Кіріспе
Солтүстік территориядағы қылмысты Солтүстік территория полициясы (құқық қорғау органы), территория үкіметінің Бас прокурор және Әділет министрлігі (соттар және ересектер түрмелері) және Отбасылар департаменті (жастар әділеті және жастар ұстау орталықтары) басқарады. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, 2015 жылға дейінгі 10 жыл ішінде Солтүстік территория (СТ) адам өлтіру және қасақана дене жарақаттары бойынша бір адамға шаққандағы көрсеткіш бойынша басқа Австралия штаттары мен территорияларынан жоғары болды, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың жоғары деңгейі тіркелді. Көптеген зорлық-зомбылық оқиғалары мен кісі өлтірулер отбасылық зорлық-зомбылықпен байланысты, ал олардың көпшілігі алкогольдің әсерінен туындады. СТ сонымен қатар штаттар мен территориялар арасында ең аз халыққа және ең жоғары әлеуметтік қиындықтар деңгейіне ие. Алис-Спрингстің қылмыс деңгейі (халық саны шамамен 24 855) Дарвиндегіден (халық саны шамамен 147 255) жоғары.
Crime in the Northern Territory is managed by the Northern Territory Police (law enforcement), the territory government's Department of the Attorney General and Justice (courts and adult prisons) and Territory Families (youth justice and youth detention centres). Figures show that for the 10 years preceding 2015, the Northern Territory (NT) had a consistently higher per capita rate for homicide and manslaughter than other Australian states and territories, as well as a high level of assaults. Most assaults and murders were related to domestic violence, and most of these were alcohol related. NT also has the lowest population and the highest level of social disadvantage of the states and territories. The crime rate in Alice Springs (population c. 24,855) is higher than that of Darwin (population c. 147,255).
Аумақ бойынша қылмыстар
Солтүстік территория полициясы құқық қорғауға жауапты, Бас прокурор және Әділет министрлігі соттар мен түрмелерді басқарады, ал Солтүстік территория Отбасы департаменті аймақ бойынша жастар әділеті және уақытша ұстау орталықтарын басқарады. Аборигендер қылмыскерлер де, құрбандар да ретінде пропорционалды емес деңгейде ұсынылған, және көптеген құрбандар әйелдер. 2016 жылдың қыркүйегінде Солтүстік территория коронері Грег Кавана Түнгі территориядағы абориген қауымдастықтарындағы отбасылық зорлық-зомбылық деңгейін "бақылаудан шыққан" деп сипаттады. Қырқындар мен шабуылдардың жартысынан астамы отбасылық зорлық-зомбылықпен байланысты, ал құрбандардың басым көпшілігі абориген әйелдері. Ол қайталап қылмыс жасағандарды анықтау және бақылау үшін жаңа заңдарды ұсынды; полицияның дене камераларын пайдалануын, түсірілген видеоларды сотта дәлел ретінде қолдану мүмкіндігімен, соның арқасында құрбандардың сотқа бару қажеттілігі азаяды; алкоголь тасымалын шектеу; және басқа да стратегияларды енгізуді ұсынды.
Демография
Сонымен қатар, Австралия штаттары мен аумақтары арасында ең аз халқы осында, 245 800 адамды құрайды (2018 жылғы деректер бойынша), олардың көпшілігі өте қашық аймақтарда тұрады, және әлеуметтік қиындықтар деңгейі ең жоғары. Халықтың басым бөлігі Дарвин қаласында шоғырланған (148 564 адам), ал қалған 98 763 адам аумақтың басқа бөліктерінде тұрады.
