAR echo locations onto a paper navigation chart and to read coordinates from the chart. It was manufactured from 1985 to 2014/2015 and was an intermediary step between traditional paper chart navigation and full electronic chart displays. It was easy to understand for people that were accustomed to paper charts and much cheaper than electronic chart displays available at the time. The continuing fall in prices of electronic chart displays, their increase in functionality such as radar overlay and the advent of cheap tablets eventually made the Yeoman plotter uncompetitive.
Құрылыс
Плотер ұсақ сымдармен сіңдірілген графикалық бетінен және сенсорлық сақинасы бар жылжымалы "тышқаннан" тұрады. Тышқанның беттегі орналасуын электронды түрде анықтауға болады. Плотерді пайдалану үшін, әдеттегі қағаз картасы алдымен бетке бекітіледі (плотердің әртүрлі модельдері бойынша бекіту әдісі әртүрлі; төменде қараңыз). Содан кейін, тышқанды картадағы үш белгілі нүктеге қойып, әрқайсысында батырманы басып "тіркеледі". Бұл нүктелердің беттегі орналасуын білгеннен кейін, жүйе тышқанның картадағы кез келген жерін анықтай алады. 1990 жылдары кейбір елдердегі карталарда плотерге арналған анықтамалық нүктелер басылған және осы нүктелердің координаттары Yeoman құрылғысында алдын ала бағдарламаланған. Басқа карталарға анықтамалық нүктелерді қолмен енгізу қажет болды. Құрылғы өздігінен пайдалы деректерді (картадағы нысандардың орналасуы, нүктелер арасындағы қашықтықтар мен бағыттар) бере алады, бірақ практикада ол GPS сияқты орналасу деректерінің көзімен байланысты болады. Бұл көптеген пайдалы мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді, олардың ең маңыздысы – кеменің ағымдағы орнын картаға белгілеу. Позициялық режимде тышқанның мөлдір бөлігінің айналасындағы төрт шамды жебе қолданылады. Құрылғы картада жебелерге сүйеніп жылжытылады, барлық төрт жебе де сөнгенше. Бұл тышқанның картада кеменің ағымдағы орнында екенін көрсетеді; қажет болса, картадағы орнын белгілеу үшін кішкентай тесіктен қаламсалды өткізуге болады. Бірнеше рет орындағаннан кейін, бұл процедура инстинктивті және өте жылдам болады. Тышқанды картадағы нысанның үстіне қойып, дисплейдегі сандарды оқып, кеменің ағымдағы орнынан нысанға дейінгі қашықтық пен бағытты анықтауға болады. Егер тиісті радар орнатылған болса, оны нашар көріну жағдайында навигация үшін Yeoman плотерімен біріктіруге болады. Бір режимде тышқанның картадағы орны радар дисплейіндегі курсорда көрсетіледі – тышқан картадағы нысанның үстіне қойылса, оның радардағы эхосын анықтауға болады, бұл бейнесі анық емес нысандар үшін өте пайдалы. Сол сияқты, радар экранынан алынған орналасқан жерді Yeoman-ға жіберуге болады – тышқан қолмен жылжытылады, позицияны анықтау үшін шамды жебелерге сүйеніп, радардан алынған сигналға бағытталды.
