2005 жылғы қару-жарақ сатушыларының жауапкершілігін шектеу туралы АҚШ заңы

Кіріспе

2005 жылғы қылмыстық жауапкершілікті шектейтін АҚШ заңы

Қару-жарақ саудасын қорғау туралы заң (PLCAA) – 2005 жылы қабылданған АҚШ заңы. Бұл заң қару-жарақ өндірушілер мен сатушыларды олардың өнімдерімен жасалған қылмыстар үшін жауапты деп танудан қорғайды. Дегенмен, қару-жарақ өндірушілер мен сатушылар өнімнің кемшілігінен, шарттың бұзылуынан, қылмыстық құқық бұзушылықтардан және тікелей жауапты басқа да әрекеттерден туындаған залалдар үшін жауапкершілікке тартыла береді. Егер олардың атыс қаруын қылмыс мақсатында пайдалануға ниетті екендігіне сенуге негіздер болған жағдайда, олар сақтықсыздық танытқандары үшін жауапты болуы мүмкін. PLCAA 15 U.S.C. §§ 7901–7903 баптарында кодификацияланған.

Өмірбаян

Заң қабылдануына дейінгі жылдары АҚШ-тағы атыс қаруларынан туындаған зорлық-зомбылықтың құрбандары, өндірушілер мен дилерлерді салдарынан кінәлі деп танып, сотқа берді, себебі олар өз өнімдерінің қылмыстық мақсатта қолданылуын болжай білуі керек еді. 1998 жылы Чикаго қаласының мэрі Ричард М. Дейли қару жасаушылар мен сатушыларды сотқа беріп, былай деді: «Ақша тауып, содан кейін біз, азаматтар, алдында жауапкершілік сезімталдығы жоқ бизнестердің жағдайы өзгермейді деп күтуге болмайды». Коннектикут штатының Бриджпорт қаласы да бірнеше қару компаниясын сотқа берді. Қала мэрі Джозеф Ганим қаланың әрекетін «сот арқылы заң жасауға бағытталған» деп атады. «Біз осы жолға түсуге мәжбүрміз, өйткені [индустрия] үлкен қаржымен заң шығарушы органдарында үнемі тиімді лоббилік жұмыс жүргізіп, заңдардың қабылдануына кедергі келтірді». 2000 жылы Smith & Wesson президент Билл Клинтонның делдалдығымен бірнеше штаттық және федералдық сот ісін реттеу үшін түрлі шараларды қабылдауға ерікті түрде келісімге келді. Келісімге сәйкес, Smith & Wesson қаруды тек өндірушіге қарамастан сатылатын барлық қаруларға қатысты шектеулерді сақтайтын дилерлер арқылы ғана сатуға міндетті болды, бұл Smith & Wesson-нан гөрі әлдеқайда кең ауқымды әсерге ие болуы мүмкін еді. Тұрғын үй және қалалық даму министрі Эндрю Куомо қару өндірушілер талаптарды орындамаса, «мың кесікпен өлімге кесіледі» дейтін еді, ал Элиот Спитцер ынтымақтаспағандарға банкроттық адвокаттары «есіктерін қағуға» дайын тұрады деді. 2005 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк қаласы қару өндірушілер мен дилерлерге қарсы сот процесін бастауға рұқсат беретін заң қабылдады, егер олар өз еркімен белгілі бір қаруды бақылау шараларын іске қоспаса. 2020 жылға дейін кем дегенде алты сот федералдық, штаттық және апелляциялық деңгейде заңның конституциялық екенін растады, бірақ Пенсильваниядағы апелляциялық сот 2020 жылы оны бұзушы деп тапты. 2021 жылы Remington Arms Sandy Hook талапкерлерімен мемлекеттік заңды (әсіресе Коннектикут штатының Әділетсіз сауда практикасы туралы заңын) бұзғаны үшін 73 миллион долларлық өтемақы төледі. Өндіруші келісімге дейін Sandy Hook келіссөздерінде PLCAA қорғау туралы мәселе көтерілгенімен, АҚШ Жоғарғы Соты 2019 жылы ұқсас, бірақ толығымен бөлек істі қарастырудан бас тартты (Remington Arms Co. v. Soto).

