Уати үшін мылтықтар: Азамат соғысының батырлығы туралы повесть

Кіріспе

1957 жылы жазылған балалар романы

"Уоти үшін мылтықтар" – американдық жазушы Харольд Киттің балалар романы. Алғаш рет 1957 жылы жарық көрді және келесі жылы Ньюбери жүлдесімен марапатталды. Америка Азамат соғысы кезінде өтетін сюжет, тарихи оқиғалардың ортасында қалып қойған, он алты жасар Джефферсон Дэвис Басси деген ойдан шығарылған кейіпкерге арналған. Нақты тарихи тұлғалар (мысалы, генералдар Стэнд Уоти және Джеймс Г. Блант) мен шайқастар (мысалы, Уилсон кригі және Прерия Гроув) қарапайым солдаттың көзқарасынан бейнеленеді, бұл басты кейіпкердің таңдалуы арқасында мүмкін болады. Харольд Кит көп жылдар бойы Азамат соғысының ардагерлерімен сұхбаттасып, кітапта бейнеленген орындарды зерттеді, нәтижесінде жас ересектерге арналған тарихи көркем әдебиетте сирек кездесетін шынайылық туды. Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы орналасқан оқиға орны да Азамат соғысы туралы романдарға тән емес, сондықтан оқырман соғысқа қатысты басқа кітаптарда, тіпті балалар кітаптарында да кездеспейтін ерекше көзқарасқа ие болады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Про-құлдық партизан соғысы кезінде 1861 жылдың көктемінде Канзас штатының Линн округіне қарасты Бусси фермасына бушвакерлер шабуыл жасады, бұл 16 жасар Джефферсон Дэвис Бусси мен оның бірнеше достарын Форт Ливенвортқа барып, Одаққа ерікті ретінде тіркелуге итермеледі. Джеффтің капитан Аса Клардиге деген қарсылығы бар, оның қатал мінезі оны өз әскерлері қорқытып, жек көреді. Клардидің кекшілдігіне қарамастан, Джефф әскери өмірге бейімделеді. Джеффтің полкі Ливенворттан соғысқа аттанады. Оның құлшынысына қарамастан, Джефф түрлі жұмыстарға қайта-қайта тартылып, бірнеше шайқасты қалып қояды. Бірде Джефф Клардиге ашуланып, оны келекелейді, бұл оның даналығы мен көп жылдық тәжірибесі үшін құрметтейтін, ерікті әріптесі, көшпелі баспагер Ноа Баббиттің ескертуіне әкеледі. Джефф, ақыры, Прери Гроув шайқасында алғаш рет шайқасқа қатысады; Конфедерация жаяу әскеріне қарсы шабуылдан кейінгі қақтығыста Ноа мен Джефф, конфедерация әскерлері батарея позициясын басып алуға тырысқанда, атыссыз қалған Одақтың артиллериялық батареясына көмектеседі, зеңбірекпен атып, жауды тоқтатуға тырысады. Бірнеше күннен кейін Джефф пен Ноа шайқаста көрсеткен батылдығы үшін Құрмет медалімен марапатталады. Жарысқа толы үнді территориясындағы науқан кезінде Джефф тұңғиық шероки қызы Люси Уошборнмен танысады, оның отбасы Конфедерация ісіне адал. Олардың арасындағы айырмашылықтар өте үлкен болса да, Джефф пен Люси біртіндеп бір-біріне қызығушылық танытады. Люсидің ағасы Ли Джеффтің полкіне тыңдау