Кіріспе
Нассау қаласы (Nassau, сондай-ақ NASSow, NAHSSow) – Германияның Рейнланд-Пфальц штатында орналасқан қала. Ол Лан өзенінің төменгі ағысында, Мюльбахтың құйылыс жерінде, Лимбург-ан-дер-Лан мен Бад-Эмс курортты қаласының арасында жатыр. Қала Нассау табиғи паркінің құрамына кіреді, солтүстігінде Вестервальд, оңтүстігінде Таунус тауларымен қоршалған. Нассау неміс-голландиялық демалыс жолы – Апельсин жолында орналасқан. 2021 жылғы мәлімет бойынша, халық саны 4 592 адамды құрайды. Нассау қамалы мен бұрынғы Штайн және Хайденпюц қамалының орналасқан жері ретінде, Нассау оны қоршаған кеңінен жайылған аймаққа, сондай-ақ танымал аристократиялық әулетке, ал олар арқылы тікелей немесе жанама түрде әлемдегі көптеген нәрселерге – егеменді мемлекетке, Пруссия провинциясына, Голландия корольдік үйіне, Люксембург герцогтық үйіне, Багам аралдарының астанасына, Кук аралдарының біріне, сондай-ақ АҚШ-тағы Флорида және Нью-Йорк штаттарындағы округтарға есім берді.
Nassau ('/n//æ//s//ɔː/ NASSaw, also /UK/'/n//æ//s//aʊ/ NASSow, /US/'/n//ɑː//s//aʊ/ NAHSSow, ) is a town located in the German state of Rhineland Palatinate. It lies on the lower course of the Lahn River, on the mouth of the Mühlbach, between Limburg an der Lahn and the spa town of Bad Ems, and is located in the Nassau Nature Park, surrounded by the Westerwald to the north and the Taunus to the south. The town is on the German Dutch holiday road, the Orange Route. As of 2021, it had a population of 4,592. As location of Nassau Castle and the former Stein and Heidenpütz castles, Nassau gave its name to the wider region surrounding it as well as to a prominent aristocratic dynasty, and through it, directly or indirectly to numerous other things worldwide, including: a sovereign state; a Prussian province; the Dutch royal house; the Luxembourgish ducal house; the capital of the Bahamas; one of the Cook Islands; and in the US, a county in Florida and a county in New York.
Этимология
Неміс тілінде nass "ылғал" дегенді білдіреді және die Au (әйел жынысы) (көбінесе die Aue деп жазылады) Flussaue (тасқынды жазық) немесе Auwald (жағалау орманы) сөздерінің қысқаша түрі болуы мүмкін. Ол сондай-ақ Feuchtwiese (ылғалды шалғын) синонимі ретінде де қолданылуы мүмкін. Au(e) орта неміс тіліндегі ouwe сөзінен шыққан, ол латын тіліндегі aqua ("су") сөзімен байланысты. Грамматикалық тұрғыдан дұрыс формада "ылғалды тасқынды жазық / ылғалды жағалау орманы" nasse Au немесе nasse Aue болар еді, бірақ жер атауы ретінде Nassau деп аталады. Неміс тілді аймақта бірнеше Nassau деген аттас жерлер бар, бірақ әлем бойынша Nassau деп аталған көптеген жерлер мен заттардың көпшілігі түпкілікті және жанама түрде Рейнланд-Пфальцтағы Nassauдан, сондай-ақ Nassau аймағы мен Nassau үйінен аттарын алған.
География
Нассау қаласы Ламбург-ан-дер-Лан және Бад-Эмс қалалары арасындағы Лайн өзенінің төменгі ағысында орналасқан. Нассау қаласының шекараларында Мюльбах (de: Mühlbach (Lahn)) Лайн өзеніне құяды. Лайн өзені Лайнштайн қаласында Рейн өзенімен қосылады. 100 000-нан астам тұрғыны бар ең жақын қала – Кобленц. Жақын жердегі басқа қалалар: Висбаден, Майнц, Бонн және Франкфурт. Қаланың көп бөлігі (қала орталығын қоса, Лайн өзенінің солтүстігіндегі аудандар) Вестервальд тауларында жатыр. Вестервальдтың Нассау маңындағы бөлігі Монтабауэр Вестервальд (Montabaurer Westerwald) деп аталады, ол таулардың оңтүстік етегінде орналасқан. Лайн өзенінің оңтүстігіндегі Нассау аудандары, соның ішінде Нассау қамалы, Таунус тауларының солтүстік етегінде жатыр, дәлірек айтқанда, Вестлихер Хинтертаунус (Батыс Артқы Таунус) аймағында. Лайн өзені Вестервальд пен Таунус арасындағы табиғи шекара болып табылады. Әкімшілік жағынан Нассау, Рейн-Лан округінде (Rhein Lahn Kreis; орталығы: Бад-Эмс), Рейнланд-Пфальц жерінде (астанасы: Майнц) орналасқан. Қала екі бөліктен тұрады: Нассау (Элизенхютте, Обергутенау, Шейерн, Шютценхаус және Унтергутенаумен бірге) және Бергнасау (Бург Нассау, Хюнерфарм, Коппельхек және Лангаумен бірге).