In the years before passage of the act, victims of firearms violence in the United States had successfully sued manufacturers and dealers for negligence on the grounds that they should have foreseen that their products would be diverted to criminal use. In 1998, Chicago Mayor Richard M. Daley sued gun makers and dealers, saying: "You can't expect the status quo on businesses which make money and then have no responsibility to us as citizens." The city of Bridgeport, Connecticut, also sued several gun companies. Mayor Joseph Ganim said that the city's action aimed at "creating law with litigation That's the route that we're going because [the industry has] always very effectively, with big money, lobbied the legislature and kept laws from being passed." In 2000, Smith & Wesson, facing several state and federal lawsuits, signed an agreement brokered by President Bill Clinton, in which the company voluntarily agreed to implementing various measures in order to settle the suits. The agreement required Smith & Wesson to sell guns only through dealers that complied with the restrictions on all guns sold regardless of manufacturer, thus potentially having a much wider potential impact than just Smith & Wesson. HUD Secretary Andrew Cuomo was quoted as saying that gun manufacturers that did not comply would suffer "death by a thousand cuts", and Eliot Spitzer said that those who didn't cooperate would have bankruptcy lawyers "knocking at your door". In January 2005, New York City passed a law allowing lawsuits against gun manufacturers and dealers that did not voluntarily implement certain gun control measures. As of 2020, at least six courts at the federal, state and appellate levels had upheld the law's constitutionality, although an appeals court in Pennsylvania found it in violation in 2020. Remington Arms paid a $73 million settled with Sandy Hook plaintiffs in 2021 regarding its alleged violations of state law (specifically Connecticut's Unfair Trade Practices Act). Although PLCAA protections had been raised by the manufacturer in Sandy Hook negotiations prior to the settlement, a similar but entirely separate case had been declined by the U. S. Supreme Court in 2019 (Remington Arms Co. v. Soto).

Заңнамалық тарихы

Заң, қаруға қарсы жақтастар мен қала әкімдіктері қару өндірушілердің қару сату арқылы "қоғамдық зиян" тудырып отыр деген көптеген сот процестері орын алған кезде ұсынылды. 2005 жылғы 29 шілдеде АҚШ Сенаты 65–31 дауыспен заңды қабылдады. 2005 жылғы 20 қазанда Өкілдер палатасы 283 дауыспен қолдап, 144 қарсы дауыс беріп заңды қабылдады. Ақыры заң жобасы, қол қаруларына қауіпсіздік құлпын орнатуды міндеттейтін түзету қосылғаннан және шабуылдық қаруларға қатысты тыйым салу мерзімін ұзартуға жол бермегеннен кейін ғана қабылданды. 2005 жылғы 26 қазанда президент Джордж Буш заңға қол қойып, оны 109–92 мемлекеттік заң етті. Ұлттық қару қауымдастығының өкілі Уэйн ЛаПьер президент Бушқа заңға қол қойғаны үшін алғыс айтып, оны "соңғы жиырма жылда қару қолдауын күшейтетін ең маңызды заң" деп сипаттады.

Сот іс-әрекеттері

2020 жылдың қазанына дейін жеті сот процесі заңның 5-ші және 10-шы түзетулерге сәйкестігін жоққа шығарды, нәтижесінде штаттық және федералдық апелляциялық соттар шешім шығарды; олардың барлығы PLCAA конституциялық деп танылды, бірақ «Густафсон Спрингфилд Армориге қарсы» және «Ұлттық ату спорты қоры Inc. Джеймске қарсы» (төменде қараңыз) ісінде басқаша шешім қабылданды.

Конституциялық негіздеме

PLCAA-ның конституциялық заңдылығына қатысты бірнеше сот процесі болды. Илето және Колумбия округі Беретта АҚШ-қа қарсы сот билігінің бөлінісін және Бесінші түзетудегі Әділ сот процесі туралы қағиданы бұза отырып, соттың функцияларын өздеріне қайтару арқылы оны мойынсұрықсыз деп жариялауға тырысты. Беретта мен басқа қару-жарақ өндірушілерге қарсы Нью-Йорк қаласы тарапынан қозғалған тағы бір сот ісінде, заңмен реттелетін қызметтер Конгрестің мемлекетаралық сауданы реттеу құзыретінен асып түсетіні және штаттарға тиесілі билікті тартып алып, Оныншы түзетуді бұзатыны айтылды.