2014 жылғы "Қауіпсіз көшелер" аудитінің қорытындысы
2014 жылы Солтүстік территориядағы қауіпсіз көшелерді тексеру жөніндегі Австралия Криминология институты мен Чарльз Дарвин университетінің Солтүстік институты бұрынғы зерттеулердің нәтижелерін, сондай-ақ фокус-топтардан алынған нәтижелерді баяндады. "Солтүстік территориядағы үрейдің күшеюіне ықпал ететін факторлар: зорлық-зомбылық және мүліктік қылмыстардың құрбаны болу қаупінің артуы, қылмыстың нақтыдағыдан жиі және ауыррақ екендігі туралы қабылдау, полицияға сенімсіздік деңгейінің төмендеуі және сенсациялық БАҚ жариялымдарының әсері." Тексеру 2010, 2011 және 2012 жылдардың мамыр айының алғашқы апталарында Centralian Advocate, NT News және Sunday Territorian газеттеріндегі мақалаларды талдап, жаңалықтардың алтыдан он пайызға дейін қылмысқа арналғанын көрсетті. Зорлық-зомбылық, әсіресе жыныстық зорлық-зомбылықпен байланысты қылмыстар, басқа қылмыстарға қарағанда артық көрсетілді. Құрбандар мен қылмыскерлердің этникалық тегі әдетте анықталмаса да, этникалық қақтығыстарға қатысты қылмыстар зерттелген апталарда басқа қылмыстарға қарағанда көбірек жарияланды.
Соңғы үрдістер
2019 жылдың шілдесіне дейін аяқталған жылы аумақтағы үйлерге заңсыз кіру деректері 2009 жылдан бері ең жоғары деңгейге жетті, бірақ коммерциялық нысандарға заңсыз кіру деректері азайды. Элис-Спрингс, Кэтерин және Палмерстон қалаларындағы көрсеткіштер орташа деңгейден жоғары болды, ал Дарвинде – төмен. Дегенмен, барлық түрдегі шабуылдардың саны азайды. Алкогольге байланысты шабуылдар өткен жылғы көрсеткіштен 24,2%-ға, ал ұзақ мерзімді орташа көрсеткіштен 20%-ға төмендеді. Үй ішіндегі зорлық-зомбылыққа байланысты шабуылдар өткен жылмен салыстырғанда 11,66%-ға, ал жалпы шабуылдар 15,67%-ға азайды. Жалпы, адамға қарсы қылмыстар өткен жылмен салыстырғанда 14,67%-ға, ал мүлікке қарсы қылмыстар 1,71%-ға төмендеді. Көптеген санаттар бойынша қылмыс жасау көрсеткіші бір адамға шаққанда азайды, бірақ үйлерге заңсыз кіру (17,07%-ға өсті) және автокөліктерді ұрлау (0,8%-ға өсті) бойынша өсім тіркелді. Көбінесе, қылмыстың үлкен бөлігін бұрын қылмыс жасаған адамдар жасайды. Палмерстонда, кез келген уақытта мүлікке және басқа да құқық бұзушылықтарға қатысты қылмыс жасайтын 20-ға дейін жас адам анықталды, ал жасөспірімдер заңсыз кіру деректері бойынша ұсталғандардың 73,1%-ын құрайды. Солтүстік территорияның үкіметі аймақтағы жастар арасындағы қылмысты азайту үшін үш бағыттан тұратын стратегия жасады, ол бағдарламалар арқылы жастарды түзетуге, жастар сот мекемесі мен жаңа полиция бөлімін салуға, сондай-ақ жаңа демалыс аймақтары мен қатысу бағдарламаларын құруға бағытталған. Жасөспірімдер жасаған зорлық-зомбылық қылмыстары ерекше алаңдау тудырады. Солтүстік территориядағы Жастар соты жас қылмыскерлерге қатысты айыптауларды қарастырады, ал ерекше ауыр қылмыстар үшін істер жаза тағайындау үшін Солтүстік территорияның Жоғарғы сотына жіберілуі мүмкін. Австралия денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер институтының 2017–18 жылдарға арналған «Австралиядағы жастар әділеттілігі» есебінде 10–17 жастағы, қадағалаудағы жастардың саны Солтүстік территорияда ең жоғары деңгейде – 10 000 адамға 59 адам (Викторияда 10 адамға қарағанда), ал қамаудағылардың саны да жоғары – 10 000 адамға 15 адам (Викторияда 10 000 адамға 2 адам) екені көрсетілді.