кезінде тұтқындалады және Кларди баланы өлімге кеседі. Джефф атыс жасағына қосылудан бас тартады және Лидің денесін Уошборн отбасына қайтаруды ұйымдастырады. Джеффтің батылдығы мен қабілетіне таң қалған генерал Джеймс Г. Блант оны жасырын барлаушы ретінде тағайындайды. Жаудың артына жұптармен барып, Бланттың барлаушылары Конфедерация әскерлерінің қозғалысын анықтап, мәліметтерді жеткізуді тапсырады. Олар көтерілісшілердің аумағына қараңғыда кіргенде, Джефф және оның серігі Боствик конфедерация позицияларына келіп, олар атты әскерге қосылуға бара жатқанын айтады, бірақ олардың күші сол жерде орналасқан екенін анықтайды. Басқа таңдаулары болмағандықтан, екеуі өтірікті жалғастырып, Конфедерация атты әскеріне қосылады. Джеффтің аты мен ашық мінезі оны Уэтидің адамдарымен өзара құрмет пен сенімге ие етеді. Джефф Уэтидің штабының біріне күзеттікке қосылады, ол Уэтиге жемқор Одақ офицерінен Спенсердің қайталайтын мылтықтарын сатып алып отырады. Соңғы партия мылтықтар сатылып болғаннан кейін Джефф офицерді Кларди деп таниды және Уэти полкын қайта қаруландыру үшін жеткілікті Спенсерлерді сатып алудан бұрын қашып кету керектігін түсінеді, бірақ кенеттен ауырып қалады және оның орнына Лемон Джонс арқылы хабар жібереді, ол қашып, Джеффтің есебін генерал Блантқа жеткізуге келіседі, содан кейін АҚШ-тың Түсті әскерлеріне қосылуды үміттенеді. Жақын жердегі қалада демалыс кезінде Джефф кездейсоқ Люсимен кездеседі және оған Одақ үшін тыңшы екенін мақұлсыз айтады. Өзінің адалдығына қарамастан, Люси оның құпиясын сақтауға келіседі. Лагерьге оралған Джефф Клардиге тап болады және танылады. Кларди дабыл қағып, Джефф қашады. Тынығу мен тамақтанғандықтан әлсіреп бара жатқан Джефф Одақтың шекарасына қарай бет алады, ал Уэтидің адамдары оны Техастың қанды иті Саллидің көмегімен қуалайды. Салли Джеффті ұстайды, бірақ тез оған жақындық сезінеді. Бұл мүмкіндікті пайдаланып, Джефф Саллиді өзіне қосылуға көндіреді, екеуі Уэтидің адамдарын қалдырады. Арығып, Джефф Одақтың атты әскерінің қарауылына хабар береді және олардың бірі Ноа екенін білгенде қуаныштан көзін құяды. Ноа Лемон Джонстың генерал Блантқа жеткенін, ол жауға Спенсер мылтықтарын жеткізуді тоқтатқандығын айтады. Уэтидің адамдары Клардидің нақты кім екенін анықтап, Ли Уошборнның өлім жазасына кесілгені үшін кек алады және оның заңсыз алтынын тонап алады. Соғыс аяқталғаннан кейін Джеффтің полкі таратылады және ол Линн округінің достарымен бірге үйіне оралады. Люси оған хат жібереді, бұл Джеффті оған ұсыныс жасауға шешім қабылдауға итермелейді. Отбасылық фермаға оралған Джеффке бөлме ұсынылады, бірақ ол тыныштанбайды, керісінше тыныштықты сыртта, жұлдыздардың астында табады.