Густафсон Спрингфилд қару-жарақ зауытына қарсы

2020 жылы Густафсонның Спрингфилд Армориге қарсы ісінде Пенсильвания Жоғарғы сотының үш судьядан тұратын алқасы, PLCAA-ның Оныншы түзету және Сауда бабын бұзу болып табылатынын және бұл конституцияға қайшы екенін анықтаған төменгі сот шешімін өзгертіп, осылай шешім қабылдаған алғашқы сот болды. Арыз берушілер – жасөспірім ұлдарының ата-анасы, олардың досы оған тапаншаны бағыттап оқ атқанда қаза тапқан. Досы, қаруда оқ жинағыш болмағандықтан, ол оқ атпайды деп жаңылысқан. Олар Спрингфилдтің, қару-жарақ өндірушісінің, басқа тапаншаларда бар және кем дегенде бір ғасырдан бері қолданылып келе жатқан бұл мүмкіндікті енгізбегеніне немқұрайлылық танытқанын айтты. Федералды үкімет PLCAA-ның конституциялық заңдылығын қорғау үшін іске араласушы ретінде қосылды. Сот судьясы Дебора Кунселман бастапқыда талапкерлердің көптеген аргументтерін қабылдамады, олардың ісі заңда талап етілгендей, "білікті азаматтық жауапкершілік" анықтамасына сәйкес келеді және мемлекеттік және федералды соттардың дереу қабылдамауы керек еді. Ол PLCAA-ның заңнамалық тарихында Конгресс Густафсон сияқты істерді шектеуді көздемегенін, сондай-ақ олардың жағдайында атысшының қасақана адам өлтіру қылмысы үшін айыпталуы, ерікті қылмыстық әрекет, зақымның жалғыз себебі деп есептелуі тиіс екенін, өнімнің ақаулылығы туралы олардың мәлімдемелеріне қарамастан, ешқандай дәлел таба алмады. Ол сондай-ақ конституциялық мәселелерді болдырмаудан бас тартты және осы істің шеңберінен шығару үшін заңды тар мағынада түсіндірді, себебі PLCAA конституциялық сұрақтар тудырады деп сенді, өйткені "федералды биліктің шектен шығуы әр PLCAA ісінде туындайды (және туына береді)".

Ұлттық ату спорттық қоры Inc. v. James

2021 жылдың шілдесінде Нью-Йорк штаты Gen Bus L § 898 B (2021) заңын қабылдады, бұл штатқа қару-жарақ өндірушілер мен жеткізушілерді сотқа тартуға мүмкіндік берді, егер олардың қызметі халық денсаулығы мен қауіпсіздігіне қауіп тудырса немесе оған әсер етсе. Бұл PLCAA заңының АҚШ Конгресінің штаттардың құқықтарын бұзған, артық өкілеттік беруі деген пікірге негізделген. Заң қабылдануына қатысты пікірлер қарама-қайшы болды, себебі заң "Конгрестің қалауын жоққа шығаруға бағытталған әрекет ретінде қарастырылуы мүмкін" еді, бірақ PLCAA-ның мәтінінде өндіруші немесе сатушы штаттық немесе федералдық заңдарды біліп-біліп бұзған жағдайлардағы сот процестеріне ерекшеліктер қарастырылған, соның ішінде осы жаңа қоғамдық зиян заңы да. Glock, Smith & Wesson және басқа өндірушілер Нью-Йорк штатының бас прокуроры Летиция Джеймске қарсы федералды сотқа заңның заңдылығына шағымданып талап арыз берді. National Shooting Sports Foundation Inc. v. James ісінде өндірушілер заңның PLCAA заңымен қайшы екенін, коммерциялық ережелерді бұзғанын және түсініксіз екенін мәлімдеді. 2022 жылдың 25 мамырында судья Мэй Д'Агостино Джеймстің пайдасына шешім шығарып, талап арызды қабылдамады. Сот шешімі қару-жарақ өнеркәсібін реттейтін штаттық заңдарға рұқсат беруге мүмкіндік беретін заңды қолдады, себебі "Конгресс қару-жарақ өндірісін реттейтін штаттық заңдарды қабылдауға ниеттенген" және бұл заңсыз сату мен маркетингке қарсы шаралар қабылдауды қамтиды.

