Кіріспе

Каравьягоның "Холофернді бас кесу" суреті - 1598-1599 немесе 1602 жылдары суреттелген, Киелі кітаптағы оқиғаға арналған Каравьягоның суреті. Суретте жесір әйел Джудит ассурлық генерал Холофернмен бірге қонақасыдан кейін шатырында қалып, мас күйінде есінен танып қалғаннан кейін оның басын кескен. Сурет 1950 жылы қайта ашылды және Римдегі Galleria Nazionale d'Arte Antica коллекциясының бөлігі болып табылады. "Дентро Караваджо" Палаццо Реал, Милан (2017 жылдың қыркүйегі - 2018 жылдың қаңтары) көрмесі 1602 жылды болжайды, өйткені Қараваджоның ертедегі жұмыстарында көрінбеген, бірақ оның кейінгі жұмыстарына тән жарық сызбаларын қолданған. Көрме каталогында (Skira, 2018, 88-бет) суретшінің өмірбаяны Жаванни Баглионедің шығарманы Генуя банкирі Оттавио Коста тапсырғандығы туралы есебі келтірілген. Екінші сурет дәл сол тақырыпта (төменде қараңыз) және 1607 жылы, бірнеше сарапшылар Караваджоға қатысты, бірақ басқалар әлі де дау көтеріп отыр, 2014 жылы қайтадан табылды және 2019 жылы маусымда "Юдит пен Холоферн" деп сатылды.

Тақырыбы

Дютероканондық Юдит кітабында Юдит өзінің халқын қалай азғырып, Олофернге, Сирияның генерал-майтабанына қалай қызмет еткендігі туралы айтылады. Джудит Холофернді мас етеді, содан кейін семсерін алып, оны өлтіреді: "Оның төсегіне жақындап, оның шашын ұстады" Караваджоның әдісі, әдетте, ең үлкен драмалық әсердің сәтін таңдау болды: бас кесудің өзі. Фигуралар жағадан театралды жарықпен, қара түсті фонға қарсы оқшауланған, терең емес сахнада орналастырылған. Джудиттің қызметшісі Абра өзінің қожайынының оң жағында тұрады, өйткені Джудит өз қолын созып, Холоферннің мойнына қарсы пышақ ұстайды; оның ішінде жатқан, мойны қисық, ол өзінің өлтірушісіне қарай басын бұрағанда, ол осал. Рентгендік суреттерден Қараваджоның Голоферннің басын алға жылжытқанда, оның денесінен сәл бөлініп, оңға қарай жылжитынын байқаймыз. Үш кейіпкердің бет-әлпеті суретшінің эмоцияларды меңгергенін көрсетеді, әсіресе Джудиттің бет-әлпеті шешімділік пен жеккөрушіліктің араласқандығын көрсетеді. Артемизия Джентилески және басқалар осы жұмыстан қатты әсер алды; олар тіпті Караваджоның физикалық реализмінен асып түсе отырып, оның Юдиттің психологиялық екітараптығын түсіргеніне сәйкес келмеді деп айтылды. Юдиттің үлгісі, бәлкім, осы жылы Караваджоның бірнеше басқа туындыларына позинг жасаған римдік куртизан Филиде Меландрони; сахнаның өзі, әсіресе қан мен бас кесудің егжей-тегжейлері, 1599 жылы Беатрис Ценцидің қоғамдық орындалуы туралы оның байқауларынан алынған.

Мүмкін екінші нұсқа

1607 жылы 14 маусымда Караваджо Неапольден кеткен кезде, ол Неаполдегі студияда екі фламанд суретшісі мен өнер сатушысы Луи Финсон мен Абрахам Винк бөліскен екі картинаны қалдырды. Винк 1609 жылы Неапольден Амстердамға қоныс аударғанда, екі суретті де өзімен бірге алып кеткен болса керек. Кейіннен Финсон да Амстердамға көшіп келді. Екі сурет тағы да аталады, бұл жолы Амстердамда Финсон дайындаған 1617 жылдың 19 қыркүйегінде жазылған өсиетінде. Өз өсиетінде Финсон Винкке Неапольден бастап ортақ иелік еткен екі Караваджо картинасынан үлесін қалдырды. Финсон өсиет жазғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал оның мұрагері Винк екі жылдан кейін қайтыс болды. Винк қайтыс болғаннан кейін оның мұрагерлері Розарий Мадоннасын 1619 жылдан кейін 1800 флоринге Петер Пол Рубенс бастаған фламанд суретшілері мен "әуесқойлар" комитетіне Антверпендегі Доминикан монахтарының Сент-Пол шіркеуі үшін сатып жіберді. 1786 жылы Австрия императоры Иосиф II барлық "пайдасыз" монастырлық ордендерді жабуды бұйырды, содан кейін Каравачжоның басқа суреті өзінің өнер коллекциясына талап етілді. Қазір оны Венадағы Кунстхисторический мұражайында тамашалауға болады. Осылайша Антверпендегі көркемөнердің жетекші суретшілерінің сыйлығы әрі олардың терең діни адалдықтарын білдіретін Караваджоның туындылары Австрияның Фландрия билеушілерінің тонауына ұшырады. Екінші Караваджоның Холофернді бас кескен Юдитті бейнелейтін суреті жоқ, ол 1700-жылдардың басында Винк пен Финсонның меншігінде болған. Оны Неаполдегі Intesa Sanpaolo банкі коллекциясындағы суретпен бірдейлендіру ұсынылды. 2014 жылы Тулузадағы бір төбешікте табылған Холофернді бас кескен Юдиттің суреті кейбір ғалымдар жоғалған Караваджо деп санайды. Франция үкіметі картинаның шынайылығын тексеру үшін сынақтар жүргізген кезде оның экспортына тыйым салды. 2019 жылдың ақпан айында Лувр 100 миллион еуроға сатып алу мүмкіндігін бас тартқаннан кейін картина аукционға сатылатындығы туралы хабарланды. Оның орнына, 2019 жылдың маусым айында жоспарланған аукционнан аз уақыт бұрын өнер коллекционері және хедж-фонд менеджері Дж. Томилсон Хилл оны жасырын ақшаға сатып алды. Жаңа иесі Метрополитен өнер мұражайының басқарма мүшесі.