Amidst an ongoing guerilla war pro slavery bushwackers raid the Bussey farm in Linn County, Kansas in spring 1861, leading 16 year old Jefferson Davis Bussey and several friends of his to leave for Fort Leavenworth and enlist as a volunteer for the Union. Jeff takes a mutual dislike to a career officer, Captain Asa Clardy, whose abrasive personality make him both feared and hated by his men. Despite Clardy's vindictiveness, Jeff takes to military life. Jeff's regiment marches off from Leavenworth to fight. Despite his eagerness, Jeff is repeatedly pulled away for various details and misses several battles. On one such occasion, Jeff resentfully confronts Clardy and taunts him, prompting a warning from fellow volunteer Noah Babbitt, an itinerant printer whom Jeff looks up to for his wisdom and years of experience. Jeff finally sees combat for the first time in the Battle of Prairie Grove; in the chaos following a charge against Confederate infantry, Noah and Jeff aid an undermanned Union artillery battery, firing a cannon as Confederate troops attempt to overrun the battery's position. Days later, Jeff and Noah receive the Medal of Honor for their valor during the battle. During the campaigning in the contested Indian Territory, Jeff meets headstrong Cherokee girl Lucy Washbourne, whose well to do family is loyal to the Confederate cause. Despite their stark differences, Jeff and Lucy gradually grow fond of one another. Lucy's brother Lee is captured while spying on Jeff's regiment and Clardy orders that the boy be executed. Jeff refuses to join the firing squad and arranges for Lee's body to be returned to the Washbournes. Impressed by Jeff's courage and ability, General James G. Blunt summons him to be assigned as a plainclothes scout. Going behind enemy lines in pairs, Blunt's scouts are assigned to gather intelligence regarding Confederate troop movements and report back. As they cross into Rebel territory in the dark, Jeff and fellow scout Bostwick blunder into a Confederate position and claim they are on their way to join the cavalry raider Stand Watie, only to find his force is camped right there. Left with no other choice, the two follow up on the lie and enlist as Confederate cavalry. Jeff's name and straightforward manner lead him to develop mutual respect and trust with Watie's men. Jeff is called to join a guard for one of Watie's staff, who has been buying Spencer repeating rifles for Watie from a corrupt Union officer. As the latest shipment of rifles is sold, Jeff recognizes the officer as Clardy and realizes he must escape before Watie can buy enough Spencers to rearm his regiment, but abruptly falls ill and instead sends word ahead via Lemon Jones, an enslaved boy who agrees to escape and take Jeff's report on to General Blunt, hoping to join the U. S. Colored Troops when he gets there. On leave in a nearby town one night, Jeff happens to meet Lucy and reluctantly tells her he is a spy for the Union. Despite her own loyalties, Lucy agrees to keep his secret. Returning to camp, Jeff stumbles into Clardy and is recognized. Clardy raises the alarm and Jeff goes on the run. Despite steadily growing weaker from lack of rest and food, Jeff keeps heading back toward Union lines as Watie's men chase him with the aid of Sully, a Texas bloodhound. Sully catches Jeff, but quickly takes a liking to him. Seizing on this opportunity, Jeff coaxes Sully into joining him, and the two leave Watie's men behind. Exhausted, Jeff reports in to a Union cavalry patrol and is overjoyed to find one of the troopers is Noah. Noah reveals that Lemon Jones reached General Blunt, who stopped the supply of Spencer rifles to the enemy. Clardy's real identity is discovered by Watie's men, who take revenge for the execution of Lee Washbourne and rob him of his illicit gold. With the war over, Jeff's regiment disbands and he and his friends from Linn County return home. Lucy sends him a letter, prompting Jeff to decide he will soon propose to her. Returning to his family's farm, Jeff is offered a room but feels restless, instead finding peace outside, under the stars.