Қатысушы сот іс-әрекеттері

Заң қабылданғаннан бері зардапты өтеу үшін екі іс сотқа жеткізілді. Біріншісінде, Аляскадағы қару дүкенінің пайдасына қазылар алқасы шешім шығарды, өйткені Джейсон Кодей сатып алған қару кісі өлтіруге қолданылды. Екіншісінде «Баджер Ганс» компаниясына қарсы алты миллион долларлық сот үкімі шығарылды, себебі олардың дүкенінде сатылған қарулар полиция қызметкерлерін атқанда пайдаланылды. 2010 жылы Жоғарғы Сот Илето Глокқа қарсы апелляцияны қараудан бас тартты, бұл Лос-Анджелестегі еврей қауымдық орталығындағы оқ жарылысынан зардап шеккендердің отбасының Глокқа қарсы салған ісін аяқтады. Брейди орталығы және 2012 жылы Колорадо штатындағы атыс құрбандарының отбасылары Lucky Gunner интернет-дүкеніне шағымданып, олардан оқ-дәрі сатып алынғанын мәлімдеді. Федералды судья Ричард Пол Мач айыптауды жоққа шығарды. Ол талапкерлерге Лакки Ганнердің сот шығындарын төлеуді бұйырды, бұл Колорадо штатының HB 000–208 заңымен реттелді. 2016 жылы Миссуридегі қару дүкені шизофрениямен ауырған әйеліне қару сатқаны үшін 2,2 миллион долларға келісімге келді, кейіннен ол әкесін өлтірді. Миссури Жоғарғы Соты сатудың «қасақана салғырттықпен жасалғаны» туралы талап PLCAA-мен қайшы емес деп шешті. Бұрын дүкенге әйелдің анасы оның психикалық денсаулығының нашар екенін ескерткен және оған қару сатудан бас тартуды сұраған. Сотта дүкен иесі өзінің қызметкерлеріне федералды тексеруден өткен кез келген адамға қару сатуды бұйырғанын айтты; медициналық сарапшылар әйелге қару сатқан қызметкерге оның психикалық ауруы бар екені анық болуы керек екенін мәлімдеді, өйткені ол сол кезде «қайғылы және асығыс» көрінген. 2016 жылдың қазан айында Коннектикут штатының Жоғарғы сотының судьясы 2012 жылы Сэнди-Хук бастауыш мектебіндегі оқ жарылысының құрбандарының отбасы салған сот ісін өндірісші (Ремингтон), көтерме сауда дистрибьюторы және оқ жарылысында қолданылған жартылай автоматты мылтықтың бөлшек сатушысына қарсы қараусыз қалдырды. Сотталушы Барбара Беллис бұл талаптың «құрал-жарақ өндірушілер мен сатушыларға Заңды сауданы қорғау туралы заңмен берілген кең ауқымды иммунитетке тікелей кіретінін» айтты. Бұл іс кейін Коннектикут штатының сотына қайтарылғанша федералды сотқа ауыстырылды. 2019 жылдың наурызында Коннектикут Жоғарғы Соты төменгі соттың шешімін күштен шығарып, талапкерлерге Ремингтонға қарсы іс-қимылын жалғастыруға рұқсат берді, себебі федералды үкімет атыс қаруларын өндірушілерді «Коннектикут штатының әділетсіз сауда практикасы туралы заңымен (CUTPA) реттелген» қылмыстық әрекеттерді насихаттайтын «өте жаман және жауапкершіліктен тыс маркетингтік тәжірибелерден» қорғауға ниеттенбегенін анықтады. АҚШ Жоғарғы Соты аяқталмаған сот процесіне араласудан бас тартты. 2022 жылдың наурызында атыс салған тоғыз құрбанның отбасы 73 миллион долларға Remington компаниясымен келісімге келгенін мәлімдеді. Келісімнің бір бөлігі ретінде Remington компаниясы маркетингке қатысты ішкі құжаттарын жариялауға рұқсат берді, бірақ жариялаудың қашан болатыны белгісіз. Сатерленд Спрингс оқ жарылысының құрбандары қаруды сатқан дүкенге қарсы сот ісін қозғауға рұқсат алды, себебі атыс жасаған адам қару сатып алу үшін Колорадо штатының жүргізуші куәлігін пайдаланды, онда стандартты түрде 30 оқтан тұратын оқ-дәрілер бар. Басқа штаттың тұрғынына атыс қаруын сату кезінде сату сатушының және сатып алушының штаттарының заңдарына сәйкес болуы керек. Колорадо штатының заңы 15 оқтан артық сыйымдылығы бар оқ-дәрілерді сатуға тыйым салады.