The plotter consists of a plotting surface impregnated with fine wires and a moveable "mouse" containing a sensing ring. The mouse's location on the surface can be electronically sensed. To use the plotter, a conventional paper chart is first fixed in position on the surface (the method of fixing varies between the different models of plotter; see below). It is then "registered" the mouse is placed over three known points on the chart and a button pressed at each. Knowing the location on the surface of these points, the system can interpolate the mouse's position anywhere on the chart. In the 1990s charts in some countries had plotter reference points printed on them, and the coordinates of these points were pre programmed in the Yeoman unit. Other charts needed the input of the reference points to be manually added. Although the device can provide some useful data on its own (positions of charted objects, distances and bearings between points), in practice it is invariably linked to a source of position data such as GPS. This enables many useful features, the most important of which is the fixing on the chart of the vessel's current position. In position mode, four illuminated arrows around a transparent area on the mouse are used. The device is pushed across the chart, following the arrows, until all four of them are extinguished. This indicates that the mouse is directly over the vessel's current position on the chart; if required, a pencil can be poked through a small hole to mark the fix on the chart. After a couple of goes, this procedure becomes instinctive and very fast. The mouse can also be used to obtain the range and bearing from the vessel's current position to any other object, simply by placing it over that object on the chart and reading the figures from the display. If a suitable radar is fitted it can be combined with the Yeoman plotter for navigation in poor visibility. In one mode, the position of the mouse on the chart is reflected in a cursor on the radar display the mouse can be placed over a charted object to identify its echo on the radar, which is very useful for objects whose reflection may not be obvious. Similarly, a position from the radar screen can be sent to the Yeoman the mouse is moved by hand following the illuminated arrows as for plotting a fix, and is guided to the location of the radar return.
Артықшылықтар
Yeoman графигі жылдам GPS позициясын қағаз картамен үйлестіреді, бұл екі маңызды себеппен тиімді. Біріншісі – қауіпсіздік және сенімділік. Тіпті ең жақсы теңіз электроникасы да кейде істен шығып жатады, ал қайықтың электрондық құралдары жұмыс істемей қалса, қағаз картадағы соңғы қарындаш белгілері аса құнды болады. Мұндай белгілеуді Yeoman-да шамамен екі секундта жасауға болады, сондықтан оны жиі жаңартуға болады. Дұрыс картаның бортында, жаңартылған күйде болуы және дәстүрлі навигацияға оралуға дайын күйде карта үстелінде ашық жатуы да ескерілуі керек, өйткені видеокарталар кеңінен қолданылуда. Yeoman графигінің электрондық карта дисплейінен екінші артықшылығы көбінесе айтылмайды, бірақ көптеген қолданушылары үшін оны пайдалану оңайырақ болғандықтан маңыздырақ. Видеокарта технологиясы жыл сайын жақсарып жатса да, олар әлі де карталарын салыстырмалы түрде кішкентай экрандарда көрсетуі керек, кішкентай джойстик пен бірнеше батырма арқылы деректер енгізіледі. Ал Yeoman Navigator-дағы басып шығарылған карта 35 дюймдік "дисплейді" өте жоғары ажыратымдылықпен ұсынады, оған сурет салуға, жазбалар жасауға және циркульдер мен сызғыштармен дәстүрлі операцияларды жасауға болады, сонымен қатар Yeoman тышқанынан алынған орналасу, қашықтық және бағыт туралы деректерді жылдам (тұрақты!) алуға болады. Технология мен дәстүрлі әдістердің үйлесімі өте тиімді болды.
The way in which the Yeoman plotter combines speedy GPS position fixing with a paper chart is cited as a benefit for two principal reasons. The first is one of safety and reliability even the best marine electronics fail from time to time, and if the boat's electronic instruments should cease to work then a recent pencil plot on a paper chart becomes extremely valuable. Because such a fix can be made on a Yeoman in around two seconds, it is likely to be updated far more frequently. The fact that the correct chart is guaranteed to be on board, up to date, and open on the chart table ready for reversion to traditional navigation is also an aspect to consider as video chart plotters become more widely used. The second benefit of the Yeoman plotter over an electronic chart display is cited less often, but to most of its users is the more important they find it easier to use. While video plotter technology is improving every year, they still must display their charts on relatively small screens, with input via a single small joystick and a few buttons. By contrast, a printed chart on a Yeoman Navigator provides a 35 inch "display" at extremely high resolution, that one can draw on, make notes upon, and use for traditional operations with dividers and rulers, combined with instant (permanent!) position fixes and range and bearing information from the Yeoman mouse. This mixing of technology and traditional techniques was quite effective.