Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
б.з.д. 351–344 жылдары Кария сатрабы.
Satrap of Caria from 351 BC to 344 BC
Идриев, немесе Гидриев (Ἱδριεύς; б.з.д. 344 жылы қайтыс болған) – Ахеменид империясының сатрабы ретінде Карияны билеген адам. Әпкесі және әйелі Адамен бірге ол Хекатомн (Гекатомнидтер) әулетінің алдыңғыларынан мұра еткен ықпалды лауазымының арқасында патша немесе династия мәртебесіне ие болды.
Idrieus, or Hidrieus (Ἱδριεύς; died 344 BC) was a ruler of Caria as a Satrap under the Achaemenid Empire. Alongside his sister and wife Ada, he enjoyed the status of king or dynast by virtue of the powerful position he inherited from his predecessors of the House of Hecatomnus (the Hecatomnids).
Өмірбаян
Идрий Геккатомнның екінші ұлы, ол өзінің қарындасы Адаға үйленген. Адамен бірге ол б.з.б. 351 жылы қарындасы Артемизия II қайтыс болғаннан кейін таққа мұрагер болды. Патшалыққа келгеннен кейін көп ұзамай парсы патшасы Артаксеркс III Охус Кипрді басып алу үшін қару-жарақ пен әскер беруді талап етті, ол бұл өтінішке қуана келісім берді. Ол 40 триремадан тұратын флот құрып, 8000 жалдамалы әскерден әскер жинады. Бұл әскерлерді Эвагор және афиналық генерал Фокион басқарды, олар Кипрға қарсы жорыққа жіберілді. Оның билігінен сақталған жалғыз оқиға осы. Алайда, Изократтың мәліметтеріне сәйкес, б.з.б. 346 жылға қарай Идрий мен парсы патшасы арасындағы достық қарым-қатынас үзілген, екеуінің арасында ашық жаулық пайда болған. Бірақ Парсының қарсылығы Карияның гүлденуіне кедергі келтірмеді, себебі Изократтың сол үзіндісінде Идрий Азияның ең бай және қуатты билеушілерінің бірі ретінде сипатталған, ал Демосфен Идрийдің Киос, Кос және Родос аралдарын өзінің мұрагерлік иелігіне қосып алғанын айтады. Идрий Халикарнаста белсенді құрылысшы болған, мұны оның іс-әрекеттері дәлелдейді. Ол ағасы Мавзолустың қабірін – Мавзолейді аяқтаған болуы мүмкін, оның құрылысын олардың әпкесі, Мавзолустың әйелі және оның тікелей ізбасары Артемизия II бастаған, бірақ ол қайтыс болғанда толық аяқталмаған. Ол Лабраундада да белсенділік танытты, онда Хекатомн мен Мавзолус бастаған эллиндік стильдегі құрылысты жалғастырды. Жазбаларда оның Зевс храмын, оңтүстік және шығыс кіреберістерін (пропилея) бағыштағаны және «дориялық үй» (оикос) деп аталатын ғимаратты салғаны көрсетілген. Мавзолустан айырмашылығы, Идрий өзін өзінің жазбаларында «мыласалық» (Ιδριεὺς Ἑκατόμνω Μυλασεὺς) деп атады, бұл оның жергілікті тамырларын көрсету үшін жасалған. Сондықтан, осы бағыштаулардың кейбіреулері оның сатрап ретінде билік құрғанға дейін жасалған болуы мүмкін; Идрий мен Ада Лабраундадағы «Андрон А» деп аталатын құрылысты Мавзолус пен Артемизия II тірі кезінде сарай ретінде пайдаланған деген болжам бар. Идрий б.з.б. 344 жылы жеті жылдық биліктен кейін аурудан қайтыс болды, оның орнына оның қарындасы және әйелі Ада келді. Оның қарындасы өмір бойы оның билігін бөлісіп, Миласта, Пелопоннестегі Тегеяда және Милет халқының Дельфиде орнатқан мүсіндерінде оның қасында бейнеленген. Синуриден табылған карий тіліндегі ерекше жазуда екеуінің де аттарымен бірлескен жарлық сақталған: «Геккатомнның ұлы Идрий және Геккатомнның қызы Ада», [id]ryin k̂tmñoś sb ada k̂tmñoś ([𐤧𐊢]𐋈𐤧𐊵 𐊴𐊭𐊪𐊳𐊫𐊸 𐊰𐊩 𐊠𐊢𐊠 𐊴𐊭𐊪𐊳𐊫𐊸).
Idrieus was the second son of Hecatomnus, and was married to his sister Ada. Alongside Ada, he succeeded to the throne on the death of his sister Artemisia II of Caria in 351 BC. Shortly after his accession he was required by the Persian king, Artaxerxes III Ochus, to provide arms and troops for the capture of Cyprus, a request with which he readily complied. He equipped a fleet of 40 triremes and assembled an army of 8000 mercenary troops. These were despatched for use against Cyprus under the command of Evagoras and the Athenian general Phocion. This is the only recorded event preserved from his reign. However; it can be inferred from Isocrates that by 346 BC the friendly relations between Idrieus and the Persian king had not continued and there appears to have been open hostility between the two. But the hostility of Persia did not interfere with Caria's prosperity, for in the same passage by Isocrates, Idrieus is described as one of the most wealthy and powerful of the princes of Asia and Demosthenes advises that Idrieus had added the important islands of Chios, Cos, and Rhodes to his hereditary dominions. Idrieus was an active builder, as attested in Halicarnassus. He may have finished the Mausoleum, the tomb of his brother Mausolus, begun by their sister, Mausolus' wife, and his own immediate predecessor, Artemisia II, which had been left unfinished at her death. He was active at Labraunda, where he continued the Hellenistic style construction begun there earlier by Hecatomnus and Mausolus. Inscriptions show that he dedicated the temple of Zeus, the southern and eastern entrances (propyla), and built the so called 'Doric house' (oikos). Unlike Mausolus, Idrieus called himself 'Mylasan' (Ιδριεὺς Ἑκατόμνω Μυλασεὺς) in his inscribed dedications, emphasising his local roots. Some of these dedications may therefore have predated his reign as satrap; it has been theorised that Idrieus and Ada used the so called 'Andron A' at Labraunda as a palace while Mausolus and Artemisia II were still alive. Idrieus died of a disease in 344 BC, after a reign of seven years, and was succeeded by his sister and wife Ada. His sister shared his rule in a junior capacity throughout his life, and appeared alongside him in dynastic portraits at Mylasa, Tegea in the Peloponnese, and statues at Delphi dedicated by the people of Miletos in Caria. A remarkable Carian language inscription from Sinuri records a joint edict in both their names: 'Idrieus (son) of Hecatomnus and Ada (daughter) of Hecatomnus', [id]ryin k̂tmñoś sb ada k̂tmñoś ([𐤧𐊢]𐋈𐤧𐊵 𐊴𐊭𐊪𐊳𐊫𐊸 𐊰𐊩 𐊠𐊢𐊠 𐊴𐊭𐊪𐊳𐊫𐊸).