Жылқылар мен жылқы тұқымдастарының күтімі мен шаруашылығы

Кіріспе

Жылқы және туыс түрлерді күтіп-бағудың барлық жақтарын қамтиды.

Жылқы, пони, қашар, есек және басқа да үйретілген жылқы тұқымдастарының оңтайлы денсаулығы мен ұзақ өмір сүруі үшін адамдардың күтімі қажет.

Тұрғын орта

Жылқыға жел, жаңбыр сияқты табиғи құбылыстардан қорғаныш қажет, сонымен қатар жаттығу үшін кеңістік керек. Әлем бойынша жылқылар мен басқа да жылқы тұқымдастары әдетте сыртта, ауа райынан қорғану үшін баспанаға қол жеткізе отырып өмір сүреді. Кейбір жағдайларда, жануарларды басқарушылардың қолайлылығы үшін немесе түрлі себептермен ауа райынан қорғау үшін қорада немесе тұрақты жерде ұстайды. Жылқы иелері өз жері болмаса, жеке меншік иелерінен жайылым мен қораны жалдауға болады, немесе бір жылқыға арналған орынды жалдау фермасынан алуға болады. Жазылымда немесе жайылымда толық уақыт жүрмейтін жылқыларға әдетте тұрақты жаттығу қажет, ол міну, дөңгелектеу немесе бос уақытқа шығару түрінде болуы мүмкін. Дегенмен, егер жылқы ауырған немесе жарақат алған жағдайда, оны қорапта, әдетте жеке бөлмеде ұстау қажет болуы мүмкін. Жылқылар үйірлі жануарлар болғандықтан, көпшілігі басқа жылқылардың жанында болғанда жақсы психикалық күйде болады. Бірақ, бұл әрқашан мүмкін емес, және жылқылар мен мысықтар, ешкілер және басқа да түрлер арасында достық қарым-қатынас орнату белгілі. Ерекшеліктер де бар. Кейбір жылқылар, әсіресе тоқұлдар, басқа жылқылардан, әсіресе үстемдік үшін күресетін еркектерден бөлек ұсталады. Қауіпсіздік және бақылау үшін биелер төлдеу алдында үйірден бөлек ұсталуы мүмкін. Жылқыларға әрдайым таза, жаңа суға және шөп немесе сено сияқты жеткілікті жемге қол жеткізуі керек. Егер жануарды табиғи ашық су көзі бар жайылымда толықтай ұстау мүмкін болмаса, жылқыларды күнделікті тамақтандыру қажет. Жылқылар табиғаты бойынша үздіксіз жайылымда жүретіндіктен, бір рет көп мөлшерде беруден гөрі, күні бойы аз-аздан тамақтандыру дұрыс. Қыс айларында жылқылар жылы болу үшін қалың жүнді өсіреді, егер олар жақсы тамақтандырылып, баспанаға кіргізілсе. Бірақ, егер жылқыны көрмеге дайындау үшін жасалма түрде қырқып тастаса немесе жасы, ауруы немесе жарақаты салдарынан стресске ұшыраса, оны суықтан қорғау үшін жамылғымен жабу қажет болуы мүмкін. Жаз айларында көлеңкеге түсуге кеңес беріледі.

Horses require both shelter from natural elements like wind and precipitation, as well as room to exercise. Worldwide, horses and other equids usually live outside with access to shelter for protection from the elements. In some cases, animals are kept in a barn or stable for ease of access by managers, or for protection from the weather for various reasons. For horse owners who do not own their own land, fields and barns can be rented from a private land owner or space for an individual horse may be rented from a boarding farm. Horses that are not on full time turnout in a field or pasture normally require some form of regular exercise, whether it is being ridden, longed or turned out for free time. However, if a horse is ill or injured it may need to be confined to a stable, usually in a box stall. As equines are herd animals, most have better mental behavior when in proximity to other equine company. However, this is not always possible, and it has been known for companionship bonds to develop between horses and cats, goats and other species. There are exceptions. Some horses, particularly stallions are often kept separated from other horses, particularly other males they may challenge for dominance. For safety and monitoring, Mares may be separated from a herd prior to foaling. Horses require access to clean fresh water at all times, and access to adequate forage such as grass or hay. Unless an animal can be fully maintained on pasture with a natural open water source, horses must be fed daily. As horses evolved as continuous grazers, it is better to feed small amounts of feed throughout the day than to feed a large amount at one time. In the winter, horses grow a heavy hair coat to keep warm and usually stay warm if well fed and allowed access to shelter. But if kept artificially clipped for show, or if under stress from age, sickness or injury, a horse blanket may need to be added to protect the horse from cold weather. In the summer, access to shade is well advised.

