Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Эндрюс университетінің тарихы 1410 жылы оның құрылуымен басталды, сол кезде Сент-Эндрюс соборының Августин приорлығына жарғы берілді. Университет өте жылдам өсті; Санкт-Сальватор колледжі 1450 жылы, Санкт-Леонард колледжі 1511 жылы және Санкт-Мария колледжі 1537 жылы құрылды. Бүгінде қолданыстағы колледж ғимараттарының кейбіреулері осы кезеңге дейін сақталған, сондай-ақ Қасиетті Сальватор капелласы да осы кезеңде салынған. Осы уақытта оқытудың көп бөлігі діни сипатта болды және собормен байланысты дін қызметкерлері арқылы жүзеге асырылды.
The history of the University of St Andrews began with its foundation in 1410 when a charter of incorporation was bestowed upon the Augustinian priory of St Andrews Cathedral. The University grew in size quite rapidly; St Salvator's College was established in 1450, St Leonard's College in 1511 and St Mary's College in 1537. Some of the college buildings in use today date from this period as does St Salvator's Chapel. At this time much of the teaching was of a religious nature and was conducted by clerics associated with the cathedral.
Қор
Сент-Эндрюс университетінің бастауы 1410 жылы Скон аббаты Лоренс Линдорес, Лотиан архидиаконы Ричард де Корнелл және кейіннен Данблан епископы Уильям Стивенсон, сондай-ақ басқалар құрған қоғамға қарызды. 1411 жылы Сент-Эндрюс епископы Генри Уордлоу Шотландияның ең білімді адамдарын профессорлар ретінде тартуға мүмкіндік беретін жарлық шығарды. 1413 жылы Авиньон папасы Бенедикт XIII жарлықты бекітіп, қоғамды университет ретінде құру туралы алты бұйрыққа қол қойды. 1430 жылға дейін лекциялар қаланың әртүрлі жерлерінде өтті, содан кейін Уордлоу лекторларға Роберт Монтроз осы мақсат үшін берген Падагогиум, немесе Сент-Джонс деп аталатын ғимаратты пайдалануға рұқсат берді. Епископ Кеннеди 1450 жылы Санкт-Сальватор колледжін құрып, оны жан-жақты қаржыландырды, ал Папа Мартин V оның негізін бекітті. Жеті жыл өткен соң, ол теология және философия салаларында диплом беру құқығын алды, ғасыр соңына қарай университет құрамының бір бөлігі деп есептелді. 1512 жылы Джон Хепберн мен архиепископ Александр Стюарт бір кезде паломниктерге арналған аурухана болып қызмет еткен ғимараттар орнында Сент-Леонард колледжін құрды. Сол жылы архиепископ Стюарт бастапқы Падагогиумды колледжге айналдырып, Тарветтегі Сент-Михаил шіркеуін оған қосты. Бірақ оның толыққанды колледжге айналуы 1537 жылға дейін, ол Блаженді Марияның Ассампциясына арналғанға дейін болған жоқ. Ежелгі құрылыстың жоспары сақталған, бірақ түрлі реставрациялар оның түпкілікті келбетін өзгертіп жіберді. Ол төртбұрыштың екі жағын құрайды: солтүстік жағында кітапхана мен директордың резиденциясы, ал батыс жағында лекциялық залдар мен ескі асхана орналасқан. 1538 жылы құрылған Сент-Мэри дін, құқық және медицина, сондай-ақ гуманитарлық ғылымдар бойынша білім беруге арналған колледж болуы тиіс еді, бірақ оның осындай кең ауқымды жолы ұзаққа соқпады. 1579 жылы Парламент бекіткен жаңа негіз аясында ол тек теологияны зерттеуге арналды және содан бері діни колледж ретінде танылды.
The University of St Andrews owed its origin to a society formed in 1410 by Laurence of Lindores, abbot of Scone, Richard de Cornell, archdeacon of Lothian, and the later bishop of Dunblane, William Stephenson, among others. In 1411 the Bishop of St Andrews, Henry Wardlaw, issued a charter which attracted the most learned men in Scotland as professors. In 1413 Avignon Pope Benedict XIII issued six bulls confirming the charter and constituting the society a university. Lectures took place in various parts of the town until 1430, when Wardlaw allowed the lecturers the use of a building called the Paedagogium, or St Johns, granted by Robert of Montrose to that end. Bishop Kennedy founded and richly endowed St Salvator's College in 1450, the foundation being confirmed by Pope Martin V; seven years later it gained the right to confer degrees in theology and philosophy, and by the end of the century was regarded as a constituent part of the university. In 1512 Prior John Hepburn and Archbishop Alexander Stewart founded St Leonard's College on the site of the buildings which at one time served as a hospital for pilgrims. In the same year Archbishop Stewart nominally changed the original Paedagogium into a college and annexed to it the parish church of St Michael of Tarvet; but its actual erection into a college did not take place until 1537, when it was dedicated to the Blessed Virgin Mary of the Assumption. The outline of the ancient structure has survived, but various restorations have much altered its general character. It forms two sides of a quadrangle, the library and principal's residence standing on the north and the lecture rooms and the old dining hall to the west. At its foundation in 1538 St Mary's was intended to be a College for instruction in Divinity, Law, and Medicine, as well as in Arts, but its career on this extensive scale was short lived. Under a new foundation and erection, confirmed by Parliament in 1579, it was set apart for the study of Theology only, and it has remained a Divinity College ever since.
