Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германиядағы босқындар лагерлері 1957 жылы жабылды. Фёренвальд Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропадағы ең ірі босқындар лагерлерінің бірі және 1957 жылы жабылған соңғысы болды. Ол қазіргі Уолдрам деп аталатын аймақта, Бавариядағы Вольфратхаузенде орналасқан. Лагерьдің құрылысын 1939 жылы IG Farben компаниясы жақын маңдағы бірнеше оқ-дәрі зауыттарындағы қызметкерлеріне арналған үй ретінде салған. Соғыс кезінде ол құл жұмысшыларды орналастыру үшін пайдаланылды. 1945 жылдың маусым айында лагерь халықаралық босқындарды орналастыру мақсатында соғыстан кейінгі Германияның американдық секторындағы АҚШ армиясының әкімшілігімен иеленді. Лагерьдегі алғашқы тұрғындар еврей, югославиялық, венгр және балтық елдерінің босқындары болды. 1945 жылдың 3 қазанында генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр Фёренвальдты тек еврейлердің ғана лагеріне айналдыруды бұйырды, өйткені ол Фелдафинг лагеріндегі өмір сүру жағдайларын қабылдауға болмайтын деп тапты. 1946-1948 жылдары Фёренвальд Feldafing және Landsberg-тен кейін американдық сектордағы үшінші ірі босқындар лагеріне айналды. 1946 жылдың қаңтарына қарай оның халқы 5600-ге жетті. Көптеген жұптар сол жерде үйленді. 1946 жылы туылғандардың саны мыңда 70-80 баладан құралды, бұл дамушы елдердегіден екі есе көп. UNRRA қамқорлығымен жұмыс істейтін Föhrenwald босқындар лагерлері желісінің бөлігі болды. Лагерь директоры Генри Коэн АҚШ армиясының жас ардагері болды, ол тұрғындардың әл-ауқатын қамтамасыз ету үшін көп күш салды. Коэнге лагерьдің әкімшілігі мен жұмысында көмек көрсету үшін лагерь комитеті құрылды, оның мүшелері әртүрлі саяси партияларды білдіретін үміткерлер арасынан сайланды. Директор ретінде Коэн лагерь тұрғындарының оңалуына жәрдемдесті, ересектерге білім беруді және кәсіптік оқытуды көтермеледі. Жастарға арналған мектеп құрылды, сабақтан тыс іс-шаралар негізінен яһуди жастар қозғалысының жергілікті бөлімдерінің күш-жігерімен ұйымдастырылды. Лагерьдің өзіндік мәдени өмірі музыкалық және театрлық қойылымдарды қамтиды. Ол өзінің "Бамидбар" ("Шөл далада", "Сандар кітабының" еврейше атауы) деген ішкі газетін шығарды, ол 1947 жылы лагерьтің қызметін көрсететін 100 беттік жылнама шығарды. Тұрғындар өз дінін еркін ұстанатын. Лагерьде ешива (рабини семинариясы және Тора академиясы) құрылды. Клаузенбург хасидтер әулетінің негізін қалаушы рабби Екузиел Иегуда Халберштам мен оның ізбасарларының қатысуымен Фёренвальд американдық сектордағы хасидтер яһудилігінің орталығы болды. Фёренвальдтағы көшелер әдетте американдық штаттар мен жеке тұлғалардың құрметіне аталды, бірақ олар кейін қайта аталды. Мысалы, Рузвельтштрассе қазір Томасштрассе; Пенсильванияштрассе Фаулхаберштрассе болып өзгерді және т.б. Лагерьдің алғашқы жылдары тұрғындары одақтастардың саясатына, әсіресе Палестинаға яһудилердің көшіп келуіне қатысты шектеулерге қарсы бірнеше наразылық науқандарын ұйымдастырды. Сионист жастар қозғалысы жас пионерлерді оқыту үшін кибуцим деп аталатын қауымдық топтар ұйымдастырды. Британдық шектеулерді бұза отырып, мандаттық Палестинаға жасырын көшіп келуге тырысқан бірқатар тұрғындарды билік органдары ұстап, Фёренвальдқа қайтарып жіберді. 1946 жылдың жазында туберкулез эпидемиясы лагерьді қамтыды, бұл "Еврей туберкулез аурулары жөніндегі комитет" құрылуына түрткі болды. Комитет қаладан кетуге дайын емес немесе мүмкіндігі жоқ тұрғындардың мүддесін қорғады. 1951 жылы Батыс Германия үкіметі лагерьдің әкімшілігін өз қолына алды, ал американдық еврейлердің бірлескен тарату комитеті 1954 жылға дейін сол жерде болды. Сол кезде жабылып қалған лагерьлердің қалған тұрғындары Фёренвальдқа көшірілді, ол 1956 жылға дейін жұмыс істеді. 1956 жылы католиктер қоныстандыру ұйымы бұл жерді иеленді, содан кейін ол Шығыс Еуропадан келген неміс отбасыларының үйі болды. Соңғы еврей 1957 жылдың 28 ақпанында кетіп қалды. 1957 жылдың 7 қарашасында бұл жердің аты Валдрам болып өзгертілді. Бүгінде бұл Вольфратсхаузен қаласының тұрғын алабы.
