Кіріспе

Психикалық қабілет деп мәлімделген

Тойтография, сондай-ақ проекцияланған термография, психикалық фотография, ненграфия және нэнша (念写) деп аталады, – бұл парапсихологиялық жолмен фотопленка сияқты беттерге ойдан суреттерді "көшіру" қабілеті деп есептеледі. "Тойтография" термині 1913 жылдан бері ағылшын тілінде қолданылып келеді, ал "проекцияланған термография" термині 2002 жылы шыққан американдық "Жылқа" фильмінде, 1998 жылғы жапондық қорқыныш фильмі "Жылқаның" қайта түсірілімінде танымал болды.

Тарих

Ой фотосуреті (психикалық фотосуреттер деп те аталады) алғаш рет 19 ғасырдың соңында рух фотосуреттерінің ықпалымен пайда болды. "Психикалық фотосурет" туралы алғашқы кітаптардың бірі – Артур Брунел Чатвудтың "Жаңа фотосурет" (1896) кітабы. Бұл кітапта Чатвуд "адам көзінің торлы қабатындағы нысандардың бейнесі оған әсер етіп, сезімтал пластинаға қарау арқылы фотосуреттің түзілуі мүмкін" екенін сипаттады. Кітап "Nature" журналында сынға ұшырады. Психикалық зерттеуші Херевард Каррингтон өзінің "Қазіргі заманғы психикалық құбылыстар" (1919) кітабында көптеген психикалық фотосуреттердің алаяқтық екені анықталғанын, олар пластиналарды алмастыру және манипуляциялау, екі рет басып шығару, қос экспозиция және химиялық экрандар арқылы жасалғанын жазды. Дегенмен, Каррингтон кейбір фотосуреттердің нағыз екеніне сенетінін айтты. "Тойтография" терминін алғаш рет 20 ғасырдың басында Томокичи Фукурай енгізді.

Томокичи Фукурай

1910 жылы Жапонияда спиритизмге қызығушылық артқан кезде Токио университетінің психология саласының доценті Томокичи Фукурай Чизуко Мифуне, Икуко Нагао сияқты адамдарды тәжірибеге қатыстырып, парапсихологиялық эксперименттер жүргізе бастады. Фукурай Нагаомен бірге жасаған тәжірибелердің нәтижелерін жариялады, онда Нагао фотопластинкаларға телепатия арқылы суреттер түсіре алады деп мәлімдеді, бұл құбылысты ол "ненся" деп атады. Журналистер тәжірибелерде дұрыс еместіктерді анықтағаннан кейін Нагаоның сенімділігіне күмән туды, сондай-ақ оның кейіннен ауырып, қайтыс болуына сыннан туған стресс себеп болды деген пікірлер айтылды. 1913 жылы Фукурай "Ес беру қабілеті және оймен сурет салу" атты кітабын жариялады. Кітап ғылыми тәсілдің жетіспеушілігі үшін сынға ұшырады, ал оның жұмысын университет және әріптестері сыйпады. Фукурай 1913 жылы қызметінен кетіп қалды.

Эва Карьер

XX ғасырдың басында психикалық зерттеуші Альберт фон Шренк-Нотцинг Эва Кариерді зерттеді және оның эктоплазмалық "материализацияларының" оның санасынан эктоплазмаға бейнелер қалыптастыру арқылы, "идеопластика" нәтижесінде пайда болатынын мәлімдеді. Шренк-Нотцинг эктоплазманың суреттерін қамтитын "Материализация құбылыстары" (1923) атты кітабын жариялады. Сыншылар эктоплазманың фотосуреттерінде журнал қиындылары, инелер және жіптің бөлігі анықталғанын көрсетті. Шренк-Нотцинг Кариердің бірнеше рет сеанс бөлмесіне инелерді жасырын түрде әкелгенін мойындады. Журналдың бұрынғы санындағы қиындылар да Кариердің эктоплазмалық беттерінің кейбірімен сәйкес келді. Ол қолданған қиынды беттерге Вудро Вильсон, Болгария королі Фердинанд, француз президенті Раймон Пуанкаре және актриса Мона Делза кірді.

Тед Серёс

1960 жылдары Чикаго тұрғыны, қырық жастағы қонақүй қызметшісі Тед Сериос, Полароид пленкасында суреттер жасау үшін психокинетикалық қабілеттерін қолданды деген мәлімдеме тарады. Серьостың паранормальдық қабілеттері туралы айғақтарды Денвердегі психиатр Джуль Эйзенбуд (1908–1999) қолдады, ол «Тед Сериос әлемі: ерекше сананың «Тойтографиялық» зерттеулері» (1967) атты кітап жазып, Серьостың айтылған паранормальдық қабілеттерінің нақты екенін дәлелдеді. Дегенмен, кәсіби фотографтар мен күмәнданушылар Серьостың қарапайым алдамшылық тәсілдерін қолданғанын анықтады.

Масуаки Кийота

Масуаки Кийота – психокинетикалық күшке ие деп айтылған жапондық экстрасенс. 1984 жылғы телеарнадағы сұхбатында Кийота алаяқтықпен айналысқанын мойындады.

Ури Геллер

1995 жылы атақты экстрасенс Ури Геллер өнеркөрсетілімдерінде 35 мм камераны пайдалана бастады. Камераның линза қақпағын қойып, Геллер маңдайынан сурет түсіріп, содан кейін суреттерді проявкалайтын. Геллер алғашқы суреттер оның санасынан тікелей келгенін айтты. Джеймс Рэнди Геллердің «қолда ұсталатын оптикалық құралды» пайдаланғанын немесе бұрыннан әріқашан экспозицияланған пленкаға сурет түсіргенін мәлімдеді.