Кіріспе

Американдық шамды ойлап тапқан өнертапқыш Пауль Эдвард Йост (1919 жылы 30 маусым - 2007 жылы 27 мамыр) - қазіргі заманғы ыстық ауалы шамды ойлап тапқан американдық. Ол "Қазіргі заманғы ыстық ауалы шаштың атасы" деп аталады. Ол 1950 жылдардың басында General Mills компаниясының биіктіктегі зерттеу бөлімінде жұмыс істеді, 1956 жылы ол General Mills компаниясының бірнеше әріптестерімен бірге Raven Industries компаниясын құруға дейін.

Өнертапқыш

Айова штатының Бристоу қаласынан оңтүстікке қарай жеті шақырым жерде Чарльз Л. Йост пен Флета Ферн Бурман Йосттың отбасында дүниеге келген Пол Эдвард Йост газ баллондарын қадағалау үшін өзінің бір қозғалтқыш ұшағын General Mills компаниясына жалға берген кезде әуе шарынан жеңіл ұшуға қатысты. Ол жоғары биіктіктегі зерттеу шарларын әзірлеуде аға инженер болды. 1950 жылдары Йосттың жеке мүддесі адасқан адаммен ыстық ауаға арналған шарларды қайта жаңғыртуға бағытталған. Бұл технология алғаш рет 18-ші ғасырдың аяғында Монголфиер ағайындыларының жетекшілігімен Францияда ойлап табылған, бірақ Монголфиер жүйесі бойынша шардың ауасы шарды босатудан бұрын жер асты отпен қыздырылды. Бұл әуе шарымен ұшудың қауіптілігі сутегі, ал кейін гелий пайда болған кезде, бұл жүйеден бас тартуға әкелді. Йосттың негізгі инженерлік ойларының бірі - ыстық ауалы шардың өз отынмен жүретінін жасау болды. Шамамен жеңіл, бөтелкедегі пропанмен қоректенетін от жағу құрылғысының пайда болуы шаңғышыларды ұзағырақ ұшу үшін шаңғының ішіндегі ауаны қыздыруға мүмкіндік берді. Иосттың өнертабысы қазіргі заманғы ыстық ауалы шарларды жартылай маневрлеуге болатын ұшаққа айналдырды. Йост ыстық ауа шарына жасаған қосымша жетілдірілімдерін патенттеді, соның ішінде саңылаусыз синтетикалық маталар, маневрлеу бұрыштарын және қону үшін дефляция жүйелерін. Сондай-ақ, Йост ыстық ауа шарының ерекше "көз жасының тамшы" пішінін де жасады.

Ұшқыш

1955 жылдың қазан айында Йост қазіргі заманғы ыстық ауалы шардың алғашқы прототибін жасап, оны ұшып көтерді. 1960 жылдың қарашасында Йост Оңтүстік Дакота штатының Рапид-Сити қаласының маңында атақты Стратобоулдан жетілдірілген шармен екінші рет ұшып шықты. Raven Industries компаниясы алғашқы азаматтық ыстық ауа шарын 1961 жылдың қарашасында сатып, жаңа спорт түрін іске қосты. Raven Vulcoon шары, модель S50A, алюминий құбырлар мен шыны талшықтан жасалған себетімен, Федералдық авиация басқармасынан ұшуға жарамдылық сертификатын алған алғашқы ыстық ауа шары болды. N1960R нөмірімен 1972 жылы мамыр айында шығарылған және сол жылдың 11 маусымында алғаш рет ұшқан. Оның шарық конверті 56 500 текше фут, бос салмағы 325 фунт, ал ең жоғары жалпы көтергіштігі 1400 фунт болды. Балонның бүкіл қызметіне дейін оның иесі және басқарушысы Нью-Джерсидің Фэрмонт қаласындағы Теуксбери балон клубы болды. 1963 жылы 13 сәуірде, өзінің дизайны мен материалдарын одан әрі жетілдіріп, жетілдіргеннен кейін, Йост алғашқы заманауи ыстық ауа шарын ағылшын арнасынан басқа шарымен бірге Дон Пиккардпен бірге кейіннен "Шаң Шамп" деп аталатын шарымен ұшты. 1976 жылы Йост Атлант мұхитын жалғыз өзі шарымен кесіп өтуге тырысқанда, саяхаттаған қашықтық және уақыт мөлшері бойынша 13 авиациялық әлемдік рекорд орнатты. Ол "Күміс түлкі" атты шарын өзі жобалап, ішінара үйінің гаражында жасап шығарды. Онда, егер ол теңізде құлап қалмаса, онда оның кеменің пішініне ұқсас гондола бейнеленген, бұл дәл солай болды. Ол Еуропаға жету үшін керекті қашықтықты өте асып кеткенімен, оның ұшу жолы мейн жағалауындағы ұшып шығу нүктесінен оңтүстікке қарай бағыттала бастады. Бұл арман екі жылдан кейін Йосттың көмегімен "Дабл Игл II" атты әуе шарымен жүзеге асты. 2007 жылы 27 мамырда Йост 87 жасында Нью-Мексико штатының Таос қаласына жақын жердегі Вадито қаласында жүрек ауруынан қайтыс болды. Ол Айова штатының Эллисон қаласындағы Эллисон зиратына жерленді.