Кейіпкерлер

Джефферсон (Джефф) Дэвис Бусси – басты кейіпкер. Джефф өмірге қарапайым, ешқандай қиялсыздықпен қарайды және адалдық пен батылдыққа терең құрметпен қарастырады, бірақ соғыс күткенінен де күрделі екенін түсінеді. Алғашында жаяу әскерге жазылған Джефф кейіннен атты әскерге, артиллерияға және тыңшыға айналады. Соғыстың көп бөлігін ол жеке сарбаз ретінде өткізеді, бірақ генерал Бланттың бұйрығымен сержантқа дейін көтеріледі, содан кейін запасқа шығарылады. Конфедерацияға қарсы қару көтергеніне қарамастан, Джефф өзінің атына мақтанады және оған қарсы кез келген қорлықты төзбейді. Люси Уошборн – Джеффтің сүйіктісі, Талекуа, Үндістан аумағында тұратын жас чероки әйелі. Люси жоғары топтан шыққан және өзін соған сәйкес ұстайды, бірақ отбасына және қоғамға адал және оларды қорлауға төзімді емес. Ли Уошборн – Люсидің ағасы, Конфедерация сарбазы және барлаушы. Капитан Кларди ұйымдастырған оқ ату отрядымен өлтірілді. Ли Кларди мен оның адамдарына күліп, оны сөйлетуге жасалған барлық әрекеттерден бас тартты. Джефф Лидің өлім жазасына қатысудан бас тартады және Лидің денесін Уошборн отбасына қайтаруды ұйымдастырады. Ноа Баббит – Джефтен үлкен, көшпелі баспагер, Одақ әскерінің сарбазы және табиғатты жақсы көретін адам. Ноа бірден әскерге бейімделмейді және кейде жаңа міндеттерді орындауға күреседі, бірақ соғыста үлкен батылдық пен төзімділік көрсетеді, Джеффті оны ұстаз ретінде қарауға итермелейді. Стенд Уэти – тарихи тұлға, соғыстың соңында капитуляциялаған соңғы Конфедерация генералы. Чероки басшысы, оның әскерлері "ескі британдық Энфилд мылтықтары мен екі түтікке ие оқ атар қаруларын" қолданған деп сипатталған. Спенсердің қайталамалы мылтықтарын қолдану Одақ әскерлеріне қарсы жеңіске жеткізе алатын еді. Одақ жағынан қатты қорқытылатын Уэти өз әскерлерімен сүйікті және Конфедерация азаматтарымен оның және оның әскерлерінің қаһарлы және батыл күресі үшін құрметтеледі. Джеймс Г. Блант – тарихи тұлға, Үндістан аумағын бақылау үшін күрескен Одақ генералы. Блант Аса Клардидің Джефке қатысты өшпендік шағымдарын, әсіресе Джеффтің Прери Гроув шайқасындағы ерлігін жеке көргеннен кейін, оны батыстағы соғыстың барысын өзгертетін міндетке сеніп тапсырады. Дэвид Гарднер – Джеффтің туған қаласындағы досы, ол онымен бірге Одақ армиясына қосылады. Гарднер көп ұзамай әскерге шақырылғанына өкінеді және дезертирлік жасайды, бірақ анасының талабы бойынша ерікті түрде қайта оралады. Ұзақ жаза мерзімінен кейін Гарднер кавалерияға қосылып, соғыс аяқталғанға дейін абыроймен қызмет етеді. Джон Чэдвик – Джеффтің туған қаласындағы тағы бір досы, ол онымен бірге Одақ армиясына қосылады. Капитан Аса Кларди – Джеффтің Одақ армиясындағы рота командирі және Джефке қарсы басты қарсылас. Ол көтерілісшілерге Спенсер мылтықтарын таратады. Кекшіл, қатыгез және мүлдем жемқор Клардидің екі жақта да достары жоқ және көптеген жаулары бар, олардың барлығы соңында оны қуып жетеді. Хейфер Хоббс – Джеффтің Стенд Уэтидің бүлікші армиясындағы компанияның аспазы және кеңесшісі. Сержант Филдс Джеффті Одақ тыңшысы деп айыптағанда, ол Джеффті қорғайды. Хейфердің сұмдық сыртқы келбеті оның тамаша пісіру қабілетімен және мейірімді, жанашыр мінезімен қарама-қайшы келеді, және ол Уэтидің әскерлеріне