Жайықтар

Егер жылқы жайылымда ұсталса, негізгі күтіміне қажетті жер көлемі климатқа байланысты өзгереді, жануарға ылғалды климатқа қарағанда құрғақ климатта жайылуға көбірек жер қажет. Әлемнің көп бөлігінде бір жылқыға орташа есеппен бірден екі гектарға дейін жер жеткілікті жем-шөппен қамтамасыз етеді, бірақ қыста немесе құрғақшылық кезінде сена немесе басқа жеммен толықтыру қажет болуы мүмкін. Ламинит қаупін азайту үшін жылқыларды көктем мен күзде (күз) қысқа мерзімге, шөптерде фруктан сияқты құрылымдық емес көмірсулардың концентрациясы жоғары болған кезде, тез өсетін шөптерден алып тастау қажет болуы мүмкін. Тұрақты жайылымға жіберілген жылқыларды жарақат, паразиттер, ауру немесе салмақ жоғалту белгілері үшін жиі тексеру қажет. Егер жерде ауыр ағаштар немесе басқа желден қорғайтын табиғи баспана болмаса, жасанды баспана жасау керек; жылқының жылуды сақтайтын жүні ылғалданғанда немесе желге ұшырағанда тиімділігі төмендейді, жел мен жауын-шашыннан қашып сиыра алмайтын жылқылар дене температурасын сақтауға артық энергия жұмсайды және ауруға шалдығуы мүмкін. Жылқы сусыз бірнеше күннен артық тіршілік ете алмайды. Сондықтан, тіпті табиғи, жартылай жабайы ортада да күнделікті тексеру ұсынылады; өзен немесе суару көзі құрғап кетуі мүмкін, тоғандар тоқталып қалуы немесе улы көк жасыл балдырлар пайда болуы мүмкін, қоршау бұзылып, қашып кетуі мүмкін, уытты өсімдіктер тамыр жайып өсуі мүмкін; жел, жауын-шашын немесе тіпті адамдардың салған зияны қауіпті жағдайлар тудыруы мүмкін. Жайылымдарды өсімдіктер жайылып біткен кезде ауыстырып отыру керек, бұл артық жайылымға немесе жайылым сапасының нашарлауына жол бермейді. Жайылымды ауыстыру мал қалдықтарын басқаруды да жақсартады; жылқылар өз қалдықтары көп шөпті жемейді, ал мұндай жерлер паразиттерге көбею ортасы болып табылады. Жылқы басқа жерде ұсталып тұрғанда мал қалдықтарының ыдырауына мүмкіндік беру керек.

