Кіріспе

Үнді мемлекет қайраткері Шри Кришна Сингх (Синха) (21 қазан 1887 – 31 қаңтар 1961), сондай-ақ Шри Бабу деп белгілі, Үндістанның Бихар штатының тұңғыш бас министрі (1946–1961) болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңін есептемегенде, Синха 1937 жылы алғашқы Конгресс министрлігі құрылған сәттен бастап 1961 жылы қайтыс болғанға дейін Бихардың бас министрі қызметін атқарды. Деш Ратна Раджендра Прасад және Бихар Вибути Ануграх Нараян Синха (А. Н. Синха) қатарында Синха "Қазіргі Бихардың сәулетшілері" саналады. Ол сонымен қатар далиттердің Байдянатх Дам (Ваидьянатх ғибадатханасы, Деогар) ғибадатханасына кіруіне жетекшілік етті. Ол елде заминдари жүйесін жойған алғашқы бас министр болды. Британдық Үндістанда ол барлығы шамамен сегіз жыл түрмеде отырды. Синханың көпшілік жиналыстарына көптеген адамдар тыңдауға келді. Ол көпшілік алдындағы сөздеріндегі "арыстанша арылдауымен" Бихар Кесари деп танылды. Үндістанның бұрынғы президенті Пратибха Патил Синха мен премьер-министр Джавахарлал Неру арасындағы хат алмасу туралы "Азаттық және одан әрі" атты кітапты жариялады. Неру мен Синханың хаттары тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы Үндістан демократиясының қалыптасуы, орталық және штаттар арасындағы қарым-қатынас, губернатордың рөлі, Непалдағы жағдай, заминдариді жою және білім беру сияқты мәселелерді қамтиды.

Жас шағы мен отбасы

Шри Кришна Синха 1887 жылғы 21 қазанда Бенгал президенттігінің Мунгер ауданындағы (қазір Шейхпура ауданының бір бөлігі) Барбиғадағы Маур ауылында Бхумихар брахман отбасында дүниеге келген. Оның анасы ол бес жасқа толғанда обадан қайтыс болды. Ол ауыл мектебінде және Мунгердегі Зила мектебінде білім алды. 1906 жылы ол сол кезде Калькутта университетінің бөлімшесі болған Патна колледжіне қабылданды. Ол Калькутта университетінен магистратураны, содан кейін Патна университетінен заң ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алып, 1915 жылдан бастап Мунгерде заңгерлік тәжірибесін бастады. Осы уақытта ол үйленді және екі ұлы болды: Шившанкар мен Бандишанкар (кейін Сварадж Бабу деп белгілі болған).

Тәуелсіздік қозғалысы

Шри Кришна Синха алғаш рет 1916 жылы Махатма Гандимен Бенарес қаласындағы Орталық индус колледжінде, ал кейін 1920 жылдың желтоқсан айында Шах Мұхаммед Джубайрдың үйінде кездесті. Мунгерде ол Үндістанды британдық үстемдіктен азат ету үшін талмай еңбек етуге ант берді. 1921 жылы заңгерлік қызметтен бас тартып, Гандидің үнсіздік қозғалысына қатысты. 1946, 1952 және 1957 жылдары Конгресс заң шығарушы партиясының үш мәрте қатарынан қайта сайланған жетекшісі болды.