жалпы ұнайды. Билл Эрл – соғыста Джеффпен бірге қызмет еткен әнші. Стюарт Митчелл – Уэтидің әскерлерінен қашып, Джеффтің бөліміне қосылған Одақ әскерінің тұтқыны. Пит Миллхоланд – Джеффтің отрядының жетекшісі болып сайланған егде жастағы ер адам. Оны Чоктоу елінде кешкі асты дайындап жатқанда көтерілісшілер өлтірді. Джимми – 14 жасар Одақ армиясының барабаншысы. Джиммиді Одақ жүк таситын вагоны кездейсоқ басып, Рождество күні қайтыс болады, Джеффке өзінің бағалы барабанын қалдырады. Эдит Бусси – Джеффтің анасы. Эдит Бусси Бусси үйінің күтушісі, күйеуі мен отбасына адал және берілген, тіпті Эморидің белгілі аболиционисттік көзқарастары Канзас-Миссури аймағында жаулар жасайды. Эмори Бусси – Джеффтің әкесі, Мексика-Америка соғысының АҚШ армиясының ардагері, сол кездегі полковник Джефферсон Дэвистің полкінде қызмет еткен, жылдар өткеннен кейін де Дэвисті жоғары бағалай отырып, ұлына Дэвис есімін берді. Эморидің ашық адалдығы және күшті аболиционисттік және унионисттік көзқарастары Джефке ерікті түрде соғысуға ықпал етеді. Ринг – Джеффтің Канзастағы иті. Ринг ойыншыл және адал және Джефф кеткенде түсінбейді, бірақ төрт жылдан кейін оны үйіне қуана қарсы алады. Дикси – Вилсон сағасындағы шайқаста қаза тапқан көтерілісшінің иті. Джефф онымен достық қарым-қатынас жасайды және оны сақтап алады, кейін Люси Уошборнға тастап кетеді. Киган – Конфедерацияның командирі. Лейтенант Орфф – Джефф пен Ноа кавалерияға өткеннен кейін қосылған барлаушы взводының командирі. Спенсердің 7 оқты мылтығын алып жүреді. Салли – Джеффтің қашуы кезінде оны қуу үшін шақырылған Техас тайыншасы, Салли оған қол жеткізгеннен кейін қашудан мүмкін емес деп есептеледі. Салли Джеффті ұстағаннан кейін оның жағына өтеді және Одақ жағына оны қайтаруға көмектеседі. Сержант Сэм Филдс – Джефф қосылған Конфедерация кавалериясының ротасының сержант-майоры. Филдс Ли Уошборнмен жақын дос болған және Лидің өлімінен кейін Одаққа адал адамдарға ашуланған. Джим Боствуик – Джеффпен бірге жұмыс істеген барлаушы. Көтерілісшілерге қарсы соғысқанда өлтірілді. Спароу – Джеффтің полкіне қосылған армияның аспазы. Спароу соғыстан бұрын Клардиді білген және Джеффке Клардидің бір әйелді өлтүргенін және тонағанын айтады. Кларди Спароуды Джефф оны осы ақпаратпен мазалағаннан кейін өлтіреді, бірақ Ноа Спароу мұндай құпияны сақтай алмайтын адам емес дейді. Майк Демпси – Джеффпен достық қарым-қатынас жасайтын егде жастағы ирландиялық. Форд Айви – Джеффтің ең жақын достарының бірі, Вилсон сағасы шайқасында ауыр жарақат алған. Кейін оның аяғы ампутацияланады. Зед Тинни – Құдайға сенетін, қара былғарымен байланысқан Киелі кітабы бар жас жігіт. Вилсон сағасы шайқасында өлтірілді. Джейк Лонеган – Джеффтің ротасындағы отряд жетекшісі. Джейк Ливенуорттегі алғашқы оқу кезіндегі ең дайын сарбаздардың бірі болды және "қатал жігіт" имиджін сақтады, бірақ алғашқы шайқаста қаруын тастап, қашып кетті. Джим Вич – Джеффтің ротасындағы карта ойыншысы. Нили Норт – Шоуни Миссиясынан келген жеңіл мінезді сарбаз. Уолтер Ван Остранд – Джеффтің ротасындағы қорқып жүретін жас жігіт, шайқасқа бармау үшін мылтығымен өзінің бір саусағын жарақаттады. Кларди Ван Острандты батырлықсыздықпен айыптады, ал Ван Остранд бұл апат болғанын мәлімдеді.