ХХІ ғасырдың тарихы мен тарихы
Қылмыс 21-ғасырда Алис-Спрингсте маңызды әлеуметтік мәселе болып табылады, сияқты, Территорияның көп бөлігінде де. Түпкі тұрғындар қылмыскерлер мен құрбандар ретінде пропорционалды емес деңгейде ұсынылған, ал құрбандардың көп бөлігі әйелдер. 2009 жылғы қылмыс статистикасы қаладағы зорлық-зомбылық қылмыстарының күрт өскенін көрсетті, хабарланған шабуылдар өткен жылмен салыстырғанда 29%-ға артты, бұл 1432 құрайтын ең жоғары көрсеткіш, статистика жарияланғаннан бері және 2004 жылғы көрсеткіштен екі есе көп. Алкоголь шамамен 65% шабуылға қатысқан, ал олардың жартысынан астамы отбасылық зорлық-зомбылық ретінде жіктеліпті. Оңтүстік аймақтық полиция басшысы қылмыс деңгейінің өсуіне айналадағы адамдардың, отбасылық зорлық-зомбылық пен алкогольдің ықпалы бар екенін айтты. 2010 жылдың маусым айындағы Солтүстік Территория Әділет министрлігінің тоқсандық қылмыс және әділет статистикасы 2004 және 2010 жылдар аралығындағы алты жылда Алис-Спрингстегі қылмыстың көптеген түрлері бойынша үлкен өсімді көрсетті, бұл негізінен 2004 жылы енгізілген NT Полиция күштерінің «Зорлық қылмысты азайту стратегиясының» нәтижесі болды, ол қылмыстардың тіркелуіне және есепке алынуына әкелді. Зорлау деректері 87%-ға, жыныстық зорлау 97%-ға, үйге ену 64%-ға, коммерциялық ғимараттарға ену 185%-ға, көлік құралдарын ұрлау және оған байланысты қылмыстар 97%-ға (2004-2005 жылдармен салыстырғанда) өсті. Алдыңғы есептік жылмен салыстырғанда, коммерциялық ғимараттарға енуден басқа барлық санаттарда айтарлықтай өсім байқалды. 2011 жылдың басында қылмыстың ұзаққа созылған өсуінен кейін, әсіресе жас қылмыскерлер жасаған енулерге байланысты, азаматтар тобы «Алиса үшін әрекет» ұйымдастырған 250 адам қатысқан қоғамдық жиын өтті. Аборигендердің ақсақалы Линдсей Буки көпшілікке сөз сөйлеп, 2007 жылғы араласу шалғайдағы қауымдардан көптеген жаман адамдардың Алис қаласына көшіп келуіне себеп болды деп мәлімдеді. «Алиса үшін әрекет» телеарналарда жарнамалар арқылы қылмысқа назар аударды. Қылмыс статистикасында аборигендердің қылмыскерлер мен құрбандар ретінде артық өкілдігі, ішінара, шалғайдағы қауымдардан Алис-Спрингске адамдардың қоныс аударуымен байланысты болды. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының әлеуметтік әділет комиссары Мик Гуда қаладағы қалалық лагерьлердегі кедейлік пен әлеуметтік дисфункция себепші екенін айтты және федералды үкімет лагерьлердегі тұрғын үй мен әлеуметтік қызметтерге бөлген қаражатты құптады. Қалалық лагерьлер ішімдікке, зорлық-зомбылыққа және нашар тұрмыс жағдайларына байланысты жаман танымал болды. 