Қоршаулар мен қоршаулар

Жылқылар далалы жайылымдарда өмір сүруге және жасанды кедергілерсіз ұзақ қашықтықтарды жүзуге бейімделген. Сондықтан, оларды қоршаумен шектеген кезде, жазатайым оқиғаларға қатысты мүмкіндіктерді ескеру қажет. Жылқылар қарсы беттегі шөпке жету үшін қоршаудың ішіндегі бас-аяқтарымен тесік жасауға тырысады. Олар басқа жануарлардың қууынан қоршауға шағылысып қалуы мүмкін, тіпті қоршау (мысалы, сым қоршау) жеткілікті түрде көрінбесе, ойнап жүргенде де соқтығысуы мүмкін. Аумақ неғұрлым кіші болса, қоршаудың соншалықты көрінетін және берік болуы керек. Дегенмен, осы кеңеске көбінесе, әсіресе АҚШ-тың батыс бөлігінде, мән берілмейді. Әсіресе электр тогы бар сыммен толықтырылған түрлі тегіс сым қоршаулар бірнеше акрлы үлкен жайылымды қоршау үшін қолданылуы мүмкін және бұл қоршаудың ең арзан нұсқаларының бірі болып табылады. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін сым қоршауда кем дегенде төрт, ал қолайлы жағдайда бес сым болуы керек. Алайда, тіпті өткір тікенектері болмаса да, сым қоршауға жылқының ілігіп, жарақаттану ықтималдығы жоғары. Егер қолданылатын болса, оны дұрыс орнатып, тұрақты күтім арқылы тығыз ұстау қажет. Көріну де маңызды: бейтаныс жайылымда шапқылап бара жатқан жылқы сым қоршауды тоқтауға тым кеш болғанша байқамай қалуы мүмкін. Тоқыма торлы сым қоршау қауіпсіз, бірақ тегіс сым қоршаудан қымбат. Оны орнату қиын, және көріну мәселелері бар, бірақ жылқының оған ілігіп қалуы немесе соқтығысқан жағдайда жарақаттануы ықтимал емес. Ағаштан немесе синтетикалық материалдан жасалған жоғарғы тіреу орнату қоршаудың көрінуін арттырады және жылқының оны бүгіп алуына жол бермейді. Электр тогы бар сым да торлы қоршауға жылқының итерілуін болдырмайды. Торлы қоршау ауыр, тоқыма, дәнекерленбеген сымнан жасалуы керек, ал тордың шаршылары жылқының аяғын кіргізу үшін тым кішкентай болуы керек. "Далалық қоршау" немесе "арқасына мінбейтін" қоршау, кең таралған "қой қоршауынан" қауіпсіз конструкциялар болып табылады. Тізбекті қоршау кейде кездеседі, бірақ жылқылар оны жұқа сымдай оңай бүгіп алады, сондықтан қосымша шығын жақсы сапалы тоқыма сымнан артық пайда табумен ақталмайды. Металл құбырлар көбінесе ағаш орнына қоршау үшін қолданылады және дұрыс орнатылған жағдайда, тиісті жағдайларда қауіпсіз болуы мүмкін. Құбыр көбінесе ең қымбат қоршау нұсқасы болып табылады, бірақ күтімге талап аз және өте берік. Құбыр әдетте соқтығысқанда немесе жылқы аяғын өткізгенде сынбайды немесе бүгілмейді, бұл өзінен-өзі жарақат алу қаупін тудыруы мүмкін; жылқы иелері жылқы қоршауы үшін құбырдың және ағаштың салыстырмалы артықшылықтары мен қауіптері туралы пікірталас жүргізеді. Әдетте құбыр кішкентай аумақтар үшін қолайлы, мысалы, жылқы жиі қоршауды сынап немесе соқтығысатын орындар, бірақ толық жылдамдықпен соқтығысу қаупі жоқ жерлер.

Horses evolved to live on prairie grasslands and to cover long distances unfettered by artificial barriers. Therefore, when fenced in, accident potential must be considered. Horses will put their heads and legs through fences in an attempt to reach forage on the other side. They may run into fences if chased by another animal, or even when running at play if the fence (such as a wire fence) is not particularly visible. The smaller the area, the more visible and substantial a fence needs to be. However, this advice is widely ignored, particularly in the western United States. Various types of smooth wire fencing, particularly when supported by a strand of electric fence, can be used to enclose a large pasture of several acres, and is one of the least expensive fencing options. A wire fence should have at least four, preferably five strands to provide adequate security. However, even without sharp barbs, wire has the highest potential for horses to become tangled in the fence and injured. If used, it must be properly installed and kept tight through regular maintenance. Visibility is also an issue; a horse galloping in an unfamiliar pasture may not see a wire fence until it is too late to stop. Woven mesh wire is safer but more expensive than strands of smooth wire. It is more difficult to install, and has some visibility issues, but horses are less likely to become tangled in it or be injured if they run into it. Adding a top rail of wood or synthetic material increases visibility of the fence and prevents it from being bent by horses reaching over it. A strand of electric fence may also keep horses from pushing on a mesh fence. Mesh fencing needs to be heavy gauge wire, woven, not welded, and the squares of the mesh should be too small for a horse to put a foot through. "Field fence" or "no climb" fence are safer designs than more widely woven "sheep fence." Chain link fence is occasionally seen, but horses can bend chain link almost as easily as a thinner gauge wire, so the additional expense is often not justified by any gain over good quality woven wire. Metal pipe is often used for fences instead of wood and if properly installed, can be fairly safe in the right circumstances. Pipe is often the most expensive fencing option, but is low maintenance and is very strong. Pipe will generally not give or break if it is run into or if the horse puts a foot through it, which can itself be a potential injury risk; horse owners debate the relative merits and dangers of pipe versus wood for horse fencing. Usually pipe is most suitable for very small areas such as pens where a horse may often bump or test the fence, but will not be at risk of colliding with the fence at full speed.

