Кіріспе
1892 жылы алғаш рет жарық көрген «Монтесуманың қызы» – викториялық дәуірдің оқиға жазушысы Х. Ридер Хаггардтың романы. Томас Уингфилдтің бірінші тұлғада баяндауында оның анасын испандық туысы Хуан де Гарсияның өлтіргені, испан инквизициясымен кездесуі, кеме апаты мен құлдыққа түсуі сипатталған. Соңында Томас еріксіз жаңа Испанияға испандық экспедицияға қосылады, ал роман жергілікті халық пен еуропалық зерттеушілер арасындағы алғашқы қарым-қатынастың қияли оқиғасын айтады. Бұл оқиғада түсініспеушіліктер, испандықтар тарапынан көзқарас шалалықтары және соңынан ашық соғысқа ұласуы көрсетілген. Роман барысында Томас жергілікті патшаның қызы Отомиге және оның отоми әйеліне үйленеді, романның аты осы қыздың есімінен алынған, және Мексикада қоныстанып қалады. Соғыс оның туған отбасын жояды, ал оның қарсыласы Отоми мен оның бес баласы қаза тапқаннан кейін Уингфилд Англияға оралып, жастық шағында белгіленген Лили Бозардқа үйленеді. 1891 жылы Хаггард Мексикада кітап үшін зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатқанда, жалғыз ұлының қайтыс болғаны туралы хабарды алады, бұл оған ауыр соққы болып тиеді және денсаулығына кері әсер етеді. Кейін Хаггард «Монтесуманың қызы» өзінің ең жақсы туындыларының соңғысы болғанын, «ал қалғаны көркем әдебиет саласында қайталаудан басқа ештеңе болмады» деп жазды. Виктория дәуіріндегі көптеген оқиғалы романдар сияқты, бұл романда да жергілікті халық наив және варвар ретінде бейнеленген, бірақ Хаггард бұл кемшілікті басты кейіпкері арқылы анық көрсетеді.
Montezuma's Daughter, first published in 1892, is a novel by the Victorian adventure writer H. Rider Haggard. Narrated in the first person by Thomas Wingfield, an Englishman whose adventures include having his mother murdered by his Spanish cousin Juan de Garcia, a brush with the Spanish Inquisition, shipwreck, and slavery. Eventually, Thomas unwillingly joins a Spanish expedition to New Spain, and the novel tells a fictionalized story of the first interactions between the natives and European explorers. This includes a number of misunderstandings, prejudice on the part of the Spaniards, and ultimately open war. During the course of the story, Thomas meets and marries Otomie, the daughter of the native king and his Otomi wife, from whom the novel takes its title, and settles into life in Mexico. The war destroys his native family, and after his nemesis, Otomie, and his five children perish that Wingfield returns to England and weds Lily Bozard, the English betrothed of his youth. While Haggard was in Mexico in 1891, doing research for the book, he received news that his only son had died, which dealt him a lasting blow and badly affected his health. Haggard later wrote that Montezuma's Daughter was the last of his best work "for the rest was repetition so far as fiction was concerned". Like many Victorian adventure novels, this one sometimes treats the natives as naïve and barbaric, but this is a flaw Haggard explicitly points out in his main character.
Қабылдау
Гари Вестфаль «Монтесуманың қызы» мен «Клеопатра» романдарын «атмосфералық тарихи романдар» деп сипаттады.