2012 жылы Солтүстік Территория Полиция комиссары Джон Макробертс Алис-Спрингсте 30 жылдан бері әлеуметтік дисфункция болғанын мәлімдеді. Орталық Австралия Аборигендер Конгресінің директоры Стефани Белл үкіметтік бағдарламалардың нәтижесінде кейбір оң өзгерістер болғанын айтты, бірақ «жылдар бойғы бейжайлық пен қызметтер мен бағдарламалардың сәтсіздігінің әсері қазір әркімнің қабілетінен асып түсетін деңгейге жетті және біз оны шешу үшін бірлесіп жұмыс істеуіміз керек». Аборигендердің қалалық лагерьлерінде шабуылдар жиі болып жатты және қаладағы отбасылық зорлық-зомбылықтан қашқан адамдардың 95%-ы жергілікті тұрғындар болды, кейде 900 адамды баспанаға орналастырды. Шалғайдағы қауымдардан келген адамдар медициналық және басқа да қызметтер алу үшін Алис-Спрингске келген кезде тұратын 17 қалалық лагерьдің үйлері тым толы болды, ал жастар қалаға келгенде көңіл көтеру іздеді. 2013 жылдың ақпан айында Тангентьер кеңесі Алис-Спрингс қалалық лагерьлерінің тұрғындары арасында алкогольді ішімдіктер, зорлық-зомбылық және отбасылық жанжалдардан қорқып өмір сүргендердің алаңдаушылығын жою үшін аумақтық үкімет, полиция және басқа да мүдделі тараптардың шұғыл отырысын шақырды. Алайда бірнеше шенеуніктер отырыстан шығып кетті. Кейін лагерь тұрғындары Аймақтық үкімет тарапынан тасталып қалғандай сезінетіндерін айтты. 2015 жылы NT полициясы алдағы спорттық іс-шара үшін қосымша патрульдеуге уәде берді, өйткені өткен жылы Территория бойынша жас қылмыскерлердің саны екі есеге көбейді. Олар Тенгентиер түнгі патрульдерімен және Орталық Австралияның басқа да түнгі патрульдер тобымен жұмыс істейтін болады, сондай-ақ «Алис-Спрингс ерікті күші» (ASVF) деп аталатын жасақ құруға тырысқан еріктілер тобының қатысуын болдырмау үшін тұрғындарды қылмыстарды хабарлауға шақырды. Полиция бұрын Алис-Спрингстегі және шалғайдағы аудандардағы жасөспірімдер арасындағы қылмысты азайту үшін «Нео» жедел тобын құрған болатын. 2015 және 2016 жылдары жастар тас лақтыру арқылы адамдарға, көліктерге және ғимараттарға шабуыл жасады.
2017: жастардың қылмысына қатысты мәселелер
2017 жылдың соңында жастардың қылмысы әлі де қоғамда алаңдаушылық тудырып, бірқатар зорлық шабуылдары, төбелес және жастар жасаған қарақшылықтар орын алды. Алис-Спрингс қалалық кеңесінің отырысында, жергілікті Аренте тайпасының ақсақалдары шақырып, Аренте тайпасының ақсақалы, бұрынғы полиция қызметкері және Санта-Тереза қауымының тұрғыны Филипп Алис қаланың қоршауда екенін, ал тәртіпсіздік тудырып жүрген жастардың жергілікті емес екенін мәлімдеді. Дәстүрлі иелері бұған дейін көтерген мәселелері жеткілікті екенін айтып, қаланың қауіпсіздігін қалпына келтіру үшін аборигендердің де шешімге қатысуы қажет екенін жеткізді. Полиция қараша айында "Шултон" операциясын іске қосты, мақсаты – "қоғамға зиян келтіретін мінез-құлықты және оған байланысты қылмыстарды жою". Полиция жастармен көшеде тікелей жұмыс істеп, қоғамнан қылмыстар туралы хабарлауға шақырды. Бұл "Алисадағы жаз" атты көп ведомстволық науқанның бір бөлігі болды, ол "Түндік территория үкіметінің қауіпті жастардың жаман мінез-құлыққа баруына жол