Кіріспе

Эйстейн Эрлендссон (қазіргі норвегиялық Эйстейн Эрлендссон, латынша Августин Нидросиенсис) (26 қаңтар 1188 жылы қайтыс болған) – 1161 жылдан өліміне дейін, 1188 жылға дейін Нидарос архиепискобы болған.

Өмірбаян

Оның отбасы Трёнделагтан шыққан, және ол жергілікті ақсүйектердің көпшілігімен туыс болған. Оның туған күні мен туған жері жазылмаған. Эйстейн шамамен 1120 және 1130 жылдар аралығында Трёнхеймнің солтүстігіндегі Вердалдың Солтүстік Трёнделаг айманындағы фермада немесе Росвольде дүниеге келген болуы мүмкін. Оның әкесі Ерленд Химальде деп аталған. Ол Тёрберг Арнесонның (шамамен 1050 жылы қайтыс болған) немересі, бірнеше норвегиялық патшаларға кеңесші болған, және король Харальд Хардраданың кеңесшісі болған Ульв Успаксонның (1066 жылы қайтыс болған) шөбересі еді. Ол Париждегі Сен-Викторда білім алған. Діңгек ретінде Норвегия королі Инге Крокригтің үй иесі қызметін атқарды. Архиепископ Йон Биргерсон 1157 жылдың 24 ақпанында қайтыс болғанда, король Инге Эйстейнді жаңа архиепископ етіп тағайындады.

Риммен байланысы

Кейін Эйнштейн Римге сапар шегіп, 1161 жылы Папа Александр III оның тағайындауын бекітті. 1161 жылы Норвегияға оралып, Рим мен Норвегия шіркеуі арасындағы байланысты күшейтуге тырысты. Ол Августин тәртібіндегі канониктер қауымын құрып, Әулие Торлакты қасиеттеп берді.

Азамат соғысына қатысу

Король Инге билік құрған кезең Норвегияда азаматтық соғыс дәуірі деп аталатын кезеңнің басталуымен сәйкес келді. Эйстейн тағына оралар алдында король Инге өзінің немере інісі Хокон Гердебрейдің қолынан қаза тапты. Король Ингедің қолдаушылары Эрлинг Скакке басшылығымен, оның ұлы Магнусты патшалыққа үміткер ретінде біріктірді. Эрлинг Скаке король Сигурд Жорсалфардың қызы Кристинге үйленген. Бұл таққа корольдің ұлы емес, басқа адамның отыруының алғашқы жағдайы болды. 1162 жылы Хокон Гердебрей жеңіліп, қаза тапты, бірақ тағы бір талапкер пайда болуы мүмкін еді. Осы жағдайда Епископ Эйстейн мен Эрлинг табиғи одақтастарға айналды. Шіркеу Норвегия патшалығын еуропалық үлгіде реформалауды ұзақ уақыттан бері қалап келген. Әсіресе, ол бұрын соғыс пен тәртіпсіздікке әкеп соққан бірнеше бірдей корольдер дәстүріне нүкте қоюды қалады. Сонымен қатар, Епископ Эйстейн тек заңды ұлдардың ғана мұрагер болатынын қалады. Магнус Эрлингсонды қолдау арқылы осы екі мақсатқа да қол жеткізілуі мүмкін еді. 1163 жылы мұрагерлік туралы жаңа заң (агнатикалық мұрагерлік) енгізілді. Ал Епископ Эйстейн Магнусты Норвегия королі деп жариялады. Бұл Норвегияда алғаш рет өткізілген осындай рәсім болды. Эйстейн латын тілінде жазылған агиографиялық еңбек – Passio Olavi-дің авторы деп есептеледі. Бұл Норвегияның қасиетті Олаф II-нің тарихы мен еңбегі туралы, оның миссионерлік қызметіне ерекше назар аударады. Атауы – Passio Et Miracula Beati Olaui деген сөздердің қысқартылған түрі, яғни қасиетті Олавтың азаптары мен кереметтері.