Даму
17-19 ғасырларда университет көптеген өзгерістерге ұшырады. Бүгінге дейін қолданылып келе жатқан ерекше қызыл көйлектер 1672 жылы қабылданса, ал 17 ғасырдың соңында Перт қаласына көшу мүмкіндігі қарастырылып, кейіннен қабылданбады. 1747 жылы Сент-Сальватор және Сент-Леонард біріктіріліп, Сент-Сальватор және Сент-Леонард Біріккен колледжі құрылды. 19 ғасырда студенттер саны өте төмен болды, университет жабылуының ықтималдығы жоғары еді. 1870 жылдары 150-ден аспайтын студент болды, және, бәлкім, осы жағдайға жауап ретінде университет 1897 жылы медицина және ғылым саласындағы орталыққа айналған Дандидегі Университет колледжінің құрылуы арқылы нығайтылды. 1876 жылы Университет Сенаты әйелдерге Сент-Эндрюсте білім алуға рұқсат беру туралы шешім қабылдады, бұл дәреже сол кездегі еркектерге берілетін MA дәрежесімен шамалас болды (Лондон университетінің колледжі Ұлыбританияда әйелдерді еркектермен тең жағдайда қабылдаған алғашқы университет болудан екі жыл бұрын). Бұл схема «L. L. A. емтиханы» (Өнер саласындағы сауатты әйел) деп аталды, әйелдерден бес пәннен қарапайым деңгейде және бір пәннен үздік деңгейде емтихан тапсыру талап етілді, осылайша олар университет дипломын алуға құқылы болды. 1889 жылы «Университеттер (Шотландия)» заңы әйелдерді Сент-Эндрюске ресми түрде қабылдауға мүмкіндік берді, содан бері L. L. A. университет дәрежесі ретінде мойындалды, бірақ MA-мен толыққанды тең емес еді. Агнес Форбс Блэкэддер 1895 жылғы қазан айында Сент-Эндрюстен сол кездегі еркектермен бірдей деңгейде бітірген алғашқы әйел болды, ол MA дәрежесін алып, кейін Глазго университетінен медицина докторы ғылымының кандидаты атағын алып, Лондондағы белгілі дерматолог болды. Ол 1892 жылы университетке түсіп, Сент-Эндрюс Шотландиядағы әйел студенттерді еркектермен бірдей деңгейде қабылдаған алғашқы университет болды. Сент-Эндрюсте тұратын әйел студенттердің санының артуына жауап ретінде 1896 жылы алғашқы әйелдер үйі салынды, ол Университет үйі деп аталды.
During the 17th to 19th centuries, the university underwent many changes. The distinctive red gowns which are still in use today were adopted in 1672 and towards the end of the seventeenth century a move to Perth was considered and eventually rejected. In 1747 St Salvator's and St Leonard's were merged to form the United College of St Salvator and St Leonard. During the nineteenth century student numbers were very low and the university having to close was a very real possibility. In the 1870s there were fewer than 150 students, and perhaps partly in response to this the university was, in 1897, strengthened by the foundation of University College in Dundee which became a centre of medical and scientific excellence. In 1876, the University Senate decided to allow women to receive an education at St Andrews at a level roughly equivalent to the MA men were able to take at the time (two years before University College London would become the first university in the UK to admit women on equal terms to men). The scheme came to be known as the 'L. L. A. examination' (Lady Literate in Arts), required women to pass five subjects at an ordinary level and one at honours level, and entitled them to hold a diploma from the University. In 1889 the Universities (Scotland) Act made it possible to formally admit women to St Andrews, and from this point onwards, the L. L. A was recognized as a university degree, although not on equal footing to the MA. Agnes Forbes Blackadder became the first woman to graduate from St Andrews on the same level as men of the time in October 1895, gaining her MA, going on to receive an MD from Glasgow University and becoming an eminent dermatologist in London. She entered the university in 1892, making St Andrews the first university in Scotland to admit women undergraduates on the same level as men. In response to the increasing number of female students residing in St Andrews, the first women's hall was built in 1896, and was named University Hall.