Синха 1936 жылы А. Н. Синханың орынбасары ретінде Бихар провинциялық Конгресс комитетінің (BPCC) төрағасы болды. 1937 жылдың 20 шілдесінде Конгресс билікке келген кезде Бихар провинциясының премьер-министрі болды. 1935 жылғы Үндістан Үкіметі заңына сәйкес Синха 1937 жылдың 20 шілдесінде Патнада өз кабинетін құрды. Ол және оның әріптесі А. Н. Синха саяси тұтқындарды босату мәселесінде губернатормен келіспей, отставкаға кетті. Сол кездегі губернатор Калапани түрмесінен тұтқындарды босату туралы талаптарды қанағаттандыруға мәжбүр болды, ал Бихардың жерді пайдалану заңы шаруалардың мүддесіне орай реформаланды. Содан кейін олар қайтадан қызметке кірісті. Бірақ 1939 жылы, барлық Конгресс басшылары сияқты, Үндістанды екінші дүниежүзілік соғысқа үнді халқының келісімінсіз араластыру мәселесі бойынша тағы да отставкаға кетті. А. Н. Синхамен бірге, Бихардың бірінші бас вице-министрі және қаржы министрі ретінде, оны кейбіреулер қазіргі Бихардың құрушыларының бірі деп санайды. Синха 1946 жылдан 1961 жылдың 31 қаңтарында 73 жасында қайтыс болғанға дейін Бихарда үздіксіз қызмет етті. 1978 жылы Мәдениет министрлігі Шрикришна ғылыми орталығы деп аталатын ғылым мұражайын құрды. Патнадағы ең үлкен конференц-зал, Шри Кришна ескеру залы да оның құрметіне аталды. Арун Кумар Синханың "мемлекеттің мәдени және әлеуметтік дамуына зор үлес қосқанын" айтады. Ол бихарлық студенттер үшін Калькуттада Раджендра Чатра Нивас, Патнадағы Анугра Нараян Синха әлеуметтік зерттеулер институты, Ранчидегі Нетархат мектебі, Музаффарпурдағы инженерлік колледж, Бағалпур, Жамшедпур, Синдри, Гайя, Мотихари, Бихардың Бхартиа Нрития Кала Мандирдің Лок Рангшала, Патнадағы Санскрит колледжі, Патнадағы Рабиндра Паришад, Раджгир Вену Ван Вихардағы Будданың мүсіні, сондай-ақ Музаффарпурдағы жетімдер үйін құрды. Сол кездегі Үндістан премьер-министрі Джавахарлал Неру Пол Эпплбиді штаттардағы басқаруды бағалауға жіберді. Ол өзінің танымал баяндамасында Шри Кришна Синха мен А. Н. Синханың басшылығымен Бихарды "Үндістандағы ең жақсы басқарылатын штат" деп сипаттады. Заң бойынша, министрлер кеңесі ұжымдық жауапкершілік тартатын заң шығарушы орган бас министрді уақытша отставкаға кетуге немесе зейнеткерлікке шығуға көндіруге немесе мәжбүрлеуге құқылы. Синха сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты бес рет сәтті түрде жеңіп шықты. Синха хатшылық қызметкерлерімен жақсы қарым-қатынас орнатып, тәуелсіздікке дейінгі кезеңдегі зорлық-зомбылық, үстемдік, қорқыту және қанау мұрасынан туындаған полиция қызметкерлерінің рухсыздыққа ұшырауынан қорғады. Ол демократиялық Үндістанда полиция қызметкерлері тиімділік, қызмет көрсету, қорғау және халыққа көмек көрсетудің символы екенін атап өтті. 1950-ші жылдары касталық белгілер полиция қызметкерлерінің қызметке көтерілуіне, ауысуына, тағайындалуына және министрлермен немесе бас министрмен жұмыс істеуіне ешқандай әсер етпеді. Индия полициясының зейнеткер аға қызметкері С. К. Ризви: "Бұл ұлы адамның санасы мен жүрегінің қасиеттерін үш сөзбен айтуға болады: "Адамизм, адалдық және дінсіздік". Доктор Шри Кришна Синха - ұлы көшбасшы, ұлы идеалист, зор интеллектуалдық қабілеттерге ие болған тұлға. Бірақ менің ойымша, оның ең басты ерекшелігі - оның саясаткер ретіндегі абсолютті адалдығы. Бұл - касталық және ақыл-ой деңгейі төмен проблемалармен күресіп жатқан аймақтың саяси көшбасшысы үшін сирек кездесетін қасиет". Сот судьясы В. Р. Кришна Айер Синханың "өздерінің жеке басына ауыр салмақ түсірген және саяси басқаруға ұлтшылдық, федерализм, реализм және тіпті прагматикалық социализмнің кейбір әсерін енгізген" және ол "кедейлікте өмір сүрді, кедейлікте қайтыс болды және өзін кедейлермен тең санады" деп айтты.

Үндістан Ұлттық Конгресінің Шри-Бабуға "Бхаратратна" беру туралы қаулысы

Сонымен қатар, Патнадағы Конгресс штаб-пәтерінде Садақат ашрамда Бихардың Кесари Шри Бабуға "Бхаратратна" орденін табыстау туралы бірауыздан шешім қабылданды. Шараға партияның тәжірибелі басшылары қатысты, олардың ішінде бұрынғы Лок Сабха спикері Мейра Кумар, Керала және Нагаленд штаттарының бұрынғы губернаторы Никил Кумар, бұрынғы мемлекеттік министр Шейкел Ахмед, бұрынғы мемлекеттік министр К.К. Тивари, штаттық мәжілістегі Конгресс партиясының фракциясының басшысы және бұрынғы спикер Садананд Сингх, Ұлттық медиа-тобының мүшесі Прем Чандра Мишра, АИКК бас хатшысы және Бихар штаты бойынша жауапты тұлға К.П. Джоши және тағы басқалар Шри Бабудың өмір жолы мен Бихар штатының әлеуметтік және экономикалық дамуына қосқан үлесі туралы сөз сөйледі. Олар Сингхтың еңбегінің арқасында дін мен кастаға қарамастан, партияның бірнеше мемлекеттік және ұлттық деңгейдегі басшыларының қалыптасқанын және дамығанын еске түсірді. Шараға қатысқан БЖП өкілдерінің арасында Раджя Сабха мүшесі және БЖП-ның аға басшысы С.П. Такур, штаттық мәжілістегі оппозиция жетекшісі Прем Кумар және бұрынғы Одақ министрі Санджай Пасуан болды.