Föhrenwald was one of the largest displaced persons camps in post World War II Europe and the last to close, in 1957. It was located in the section now known as Waldram in Wolfratshausen in Bavaria, Germany. The camp facilities were originally built in 1939 by IG Farben as housing for its employees at the several munitions factories that it operated in the vicinity. During the war it was used to house slave laborers. In June 1945, the camp was appropriated by the US Army administration of postwar Germany's American sector, for the purpose of housing international refugees. The camp's initial population comprised refugees of Jewish, Yugoslavian, Hungarian, and Baltic origin. On 3 October 1945 General Dwight D. Eisenhower ordered that Föhrenwald be made an exclusively Jewish DP camp, after he had found living conditions at the Feldafing DP camp unacceptable. From 1946 to 1948, Föhrenwald grew to become the third largest DP camp in the American sector, after Feldafing and Landsberg. By January 1946, its population had reached 5,600. Many couples got married there. The birth rate in 1946 stood at 70 80 births per thousand, about double that of countries in the developing world. As part of the network of Displaced Persons camps, Föhrenwald operated under the auspices of UNRRA. The camp's director, Henry Cohen, was a young US army veteran who went to great lengths to provide for the residents' welfare. Assisting Cohen in the camp's administration and operation was a Camp Committee whose members were elected from among candidates representing a range of political parties. As director, Cohen fostered the rehabilitation of the camp's residents, encouraging adult education and vocational training. A school was established for youngsters, with extracurricular activities arranged largely through the efforts of local chapters of the Jewish youth movements. The camp's autonomous cultural life included musical and theatrical performances. It published an internal newspaper, Bamidbar ("In the wilderness", the Hebrew name for the Book of Numbers), that in 1947 issued a 100 page almanac documenting the camp's activities. Residents enjoyed freedom to practice their religion. A yeshiva (rabbinic seminary and Torah academy) was established within the camp. With the presence of Rabbi Yekusiel Yehudah Halberstam, founder of the Klausenburg Hasidic dynasty, and his followers, Föhrenwald became the center for Hasidic Jewry in the American sector. Streets in Föhrenwald were typically named for American states and individuals, but these have been renamed. For example, Rooseveltstrasse is now Thomasstrasse; Pennsylveniastrasse has become Faulhaberstrasse, etc. During the early years of the camp's operation, residents mounted several protest campaigns against Allied policy, particularly regarding the restrictions on Jewish immigration to Mandatory Palestine. The Zionist youth movements organized communal groups called kibbutzim for training young pioneers. A number of residents who attempted clandestine immigration to Mandatory Palestine in violation of British restrictions, were apprehended by the authorities and sent back to Föhrenwald. A tuberculosis epidemic swept the camp in the summer of 1946, prompted the establishment of a "Committee of Jewish Tubercular Patients". The committee became an advocate for those residents who were unwilling or unable to leave. In 1951, the West German government took over administration of the camp, while the American Jewish Joint Distribution Committee maintained a presence there until 1954. By that time, the remaining residents of other camps that were closed were transferred to Föhrenwald which continued in operation until 1956. In 1956, the Katholisches Siedlungswerk, a Catholic housing institution, took over the site, which then became the home of German families arriving from Eastern Europe. The last Jewish resident left on 28 February 1957. The site was renamed Waldram on 7 November 1957. Today, it is residential area of the city of Wolfratshausen.
Мұражай
2018 жылы бұрынғы миква ғимаратында мұражай және ақпараттық орталық ашылды. "Ерингернгорт" еске алу орталығы Фьорренвальдтың құрылған сәтінен бүгінгі күнге дейінгі тарихын айтады.