Since the law's passage, there have been two cases taken to a jury trial for damages. In the first, a jury found in favor of a gun store in Alaska after a gun purchased by Jason Coday was used in a murder. The second resulted in a six million dollar verdict against Badger Guns after guns negligently sold there were used to shoot police officers. In 2010, the Supreme Court declined to hear an appeal in Ileto v. Glock, ending a lawsuit against Glock by the family of victims in the Los Angeles Jewish Community Center shooting. The Brady Center and families of victims of the 2012 Aurora, Colorado shooting sued Lucky Gunner, the online store where some of the ammunition was purchased. Federal judge Richard Paul Matsch dismissed the charges. He ordered the plaintiffs to pay Lucky Gunner's legal fees under a separate Colorado law, HB 000–208. In 2016, a Missouri gun store settled for $2.2 million, for selling a gun to a schizophrenic woman who later killed her father, after the Missouri Supreme Court ruled that the claim that the sale was "negligent entrustment" was not precluded by the PLCAA. The store had previously been warned by the woman's mother that she was mentally unstable, and asked that they not sell her a gun. At trial the owner testified that he had instructed his employees to always sell to anyone who passed the federal background check; medical experts testified that it would have been obvious to the employee who sold the woman the gun that she was mentally ill as he had noted that she seemed "nervous and in a hurry" at that time. In October 2016, a Connecticut Superior Court judge dismissed a lawsuit filed by the families of some victims of the 2012 Sandy Hook Elementary School shooting against the manufacturer (Remington), the wholesale distributor, and the retailer of the semi automatic rifle used in the shooting. Judge Barbara Bellis ruled that the suit "falls squarely within the broad immunity" provided to gun manufacturers and dealers by the Protection of Lawful Commerce in Arms Act. The case was subsequently moved to federal court before being referred back to Connecticut state court. In March 2019, the Connecticut Supreme Court reversed the lower court's ruling, allowing plaintiffs to continue their suit against Remington as it ruled that the federal government did not intend to protect firearms companies from "truly unethical and irresponsible marketing practices promoting criminal conduct" which is addressed by the Connecticut Unfair Trade Practices Act (CUTPA). The US Supreme Court declined to intervene in ongoing litigation that had not been decided. In March 2022, the families of nine victims of the shooting announced they had reached a US$73 million settlement with the now defunct Remington. As part of that settlement, Remington allowed their release of internal documents concerning their marketing, though it has not been stated when this release will occur. A lawsuit by victims of the Sutherland Springs shooting against the gun shop that sold the gun has been allowed to proceed because the shooter used a Colorado driver's license as identification to purchase the gun, which has a 30 round magazine as standard. In sales of firearms to the resident of another state, the sale must comply with the laws of both the seller's and the purchaser's states. Colorado law prohibits the sale of magazines capable of holding more than 15 rounds.

Басқа да жауапкершіліктен босатылған салалар

Ұлттық балалық шақтағы вакцинадан зардап шеккендер туралы заң вакцина өндірушілерді вакцинаның салдарынан туындаған азаматтық шағымдардан босатады. 230-бап бойынша интернет-провайдерлер қаралау және авторлық құқықты бұзу туралы сот процестерінен босатылады. Әуе компаниялары 2001 жылдың 11 қыркүйегінде болған террористік шабуылдармен байланысты талаптардан босатылды.