Тамақтандыру

Жылқының немесе понидің жасы мен жұмыс деңгейіне қарай, күніне оның дене салмағының шамамен 1,5%-дан 2,5%-ына дейін тамақ қажет.

Қамқорлық

Жылқыға үнемі күтім жасалса, оның терісі сау әрі әдемі болады. Көптеген жылқы күтімі жөніндегі нұсқаулықтар жылқыны күнделікті күтуді ұсынады, бірақ қазіргі заманғы жылқы иелері үшін мұндай мүмкіндік әрқашан тумайды. Дегенмен, жылқыны мінгізер алдында оны міндетті түрде күтімдеп, терісінің ысылуына және кір, тозаң сияқты заттардың тиюіне жол болдырмау керек, себебі бұл жануарда жаралардың пайда болуына және жабдықтардың тозуына әкелуі мүмкін. Күтім жасау жылқы иесіне жарақатын анықтауға мүмкіндік береді және жануардың сенімін қалыптастырудың жақсы тәсілі болып табылады.

Аяқ күтімі және таспалар

Жылқының аяқтарын кесіктер немесе ісіктерге қатысты үнемі тексеру қажет. Күнделікті күтімге аяқтарды щеткамен шаң мен лайдан тазалау кіреді. Кәрі-көрі әдетте тізеден төмен қолданылмайды. Артық түктерін ұрықтан қысқа қырып тастау – бұл жаңбырдан шіріп кету немесе сызаттар сияқты тері проблемаларына әкелетін лай мен ылғалдың көп жиналуын болдырмаудың кең таралған тәсілі. Көптеген аттеміршілер атпен жұмыс істегенде немесе жаттығулар кезінде жарақаттанудың алдын алу үшін оның аяқтарын қорғаныш буттармен немесе бинттермен орайды. Мінгеннен кейін аттемірші немесе жұлдызшы жылқының аяқтарын жуып, кір-көкті кетіреді, сондай-ақ шеңберлер мен байланыстардағы жеңіл қабынуды басады. Қатаюды азайту және кез келген ұсақ соққыны немесе ісікті жеңілдету үшін линиментті де профилактикалық шара ретінде қолдануға болады. Егер жылқы тым көп жұмыс істеген, жарақат алған немесе тасымалдауға дайындалса, оның аяқтарына қорғаныш үшін, жараны байлау үшін немесе қолдау көрсету үшін тұрып тұратын бинт немесе тасымалдау буттары салынуы мүмкін. Аяқ орамалары жарақаттанудың алдын алуға немесе аяқ жарақаттары бар жылқыларды емдеуге пайдалы. Ветеринарлар оңалту кезінде қосымша жарақаттанудың алдын алу үшін орамаларды қолдануды ұсына алады. Аяқ орамаларын ат тіркемесімен тасымалданатын жылқының аяқтарын қорғау үшін де жиі қолданады. Аяқтарды орау үшін сақтылық пен шеберлік қажет. Тым бос бинт түсіп қалуы мүмкін, бұл жылқының аяғына ілігіп, үрей тудыруы немесе жарақаттануы мүмкін. Тым тар бинт шеңберлер мен байланыстарға зақым келтіріп, қан айналымын бұзуы мүмкін. Мінуге немесе тасымалдауға арналған коммерциялық буттарды қолдану оңай, өйткені олар тігіспе және иілгіш бекіткіштермен немесе сирек жағдайда реттелетін тұтқалармен бекітіледі. Аяқ бинттерін қолдануға көбірек назар қажет. Бинтті әдетте мақтадан жасалған немесе алдын ала дайындалған төсемге орайды. Бинтті аяқтың сыртынан, тоқпан сүйегінің ортасынан бастап, одан кейін қолданылу мақсатына байланысты, тоқпан немесе қанатын орап, содан кейін тізеден сәл төмен, содан кейін тоқпанның ортасына бастау нүктесінен жоғары, аяқтың сыртына дейін ораңыз. Жылқының аяғын орағанда сол аяқ сағат тіліне қарсы, ал оң аяқ сағат тілімен оралады, сырттан бастап, алдыңғы жағынан артқа қарай жылжиды. Аяқтарды өзіне жабысатын созылатын орамамен немесе қайта пайдалануға болатын жүн немесе мақта орамаларымен байлауға болады, олар ұштарында тігіспе және иілгіш бекіткіштермен бекітіледі. Оларды жақсы ұстап тұру үшін бинттерді медициналық таспамен жабыстыруға болады.

