Кіріспе

Массачусетс штатындағы 1860 жылы құлаған Пембертон диірмені – Массачусетс штатының Лоренс қаласында 1853 жылы салынған ірі тоқыма фабрикасы. 1860 жылдың 10 қаңтарында шамамен сағат 16:30-да ғимараттың бір бөлігі күрт құлап, бірнеше жүз жұмысшы қираған үйіндінің астында қалды. Бұл оқиға "Массачусетс тарихындағы ең ауыр өндірістік апат" және "Америка тарихындағы ең қайғылы өндірістік апаттардың бірі" деп танылды. Ғимараттың қирандыларының астында жүздеген адам бірден қаза тапты, ал 166 адам ауыр жарақат алған күйде құтқарылды. Оқиғадан кейін, құтқарушылар тірі қалғандарды немесе денелерді табу үшін іздеу-құтқару жұмыстарын жалғастырғанда, бір еріктінің қолда ұстаған майлы лампасы кездейсоқ түсіп, жанған май үйіндіге төгілді; нәтижесінде орынды алып-жапқан өрт көптеген адамдарды құтқару мүмкіндігінен айырды. Өрт жылдам тарады, себебі диірменде көп мөлшерде ағаш, химиялық заттар бар машиналар, сондай-ақ мақта, джинс, фланель және басқа да жанғыш материалдар жиналған еді. Тергеушілер апатты нашар сапалы құрылысқа және екінші қабаттағы жабдықтардың артық жүктелуіне байланыстырды – бұл мәселелер анық байқалып, алдын алуға болатын. Бұл оқиға өнеркәсіптік құрылысты және жұмыс орнындағы қауіпсіздікті жақсартуға ықпал етті. Диірмен жақын арада қайтадан салынды.

Өмірбаян

Пембертон диірмені 1853 жылы бес қабатты, ұзын және ені бар ғимарат ретінде салынды. 1857 жылы қаржылық дағдарыс кезінде Лоуэлл мен Путнам диірменді Джордж Хоу мен Дэвид Невинс ағаға 350 000 долларлық зиянмен сатты. Жаңа иелері зауыттың табысын арттыру үшін оған көбірек жабдықтар орналастырды. Диірмен үлкен табыспен жұмыс істеді, жылына пайда әкелді және апат кезінде 2700 тігіш және 700 тоқыма станогы істеп тұрды.

Құлау

1860 жылы сейсенбі күні сағат 5:00-ге дейін, түстен кейін, жақын маңдағы зауыттардың жұмысшылары үреймен Пембертон диірменінің бүгіліп, қатты құлағанын көрді. Өрт өршіген сайын, құтқарушылар, дәрігерлер, қамалып қалғандардың туыстары мен жай көрермендер де алаудан кері шегінді. Осы трагедия өнеркәсіптік орындарында қауіпсіздік талаптарын жақсартуға серпін берді. Дэвид Невинс аға серіктесін сатып алып, диірменді қайта тұрғызды. Ол қайтыс болғаннан кейін, диірмен оның ұлдары Дэвид Невинс кіші мен Генри Коттон Невинске өтті. 1922 жылы қайта салынған диірмен, Жаңа Англия тоқыма ереуілі кезінде уақытша жабылып қалған Лоуренс диірмендерінің бірі болды, ол жалақыны төмендету әрекетінен басталған еді.