Жол қозғалысы
Нассауда «Нассау (Лан)» деп аталатын станциясы бар. Бұл станция Лайнталбан (Lahntalbahn) темір жолымен Кобленцтен бастап Ветцларға дейін, Нидерланштейн, Бад-Эмс, Нассау, Балдуинштейн, Диц, Лимбург-ан-дер-Лан және Вейлбург қалалары арқылы өтеді, сондай-ақ Кобленц Оберверт пен Кобленц Хорхейм аралығында Рейн өзенін кесіп өтеді. Нассауға жақын орналасқан Кёльн-Франкфурт жоғары жылдамдықты темір жол желісінде Франкфурт пен Висбаденді Бонн, Кельн, Дюссельдорф және Рурмен байланыстыратын екі станция бар. Ең жақын станция – Рейнланд-Пфальц жеріндегі Монтабур. Екінші станция – Гессендегі «Лимбург Зюд» (Limburg Süd). Бұл станция Германиядағы жалғыз станция, онда тек қана алыс қашықтыққа жүретін пойыздар тоқтайды, аймақтық пойыздармен байланысы жоқ. Монтабурда Лимбург-ан-дер-Ланға пойыз ауыстыруға болады.
Тарих
Насау туралы ең ерте белгілі жазба 915 жылғы Вормс епископтығының Вилла Насова иелігіне қатысты құжатта кездеседі. 1348 жылы император Карл IV Насауға, сондай-ақ жақын орналасқан Дозенау мен Шейернге қала құқықтарын берді. Лоренбург графы Дудо Генрих шамамен 1100 жылы Нассау қамалын салдырды, ал оның ұрпақтары өздерін Нассау графтары деп атай бастады. Нассау графы Адольф 1292 жылдан 1298 жылдың 2 шілдесінде қайтыс болғанға дейін Рим патшасы болды. Нассау графтары көршілес Арнштейн графтарының (Обернхоф/Аттенхаузен) әулетіне үйленді, олар Арнштейндегі монастырды құрған болатын. 1806 жылы Киелі Рим империясы таратылғаннан кейін қала Нассау герцогтығының құрамына кірді. Нассау Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық B-26 Marauders бомбалауынан ауыр зардап шекті, үш ауруханасы да және қаланың ішкі бөлігінің көбі толығымен қирады. Бұл қаланың ежелгі және оқиғаларға толы тарихына қарамастан, онда 5000-нан аз тұрғын болды. Нассау қаласы Нассау герцогтығына, Нассау патшалық үйіне және оның тармағы – Оранж-Нассау үйіне, сондай-ақ Гессен-Нассау Пруссия провинциясына ат берді. Англияның Вильгельм III Нассау титулын алды. Люксембург Ұлы герцогы әлі де Нассауды титул ретінде пайдаланады, және ол Голландия корольдық отбасының бір бөлігі болып табылады (Оранж-Нассау деп аталады). Оның аты Америкада да көптеген атауларға ие болды, мысалы, Багам аралдарының астанасы Нассау және АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Нассау округі. Бұл атау кемелердің, ғимараттардың аттарында және тіпті гольфте қолданылатын белгілі бір ставка түрінде де кездеседі.
The town of Nassau became the namesake of the Duchy of Nassau, the royal House of Nassau and its branch named the House of Orange Nassau, and the Prussian province of Hesse Nassau. William III of England obtained a title Nassau. The Grand Duke of Luxembourg still uses Nassau as a title and it is also part of the Dutch royal family (called Orange Nassau). Its name has also spawned a multitude of other namings in the Americas, such as Nassau, the capital city of the Bahamas, and Nassau County, New York, in the United States. The name also occurs in the titles of ships, buildings, and even a type of bet used in golf.
Негізгі көрікті жерлер
Нассау қаласында, Лан өзенінің оңтүстігінде Нассау қамалы орналасқан. Ол Нассау графтарының ата-бабалық ордасы және Оранж-Нассау әулетінің – голланд патшалық үйінің (нем. Haus Oranien Nassau) – және Люксембург-Нассау / Нассау-Вейлбург әулетінің – люксембургтік ұлы герцогтық үйінің – ортақ ата-бабалық қамалы болып табылады. Лан аңғарының үстінде Нассауда Стейн қамалының қиратылуы (нем. Steinsche Burg) да орналасқан, ал Нассау Шеуернде Геденпуц қамалы (нем. Burg Heidenpütz) бар, ол бургсталл (қамалының қирауынан да аз қалған орын) есептеледі. Қалада сонымен қатар Штайн қала сарайы (нем. Steinsches Schloss) да орналасқан, ол Рейхсфрейхеррен (барон) фон унд цум Штайннің резиденциясы және прус реформаторы және министрі Генрих Фридрих Карл, Рейхсфрейхерр фон унд цум Штайннің туған жері. Осы жерде ол 1807 жылы танымал Нассауер меморандумына қол қойды. Штайн 12 ғасырдан бері Нассауда тұратын ежелгі аристократиялық әулеттен шыққан. Әулеттік иелік қала орталығында, Штайнский Хоф (Steinische Hof) деп аталатын жерде орналасқан, ол бүгінде реформатордың ұрпақтары, фон Каниц графтарының меншігінде. Ол 1831 жылы Сельм ауданындағы Каппенбергте қайтыс болды.