The legs of a horse require routine observation for lacerations or swelling. Everyday care involves brushing the legs with a brush to remove dirt and mud. A currycomb is generally not used below the knees. It is common to have excess hair trimmed from the fetlock to prevent excess accumulation of mud and moisture that may lead to skin problems, such as rain rot or scratches. Many riders wrap the horse's legs with protective boots or bandages to prevent injury while working or exercising. After a ride, it is common for a rider or groom to hose off the legs of a horse to remove dirt and to ease any minor inflammation to the tendons and ligaments. Liniment may also be applied as a preventative measure to minimize stiffness and ease any minor strain or swelling. If the horse has been overworked, injured, or is to be transported, a standing bandage or shipping boot may be placed on the horse's legs for protection, to hold a wound dressing, or to provide support. Leg wraps are useful in preventing injury or for treating horses with leg injuries. Veterinarians may recommend using wraps during rehabilitation to prevent further injury. Another common use for leg wraps is to protect the legs of horses while being shipped in a horse trailer. Wrapping legs requires care and skill. A too loose bandage will fall off, potentially tangling in the horse's legs, causing panic or injury. A too tight bandage may cause injury to tendons, ligaments and possible circulation problems. Commercial boots for riding or shipping are simpler to apply as they attach with a hook and loop fastening, or, less often, with adjustable buckles. Leg bandages require more attention. A bandage is usually applied over a protective padding of roll cotton or a premade quilted pad. The bandage is started on the outside of the leg, in the middle of the cannon bone, then wrapped down to either the fetlock or the hoof, depending on the purpose for which it is used, then back up to just under the knee, then back to the center of the cannon just above the starting point, ending on the outside of the leg. When wrapping a horses leg the left leg is wrapped in a counter clockwise direction, and the right leg is wrapped in a clockwise direction, starting on the outside, moving front to back. Legs may be bandaged with either disposable stretchable wrap that sticks to itself, or with washable fleece or cotton wraps that are reusable and fasten at the ends with a hook and loop closure. Bandages may also be taped with medical tape to help them stay on.

Ветеринариялық көмек

Жылқыларға әсер ететін көптеген аурулар бар, олардың ішінде көкбауыр, ламинит және ішкі паразиттер кездеседі. Жылқылар түрлі жұқпалы ауруларға да шалдығуы мүмкін, оларды профилактикалық вакцинация арқылы болдырмауға болады. Төтенше жағдай туғанда, жылқыңызды немесе пониіңізді жергілікті жылқы дәрігеріне тіркегені жөн. Ветеринариялық практика иесінің жеке деректерін, жылқының немесе понидің қайда бағылғанын және барлық медициналық ақпаратты тіркеп сақтайды. Жылқының денсаулығын жыл сайын, әдетте көктемде тексеру – жақсы практика саналады. Кейбір мамандар көктем мен күзде жылына екі рет тексеруден өтуді ұсынады.

Емдеу және сапарға шығу талаптары

Жылқылар мен понилер түрлі аурулардан қорғану үшін жыл сайын вакцинациядан өтуі керек, бірақ қажетті нақты вакциналар жылқының тұратын аймағына және оның мақсатына байланысты өзгеше болуы мүмкін. Көптеген елдерде құтыру және тетанусқа қарсы егу жиі жасалады, ал көптеген жерлерде жылқы энцефалитінің түрлі формалары мен Батыс Нил вирусы да алаңдатады. Саяхаттайтын немесе басқа саяхаттайтын жылқылармен байланыста болатын жылқыларға жылқы тұмауына қарсы вакцина жасау ұсынылады, себебі бұл ауру өте жұқпалы. АҚШ-та көптеген адамдар 1 және 4 түрлеріне қарсы жылқы герпес вирусына қарсы вакцина салады. Жергілікті жағдайлар мен тәуекелге байланысты Rhodococcus equi (strangles), ботулизм немесе Потомак жылқы қызбасы сияқты қосымша вакциналар қажет болуы мүмкін. Жалпы ереже бойынша, егер жылқы немесе пони бұрын ешқандай вакцина алмаса, оған алғашқы вакцина жасалып, содан кейін бірнеше аптадан соң қайталап егіледі, одан кейін әдетте жылына бір рет. Қоғамдық жатақханада ұсталатын, көбейту үшін тасымалданатын және жиі көрмелерге қатысатын жануарларға сыртқы жануарлармен байланыспайтын және саяхаттамайтын жылқыларға қарағанда көбірек вакциналар қажет болуы мүмкін. Жылқы саяхаттағанда немесе жарысқа қатысқанда, әсіресе мемлекеттік, провинциялық немесе халықаралық шекарадан өткенде, ветеринариялық куәлік немесе вакцинация туралы дәлелдеме талап етуі мүмкін. АҚШ-та жылқының "Коггинс" тестісінің нәтижесі теріс екенін көрсететін куәлік штат аралық шекарадан өтетін көлік құралында болуы керек және көбінесе жатаққа орналасу немесе көрмеге қатысу үшін қажет. Бұл куәлік ветеринармен бекітіліп, жылқының жақында тексерілгенін және жылқының жұқпалы анемиясы (ЖЖА) деп аталатын емделмейтін ауруға шалынбағанын растайды.

