Кіріспе

Ортаңғы құлақтың акустикалық жағдайын бағалау

Тимпанометрия – құлақ арнасындағы ауа қысымын өзгерту арқылы ортаңғы құлақтың барабаншасының (тимпаниялық мембрана) және дыбыс өткізгіш сүйектердің жағдайын акустикалық бағалау. Тимпанометрия – ортаңғы құлақ функциясын объективті түрде тексеру. Бұл есту қабілетін тексеру емес, керісінше, ортаңғы құлақ арқылы энергияның берілуін өлшеу. Бұл барабаншаның немесе ортаңғы құлақтың қозғалмалылығын өлшемейді. Бұл құлақ арнасына енгізілген құлақ арнасы зондының бөлігі ретінде микрофонмен өлшенетін акустикалық өлшем. Бұл тест есту сезімталдығын бағау үшін қолданылмауы керек, ал осы тесттің нәтижелері әрқашан таза тонды аудиометриямен бірге қарастырылуы тиіс. Тимпанометрия – аудиометриялық бағалаудың маңызды құрамы. Есту қабілетінің төмендеуін бағалау кезінде, тимпанометрия Вебер және Ринне сынақтары арқылы бағалау нақты болмаған жағдайда, сенсоринейрологиялық және өткізгіш есту қабілетінің төмендеуін ажыратуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жедел жәрдем көрсету ортасында тимпанометрия ортаңғы құлақтың қуысында сұйықтық жиналуын анықтау арқылы ортаңғы құлақ қабынуын диагностикалауға көмектеседі.

Операция

226 Гц жиілігіндегі дыбыс сыртқы құлақ арнасына енгізілген зондтың ұшы арқылы тудырылады, онда дыбыс барабаншалық мембранаға соғылып, ортаңғы құлақтың дірілдеуіне себеп болады, ал бұл өз кезегінде естудің саналы қабылдануына әкеледі. Бұл дыбыстың бір бөлігі кері шағылысып, құралмен ұсталады. Ортаңғы құлақтың көптеген проблемалары ортаңғы құлақтың қатаюына алып келеді, бұл дыбыстың көбірек кері шағылысуына себеп болады. 226 Гц ең көп қолданылатын зонд жиілігі болғанымен, басқа жиіліктерді де пайдалануға болады. 4 айдан кіші сәбилерде 1000 Гц жиілігіндегі дыбыс дәлірек нәтижелер беретіні зерттеулер көрсеткен. Көп жиілікті тимпанометрия 250 және 2000 Гц арасындағы бірнеше жиіліктерде жүргізіледі және сүйек аномалияларын анықтауға көмектеседі. Қабылдағыштық – бұл энергияның ортаңғы құлақ арқылы берілуі. Құрал шағылысқан дыбысты өлшеп, оны қабылдағыштық немесе сәйкестік ретінде көрсетеді және нәтижелерді тимпанограмма деп аталатын графикте көрсетеді. Құлақ арнасындағы ауа қысымы әдетте сыртқы қысыммен бірдей болады. Сондай-ақ, қалыпты жағдайда, евстахий түтігі ортаңғы құлақты желдету және қысымды теңестіру үшін мерзімік ашылуына байланысты ортаңғы құлақтағы ауа қысымы сыртқы қысымға шамамен тең болады. Денсаулығы жақсы адамда дыбыс ортаңғы құлақ арқылы ең жақсы түрде беріледі, егер құлақ арнасындағы сыртқы ауа қысымы ортаңғы құлақтағы қысымға тең болса.

Процедура

Отоскопиядан (құлақты отоскоппен тексеру) кейін, құлаққа баратын жолдың ашық екеніне және перфорацияның жоқ екеніне көз жеткізгеннен соң, тест құлақ қуысына тимпанометр зондын енгізу арқылы жүргізіледі. Аспап құлақтағы қысымды өзгертіп, таза тонды дыбыс тудырады және әртүрлі қысымдағы дыбысқа барабаншаның реакциясын өлшейді. Бұл қысымға байланысты өткізгіштіктің өзгеруін өлшейтін деректерді қамтиды, ол тимпанограмма түрінде көрсетіледі:

Тимпанограммалар сызықтың пішініне сәйкес жіктеледі. Қалыпты тимпанограмма (сол жақта) А түрі деп белгіленеді. Ортаңғы құлақтағы қысым қалыпты, ал барабанша мен есті сүйектерінің қозғалғыштығы да қалыпты. В типті тимпанограмма мыналарды көрсете алады: а) ортаңғы құлақта сұйықтық болуы, б) барабаншалық мембрананың перфорациясы немесе ашық қысымды теңестіру түтігі, немесе в) ортаңғы құлақта ісік. С типті тимпанограммалар еустахий түтігінің функциясының бұзылуынан туындаған теріс қысыммен және барабаншаның тартылуымен сәйкес келеді. Тимпанометриялық деректерді жіктеуді диагностикалық көрсеткіш ретінде пайдалануға болмайды. Бұл тек пішіннің сипаттамасы. Үш типтің және А типінің екі субтипінің – атап айтқанда AS және AD – арасында айырмашылық бар. Мысалы, AS (беткей тимпанограмма) ортаңғы құлақтың қатты жүйесін көрсетсе, AD (терең тимпанограмма) есті сүйектерінің үзілуіне немесе мономерлі мембранаға сәйкес келеді. Ортаңғы құлақтың патологиясын диагностикалау үшін басқа аудиометриялық деректермен бірге (мысалы, ауа және сүйек өткізгіштігінің шегі, отоскопиялық тексеру, жоғары деңгейде сөздерді тану және т.б.) тек статикалық акустикалық өткізгіштік, құлақ арнасының көлемі және тимпанометриялық ені/градиенті жыныс, жас және нәсілге тән нормативтік деректермен салыстырылғанда ғана қолданылуы мүмкін.

Смартфондар

Смартфондарды пайдалану арқылы тимпанометрлердің бағасын төмендетуге бірнеше әрекеттер жасалды. 2022 жылы Вашингтон университетінің зерттеушілері құлақтағы ауа қысымын өзгертуге арналған портативті телефонға қосылатын құрылғыдан тұратын, смартфонға негізделген тимпанометр жүйесін көрсетті. Смартфон тимпанограмманы есептеп, дисплейде көрсетеді және шыңдық акустикалық кедергіні нақты уақытта көрсетеді. Смартфонға негізделген жүйе 226 Гц жиілігінде жұмыс істеді және концепциялық сынақтарда коммерциялық тимпанометрлермен салыстыратын нәтижелер көрсетті. Әлемде смартфондардың кең таралғандығын ескеретін болсақ, осы мобильді жүйелер аудиологиялық құралдарды бүкіл әлемде қолжетімді етуге көмектеседі.

Тұтынушы құрылғылары

Тұтынушыларға арналған құрылғылар үйде ортаңғы құлақ сұйықтығын тексеруге мүмкіндік береді. 2009 жылғы зерттеуде Ear Check Middle Ear Monitor тұтынушылық үлгісінің акустикалық рефлектометрі ортаңғы құлақ сұйықтығын анықтауда азаматтардың көптеген жаңсақ теріс нәтижелерін көрсетті; ерекшелігі және оң болжамдық көрсеткіштері шамалы болды, көптеген жаңсақ оң нәтижелер тіркелді. 2023 жылы бұл құрылғы қолжетімсіз болды.