бермес бұрын бағытталған ең ірі науқаны" деп сипатталды. Жастарға арналған сағаттан тыс іс-шараларға, қажет болған жағдайда үйлеріне жеткізу үшін көлікпен қамтамасыз етуге қаржы жұмсалды. Алис-Спрингсте қосымша полиция қызметкерлері жұмысқа алынып, оқытылуда. Түндік территория Отбасылық істер жөніндегі ведомствоның Жастармен жұмыс және қайта интеграция тобының (YORET) сегіз өкілі жазғы демалыс кезеңінде әр түнде жұмыс істейтін болды. Бұл, 2016 жылы Алис-Спрингсте жасалған зорлық және сексуалдық зорлық қылмыстарының тиісінше 12,4 және 17,1 пайызға төмендегеніне қарамастан орын алды. Бірақ, территория бойынша шаруа қожалықтарына қарақшылық жасау көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 2396 оқиғаны құрап, 10 жылдық орташа көрсеткіштен 57% жоғары болды (Кэтерин – 1201, Палмерстон – 922, Дарвин – 564). 2023 жылдың қаңтар айында премьер-министр Энтони Албанез Алис-Спрингске сапар шегіп, баспасөз құралдарында "Алис-Спрингс қылмыстық дағдарысы" деп аталған мәселені шешу үшін Түндік территорияның бас министрі Наташа Файлспен кездесті. Орталық Австралияның аборигендер конгресі алкогольге тыйым салуды қайтадан енгізуді талап етті (бұл тыйым 2007 жылдан бастап "Интервенция" бағдарламасы аясында, содан кейін 2022 жылдың ортасына дейін "Күшті болашақ" заңнамасы бойынша сақталған еді), бірақ оның орнына кейбір уақытша алкогольге шектеулер, қайта қарау және қарсы шараларды қаржыландыру көлемін ұлғайтуды қамтитын жоспар қабылданды. Алкоголь сататын дүкендердің жұмыс уақыты қысқартылып, дүйсенбі және сейсенбі күндері алкогольді ішімдіктерді сатуға тыйым салынды, ал клиенттер күніне бір транзакциямен шектелді.
Дарвиндегі қылмыс
Дарвиннің қалалық орталығы Дарвин қаласынан және Баффало Крик, Беррима және Шығыс Армнан батысқа қарай орналасқан қала маңы аудандарынан тұрады және Солтүстік территория халқының шамамен 35% құрайды. Бұл Палмерстон қалалық аймағын қамтымайды, бірақ екі аймақ та NT полициясының Дарвин қалалық басқармасына қарасты. Дарвинде Алис-Спрингске қарағанда қылмыс деңгейі төмен, алайда Дарвинде де алкогольге тәуелділік және зорлық-зомбылық қылмыстары жиі болады. 2009 жылы 6000 шабуыл тіркелді, оның 350-і жақ сүйектері мен мұрындарын сынумен аяқталды – Корольдік Дарвин ауруханасы мәлімдегендей, бұл көрсеткіш әлемдегі басқа кез келген жерден жоғары. Көптеген пабтары, клубтары және ойын-сауық орындары бар Митчелл көшесі, 2009 жылдың 25 ақпанында ТМ Бас министрі Пол Хендерсон ресми түрде іске қосқан CitySafe тобының бақылауында болды. Бұл топ қылмысқа байланысты алкогольге тәуелділікті жеңуде сәттілікке жетті. Larrakia Nation ұйымы басқаратын, баспанасыз қалған абориген әйелдерін қауіпті жағдайлардан шығаруға көмектесетін First Response Patrol, 2009 жылы жыныстық шабуылдардың азаюына ықпал етті. Қызмет әр күн сайын таңғы 5:00-ден түнгі 2:00-ге дейін жұмыс істейді.