Жаңа қызығушылық

2012 жылы Колорадо штатындағы Аврора және Коннектикут штатындағы Сэнди Хук қалаларындағы қару қолдану оқиғаларынан кейін, қару-жарақ сатудың заңдылығын қорғау туралы заңды жоюға күш-жігер қайта жандандырылды, бұл қару зорлығының құрбандарына қару-жарақ өндірушілер мен сатушыларды кең ауқымда сотқа беруге мүмкіндік беру үшін жасалды.

2016 жылғы сайлау

2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауы барысында бұл заң, әсіресе Демократиялық партиясының ішкі сайлау кезеңінде, науқандық мәселеге айналды. Хиллари Клинтон сайланған жағдайда заңды күштен жоятынын мәлімдеп, былай деді: "Олар – Америкада кез келген жауапкершіліктен толық қорғалған жалғыз бизнес. Олар білгенімен, қаруды сатып алуға құқығы жоқ адамға сата алады, және оларға ешқандай сот процесі ашпайды. Ешқандай жаза болмайды." Клинтонның бұл мәлімдемесінен кейін көп ұзамай, фактчекер Politifact бұл мәлімдемені жалған деп бағалады, Америкадағы басқа да кәсіпорындар мен ұйымдардың жауапкершіліктен қорғалу деңгейі осыған ұқсас немесе одан да жоғары екенін, сондай-ақ қару сатушылар мен өндірушілердің де сотқа берілу және жауапкершілікке тартылу мүмкіндігі бар екенін атап көрсетті. 2016 жылдың қаңтар айында ол өзінің позициясын сәл өзгертті, заңның ішінара жойылуын қолдайтынын айтты.

2020 жылғы сайлау

2020 жылы Берни Сандерс осы заңға дауыс бергені үшін қайтадан сынауға ілікті, әсіресе Джо Байден тарапынан.

Сын

Америка прогресі орталығы – прогрессивті көзқарастарды ұстанатын ұйым – PLCAA «қару-жарақтан зардап шеккендердің жауапкершіліктен тыс қару өндірушілер мен сатушыларға қарсы заңмен белгіленген талаптар қоюына кедері келтіреді, ал зардап шеккендерге өтемақы төлеудің басқа жолы қарастырылмаған» дестірді. Заңдағы ерекшеліктер, сот процесін бастауға мүмкіндік беретін жағдайлар, «абайсыздықпен тапсыру» және «алдын ала шарттарды орындау» санатына жатады. Бұл жағдайлар абайсыз сатушыларға немесе атыс қаруын сатуға қатысты жергілікті заңдарды бұзған өндірушілерге бағытталған, бірақ мұндай істерді дәлелдеу қиын және PLCAA шегінен өту мүмкіндігі сотта сирек кездеседі. 2007 жылғы American Journal of Public Health журналында жарияланған мәліметтерде PLCAA халық денсаулығына қауіпті болуы мүмкін, себебі ол қару компанияларын өнімдерін қауіпсіз етуге ынталандыратын реттеу мен сот процестерін жояды. Бұл пікірге кейбір сарапшылар, соның ішінде либертариандық зерттеу институты Като институты қарсы шығып, «PLCAA мақсаты қару-жарақ бақылаушыларының штат заңнамасын айналып өту әрекеттерін тоқтату және қару-жарақ өндірушілер мен сатушыларына қарсы сот процестері арқылы Екінші түзету құқықтарына шабуыл жасау болды, осылайша оларды жасаған және сатқан қарулармен жасалған қылмыстар үшін қаржылық жауапкершілікке тартуға тырысты» деді. Алайда, төменгі федералды соттарда Екінші түзету қару-жарақ өндірушілер мен сатушыларға қолданыла ма, жоқ па деген мәселеде келіспеушіліктер бар. Гарвард құқық журналының мәліметінше, бұл теорияны ең батыл қорғаған – Америка Құрама Штаттары мен Чафин арасындағы төртінші апелляциялық алқасы, ол «Екінші түзету ратификацияланған кезде жеке тұлғаның қару сату құқығын қорғау мақсатында түсіндірілгенін көрсететін ештеңе жоқ» деді. Чафин шешімі ресми прецедент болып табылмайды, себебі ол жарияланбаған. Дегенмен, Батыс Вирджиниядағы федералды округтік сот Чафин ережесін қабылдап, оған сәйкес әрекет етті. Сол сияқты, Монтана атыс спорты қауымдастығы Холдерге қарсы істе федералды округтік сот (декрет бойынша) «Хеллер қару-жарақ өндірушілерге немесе сатушыларға Екінші түзетуді тарату туралы ештеңе айтпады. Керісінше, Хеллер қару-жарақ өндірушілер мен сатушылардың реттелуге жататындығын мойындады» деді. Сонымен қатар, 2020 жылдың қазан айында Нью-Джерсидің бас прокуроры Гурбир Гревал Смит пен Вессон компаниясының алаяқтық жарнамасы туралы мәліметтерді алу үшін сотқа шақыру қағазы жіберді, бұл тұтынушыларды қорғау және қоғамдық қауіпсіздік заңдарын бұзуға жатады. Смит пен Вессон компаниясы Нью-Джерсидегі бас прокуратураға қарсы берген шағымы федералды судья тарапынан қабылданбады, себебі қару өндірушінің конституциялық құқықтары бұзылмаған. Джорджия мемлекеттік университетінің құқық мектебінің профессоры Тимоти Литтонның айтуынша, «Біз индустрияны сот арқылы реттеуге тырысудың осы сияқты құбылысын жеке талапкерлердің жеке күш-жігерімен, азаматтық іс қозғаған зардап шеккендер арқылы көріп отырмыз, ал мұндай істер басталып кеткеннен кейін, көбінесе мемлекеттік органдардың араласуын байқаймыз».