Паразиттерге қарсы күрес

Барлық жылқыларда паразиттер болады, сондықтан өмір бойында мерзімік емдеу қажет. Паразиттермен зарарлануды азайту үшін мынадай шараларға көшіңіз: жануардың тұрағынан, сарайдан немесе жайылымнан үнемі нәжісті алып тастау; жайылымдағы нәжісті тырмалау немесе дискілеу арқылы тарату; жайылымдағы жануарлардың тығыздығын азайту; жайылымды бірнеше аптаға бос қалдыру; немесе жылқылардан басқа жануарларды, әсіресе қайта шайнаушыларды (рұминантыларды) уақытша жайылымға шығару, себебі олар жылқыларда кездесетін паразиттерге бейім емес. Егер құрттар белсенді болса, жиі жәндік спрейін қолдану оларды қуып шығаруға көмектеседі. Аттың жүніне жұмыртқа салған құрт жұмыртқаларын кетіру үшін кішкентай пемза тасын немесе арнайы пышақты пайдалануға болады. Ивермектин – жылқыларға қолданылатын ең тиімді паразиттерге қарсы препараттердің бірі. Оны Strongylus нематодаларының түрлері сияқты көптеген паразиттерге қарсы қолдануға болады. Сондай-ақ ол құрттарға да тиімді. Дегенмен, ондаған жылдар бойы кеңінен қолданылғандықтан, кейбір нематодалардың препаратқа төзімділігі дамуы мүмкін деген алаңдаушылық бар.

Құрттан тазарту

Қиындықты жоюдың екі кең таралған әдісі бар. Паразиттерді бір реттік күшті дозамен өлтіретін құрттан тазарту препараттары, жергілікті жағдайлар мен ветеринарлық ұсынымдарға сәйкес, белгілі бір мерзімде беріледі. Ұдайы құрттан тазарту препараттары, сондай-ақ "күнделікті" құрттан тазарту препараттары деп те аталатындар, жылқыға берілетін жемге әр күні шағын дозада қосылады және жылқыға жұққан кезде құрттарды өлтіреді. Бұл әдістердің ешқайсысы да мінсіз емес; бір реттік құрттан тазарту препараттары паразиттерді жылдам өлтіруге тиімді, бірақ жылқының денесінен бірнеше күнде шығып кетеді, содан кейін жылқы қайтадан жұғу қаупіне ұшырайды. Ұдайы құрттан тазарту препараттары – бұл төмен дозалы, жеңіл препараттар, жылқыға аз әсер етеді, бірақ жұққан жылқыдағы құрттарды жылдам өлтіруге тиімді болмауы мүмкін және дәріге төзімділікке себеп болуы мүмкін. Егер емдеу құрттардың кем дегенде 95% өлтірмесе, онда бұл түр дәріге "төзімді" деп саналады. Ересек жылқылар үшін бірнеше құрттан тазарту препараттарын жиі алмастыру ұсынылмайды, себебі бұл көбінесе шамадан тыс емдеуге және одан кейін дәріге төзімділікке әкелуі мүмкін. Ересек жылқыларда дәріге төзімділікпен күресудің тағы бір жолы – құрттан тазартуды сиректеп жасау, яғни нәжістің фекальды жұмыртқасын санау және тек жоғары көрсеткіші бар жылқыларды ғана құрттан тазарту. Бұл стратегияны қазір көптеген ветеринарлар мен паразитологтар ұсынады, өйткені ол төзімділік мүмкіндігін азайтады. Жыл бойы "аз жұқтыратын" деп танылған жылқыларға ивермектин + празиквантел немесе моксидектин + празиквантел қосылған құрттан тазарту препараттарымен кемінде жылына 1-2 рет құрттарды, құрттарды және ұсақ стронгилидтерді жою ұсынылады. Бұл әдетте күз және көктемде жасалады. Құрттан тазарту препараттары паста, гель, ұнтақ, түйіршік немесе гранула сияқты түрлі формаларда шығарылады. Ұнтақтар мен түйіршіктер әдетте бір дозалық қаптамада болады, ал құрттан тазарту препараты әдетте жылқының жеміне араластырылады. Пасталар мен гельдер әдетте пластикалық шприцте болады, оны жылқының аузының бір жағына енгізіп, құрттан тазарту препаратын жылқының тілінің түбіне жеткізеді. Құрттан тазарту шприцының поршеніндегі пластикалық сақина жылқының салмағына қарай дозаны реттеу үшін бұрылады.