Jefferson (Jeff) Davis Bussey – the protagonist. Jeff takes a straightforward, no nonsense view of life and has a deep regard for integrity and courage, but finds the war to be more complicated than he had expected. First enlisted as infantry, Jeff later becomes a cavalryman, artilleryman, and spy. He spends most of the war as a private, but is promoted to sergeant by order of General Blunt before being discharged. Despite taking arms against the Confederacy, Jeff is proud of his name and tolerates no insults against it. Lucy Washbourne – Jeff's love interest, a young Cherokee woman living in Tahlequah, Indian Territory. Lucy hails from an upper class family and conducts herself accordingly, but is fiercely loyal to her family and community and has no patience for insults to either. Lee Washbourne – Lucy's brother, a Confederate soldier and scout. Killed by a firing squad organized by Captain Clardy. Lee refused any attempts beforehand to get him to talk, simply laughing at Clardy and his men. Jeff refuses to participate in Lee's execution and arranges for Lee's body to be returned to the Washbournes. Noah Babbitt – an itinerant printer, older than Jeff, and a Union soldier and a lover of nature. Noah does not take immediately to soldiering and struggles at times to learn new tasks, but displays great courage and resilience through the war, leading Jeff to look up to him as a mentor. Stand Watie – historical character, the last Confederate general to surrender at the war's end. A Cherokee chief, his forces are described as "using old British one shot Enfield's and double barrel shotguns." The use of Spencer repeaters could mean a victory against Union soldiers. Greatly feared on the Union side, Watie is beloved by his men and revered by Confederate civilians for the wild and daring way he and his men fight. James G. Blunt – historical character, Union general who battled to control Indian Territory. Blunt overlooks Asa Clardy's vindictive complaints about Jeff, particularly after personally seeing Jeff in combat at the Battle of Prairie Grove, and entrusts him with a mission that changes the course of the war in the West. David Gardner – Jeff's hometown friend who joins the Union Army with him. Gardner soon regrets his enlistment and deserts, but voluntarily returns after his mother insists. After a lengthy period of punishment details, Gardner joins the Cavalry forces and serves honorably for the remainder of the war. John Chadwick – Another of Jeff's hometown friends who joins the Union Army with him. Captain Asa Clardy – Jeff's company commander in the Union Army, and a major antagonist against Jeff. He is the one smuggling the Spencer Rifles to the Rebels. Vindictive, cruel, and utterly corrupt, Clardy has no friends on either side and many enemies, all of which eventually catches up to him. Heifer Hobbs – company cook and mentor for Jeff in the rebel army of Stand Watie. He stands up for Jeff when Sergeant Fields accuses Jeff of being a Union spy. Heifer's hideous appearance stands in stark contrast to his superb cooking and friendly, compassionate personality, and he is universally liked by Watie's men. Bill Earle – A singer who served with Jeff made in the war, on the Union side. Stuart Mitchell A Union P. O. W who was able to escape from Watie's men and enlist in Jeff's unit. Pete Millholland – An older gentleman who is elected as Jeff's squad leader. He's killed by Rebels while cooking supper in Choctaw Country. Jimmy The 14 year old drummer boy for the Union army. Accidentally run over by a Union supply wagon, Jimmy eventually dies on Christmas Day, leaving Jeff his prized drum. Edith Bussey Jeff's mother. Edith is caretaker of the Bussey homestead, steadfast and loyal to her husband and family, even as Emory's well known abolitionist views make enemies in the Kansas Missouri region. Emory Bussey Jeff's father, a