According to the Center for American Progress — an organization known for representing progressive viewpoints — the PLCAA prevents "victims of gun violence from pursuing well established legal claims against irresponsible gun manufacturers and sellers—without presenting an alternative means for the victims to be compensated." Exceptions within the law that allow lawsuits to go forward fall under "negligent entrustment" and "predicate exception" actions, which target negligent retailers or manufacturers who violated local statutes applicable to the sale of firearms, but these cases are difficult to prove and rarely clear the PLCAA threshold in court. A 2007 report in the American Journal of Public Health states that the PLCAA is potentially dangerous to the public health because it removes both regulation and litigation as incentives for firearm companies to make their products safer. This viewpoint is contended by certain circles, including the libertarian think tank Cato Institute, which noted that the "PLCAA's purpose was to curb efforts by gun‐control advocates to circumvent state legislatures and attack Second Amendment rights through a never‐ending series of lawsuits against manufacturers and retailers of firearms to hold them financially responsible for crimes committed using the weapons they make and sell." However, there is disagreement among lower Federal courts about whether or not the second amendment extends to firearm manufacturers and sellers. According to the Harvard Law Review,
text=The leading exponent of this theory was the Fourth Circuit panel in United States v. Chafin, which stated there is nothing "that remotely suggests that, at the time of its ratification, the Second Amendment was understood to protect an individual's right to sell a firearm." The Chafin holding is not binding precedent, since the decision was unpublished. Nevertheless, a federal district court in West Virginia adopted and followed Chafin's rule. Likewise, in Montana Shooting Sports Association v. Holder, a federal district court stated (albeit in dicta), "Heller said nothing about extending Second Amendment protection to firearm manufacturers or dealers. If anything, Heller recognized that firearms manufacturers and dealers are properly subject to regulation . ." Additionally, in October 2020 a subpoena was issued by New Jersey Attorney General Gurbir Grewal to seek evidence of fraudulent advertising by Smith & Wesson, thereby falling under violation of consumer protection and public safety laws. A lawsuit filed against the New Jersey AG office by Smith & Wesson was summarily rejected by the Federal Judge, saying that the gun manufacturer's constitutional rights were not at all violated. According to Professor Timothy Lytton of Georgia State University College of Law, ""We've seen that this kind of phenomenon of trying to regulate industry through litigation occurs, both through private efforts of individual plaintiffs victims who bring civil lawsuits on their own behalf, and once those lawsuits generally get off the ground, we often see public officials come into the picture."