There are two common methods of deworming. Purge dewormers that kill parasites with a single strong dose, are given periodically, depending on local conditions and veterinary recommendations. Continuous dewormers, also known as "daily" dewormers, are given in the horse's feed each day, in small doses, and kill worms as they infect the horse. Neither of these methods is perfect; purge dewormers are effective for rapidly killing parasites, but are gone from the horses' body in a few days, and then the horse may start to be re infected. Continuous dewormers are a mild low dose and may be easier on the horse, but may not be effective in quickly killing worms in a heavily infected horse and may contribute to drug resistance. If a treatment doesn't kill at least 95% of a worm species, that species is classed as 'resistant' to the drug. For adult horses, frequent rotation of several types of dewormers is no longer recommended, as it can often lead to overtreatment and subsequent drug resistance. Another way of combating drug resistance in adult horses is to deworm less frequently, by performing fecal egg counts on manure and deworming only horses with a high count. This strategy is now recommended by most veterinarians and parasitologists, as it reduces the probability of resistance. For horses that are consistently deemed "low shedders," it is still recommended to deworm at least 1–2 times per year with ivermectin + praziquantel or moxidectin + praziquantel to target tapeworms, bots, and small strongyles. This is typically done in the fall and spring. Dewormers come in several forms, including pastes, gels, powders, and granules or pellets. Powders and granules normally come in single dose packaging, and the dewormer is normally mixed in with the horse's feed. Pastes and gels normally come in a plastic syringe which is inserted in the side of the horse's mouth and used to administer the dewormer onto the back of the horse's tongue. A dewormer syringe has a plastic ring on the plunger that is turned to adjust the dosage for the horse's weight.

Құрттарды жоюға қатысты сақтық шаралары

Дәріге төзімділік антипаразиттік препараттар үшін өрбу мәселесі болып табылады. Ивермектинге аскаридтерде, ал фенбендазол, оксибендазол және пирантелге шағын стронгилидтерде төзімділік байқалды. Жаңа препараттарды жасау көп жылға созылады, сондықтан құрттар қазіргі емдеуге қолданылатын препараттардан оза алады деген алаңдаушылық туындайды. Осының салдарынан, көптеген ветеринар дәрігерлер шағын стронгилидтерге қарсы құртты жоюды фекальды жұмыртқалардың санын анықтау арқылы жүргізуді ұсынады, бұл төзімді паразит популяциясының дамуын азайтуға көмектеседі. Сондай-ақ, фекальды жұмыртқа санын азайту тестілері арқылы шаруашылықта қандай құрттарды жою препараттары тиімді екенін анықтауға болады. Егер жылқы паразиттермен күшті жұққан болса, құрттарды жою препараттарын сақтықпен қолдану қажет. Шағын стронгилидтер ішек эпителийіне енген кисталарды құрай алады. Құрттардың белсенді популяциясының төмендеуі, мысалы, құрттарды жою кезінде, личинкалардың кисталардан шығуына (ларвалық циатостомиоз) әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, жұқа ішегінде ивермектинге сезімтал аскаридтердің көп мөлшері бар тайыншаларда құрттарды жоюдан кейін ішек бітелуі немесе жарылуы мүмкін. Сондықтан, күшті жұққан жануарларда ветеринар дәрігер алғашқы айда фенбендазол сияқты жеңіл препараттар класын немесе төмен дозадағы күнделікті құрттарды жою препараттарын қолдануды, содан кейін мерзімдік күшті құрттарды жою емдеуін ұсынуы мүмкін.