U. S. Army veteran of the Mexican American War who served in then Colonel Jefferson Davis' regiment, continuing to hold Davis in high regard years later, naming his son after Davis. Emory's outspoken honesty and strong abolitionist and Unionist views influence Jeff to volunteer to fight. Ring Jeff's dog in Kansas. Ring is playful and loyal and does not understand when Jeff leaves, but gladly welcomes him home almost four years later. Dixie A dog owned by a rebel who is killed at the Battle of Wilson's Creek. Jeff befriends her and keeps her, later leaving her with Lucy Washbourne. Keegan A commander for the Confederates. Lieutenant Orff Commander of the scout platoon that Jeff and Noah join after becoming cavalrymen. Carries a Spencer 7 shot rifle. Sully A Texas bloodhound brought in to pursue Jeff while the latter is on the run, Sully is considered impossible to escape from once he is on the hunt. Sully is quickly won over after catching Jeff and accompanies him back to the Union side. Sergeant Sam Fields NCO for the company of Confederate cavalry Jeff joins. Fields was a close friend to Lee Washbourne and became embittered toward anyone with Union loyalties after Lee's death. Jim Bostwick a scout that Jeff works with. Killed in a battle while posing as a Confederate. Sparrow An Army cook attached to Jeff's regiment. Sparrow knew Clardy before the war, and reveals to Jeff that Clardy murdered and robbed a widow during a storm. Clardy murders Sparrow after Jeff taunts him with this information, but Noah says Sparrow was not the type who could have kept such a secret. Mike Dempsey Older Irishman who befriends Jeff. Ford Ivey One of Jeff's best friends who was severely wounded during the Battle of Wilson's Creek. He eventually has his leg amputated. Zed Tinney God fearing boy who owns a bible that is bound in black leather. Killed during the Battle of Wilson's Creek. Jake Lonegan A squad leader in Jeff's company. Jake was one of the sharpest recruits at Leavenworth during their early training and carried himself with a "tough guy" image, but throws down his musket and flees the first time he sees combat. Jim Veatch Cardplayer in Jeff's company. Neely North A breezy recruit from Shawnee Mission. Walter Van Ostrand A frightened youngster in Jeff's company who purposely shot off one of his own fingers with his rifle musket to avoid having to go into battle. Clardy accused Van Ostrand of cowardice while Van Ostrand insisted it was an accident.

Қабылдау

Киркус Ревьюс кітап туралы былай деді: "Көңілді, түпнұсқа және әрқашан сенімді, бұл ерекше жақсы". Ньюбери жүлдесіне ие болған 1956-1965 жылдардағы кітаптар туралы ретроспективті мақаласында кітапханашы Каролин Хоровиц "Уати үшін мылтықтар", "Жалғастыр, мырза Боудитч", "Қарақұс тобасының әйелі" және "Қола садақ" туралы жазды: "Барлығының құндылығы бар, барлығы да шебер айтылған. Егер оларда ұлылық сапасы жетпесе, бұл көбінесе олардың стилі коммерциялық тұрғыдан ұқсас болуына байланысты".

Даулы тарихы

1958 жылы Ньюбери сыйлығын алғаннан кейін, кітап сатудың күтілетін артуына байланысты қайта басылып шығару жоспарланған. Бұл сыйлық Чикаго қалалық кітапханасының кітапханашысы Шарлеми Хилл Роллинстің назарына түсті, ол кітаптағы афроамерикалық кейіпкерлердің кейбір сипаттамаларын өзгерту мүмкіндігін байқады; осы өзгерістерді ұсыну кезеңі заңдық сегрегацияның жойылуымен сәйкес келді және Роллинс тілдің осы өзгерістерді көрсетуі керек деп ойлады. Роллинспен байланысқаннан кейін Кит ұсынылған өзгерістердің біреуін қабылдады, ал қалғандарын қабылдамады, себебі ол басқа ақ түсті кейіпкерлерді сипаттау үшін де осыған ұқсас тіл қолданғанын, сондықтан бұл тіл нәсілге қатысты емес екенін айтты. Кітаптың үшінші басылымында жасалған өзгерістер кейіпкерлердің сөйлеу тіліне тиіспеді, өйткені автор өзінің пікірлерін кітапқа енгізбей, оларды сол дәуірге мүмкіндігінше сәйкес етуге тырысқан.