Данди университеті
Дандидің қосылысы 1967 жылы аяқталды, ал бұл колледж, «Королева колледжі» деп қайта аталғаннан кейін, жеке және тәуелсіз мекеме ретінде Данди университетіне айналды. Клиникалық медицинаны оқыту мүмкіндіктерін жоғалту университеттің Бут медициналық мектебінің Манчестер университетімен жаңа байланыс орнатуына себеп болды. Бүгінде университет қарқынды өсіп, салыстырмалы түрде жақсы қаржылық жағдайда. Медициналық мектептің негізгі бөлігінің жоғалтуымен қатар, Королева колледжінің тәуелсіздігі университетте құқық және стоматология сияқты басқа да «жоғары беделді пәндердің» оқытылуын тоқтатты.
The affiliation of Dundee ended in 1967 when the college, which had been renamed Queen's College, became a separate and independent institution as the University of Dundee the loss of teaching facilities for clinical medicine caused the University's Bute Medical School to form a new attachment with the University of Manchester. Today the university is growing rapidly and in relatively sound financial health. Alongside the loss of the main body of the medical school, the independence of Queen's College also resulted in a number of other 'prestige subjects', such as Law and Dentistry, no longer being taught at the University.
Университет кітапханасы
Университет кітапханасы, қазіргі уақытта бұрынғы колледж кітапханаларын да қамтиды, 1612 жылы король Джеймс VI құрылысында негісталды. Ол, корольдік отбасының басқа мүшелерімен бірге, осы мақсат үшін 228 том кітап сыйлады. Кітапхана ескі педагогика орнында салынған арнайы ғимаратта орналасқан, кейін 1764 жылы қайта жаңартылып, 1829 және 1889-1890 жылдары жақсартылды. Ғимараттың ескі бөлігіндегі төменгі зал Университет отырыстары, емтихандар мен академиялық рәсімдер үшін, ал кейде Шотландия Парламентінің провинциялық жиналыс орны ретінде пайдаланылды. 1579 жылы колледждердің құрылымы қайта құрылғанда, Сент-Мэри теологиялық зерттеулерге арналды; ал 1747 жылы Сент-Сальватор және Сент-Леонард колледждері Біріккен колледж болып біріктірілді. Бүгінде Санкт-Леонардс мектебі бұрынғы Санкт-Леонардс колледжінің ғимаратында орналасқан.
The University library, which now includes the older college libraries, was founded in 1612 at the institution of King James VI, who with other members of the Royal Family donated 228 works for that purpose. It was situated in a purpose built building on the site of the old Pedagogy, later remodelled in 1764, and improved in 1829 and 1889 1890. The lower hall in the older part of the building was used for University meetings, examinations and academical ceremonials, and at times as a provincial meeting place for the Scots Parliament. When the constitution of the colleges was remodelled in 1579 St Mary's was set apart for theology; and in 1747 the colleges of St Salvator and St Leonard were formed into the United College. The co educational St Leonards School now occupies the buildings of the former St Leonard's College.
Қазіргі заман
Жакобиан стиліндегі қазіргі заманғы ғимараттар 1827-1847 жылдар аралығында салынды. Университет колледжі, Дунди, 1890 жылы Сент-Эндрюс университетіне қосылды. Лордтар палатасы 1895 жылы осы келісімді күштен шығарды, бірақ 1897 жылы қайтадан қосылды. 1887-1888 жылдары студенттерге арналған ортақ асхана ашылды; 1892 жылы университет ішінде әйелдерге білім беру қарастырылды; ал әйел студенттердің тұруы мен тамақтануы үшін 1896 жылы тұрақты ғимарат ашылды. Кітапхананың оңтүстігінде, 3-ші Бьют маркизінің жомарттығымен салынған медициналық ғимараттар 1899 жылы ашылды. Бұл доктор Джеймс Дональдсонның басшылығы кезінде болды, ол Джон Туллохтың (1823–1886) орнын басып, көптеген қазіргі заманғы жақсартулар енгізілді. Университет кішкентай Сент-Леонард колледжінің шіркеуінде иелік етеді, және оқу жылында әдетте апта сайын шам жағылып, қызмет өткізіледі. Біріккен колледж Сент-Сальватор колледжінің орнында орналасқан, бірақ ескі ғимараттар, университет шіркеуі ретінде пайдаланылатын колледж шіркеуін қоспағанда, алынып тасталды – бұл әдемі готикалық құрылым, онда епископ Кеннедидің мазарлы тасы және Джон Нокстың мінбері сақталған; кіреберіс қақпасы, тікбұрышты сағат мұнарасымен (152 фут биіктігінде); және үстінде бірнеше сыныптар орналасқан күзетші үйі. 2006 жылдан бері университет Сент-Эндрюс Пайғамдар Қоғамына тең құқық берді, бірақ қатаң ережелермен. 2009 жылы Луиза Ричардсон университет директоры және проректоры болып тағайындалды. Ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болды және ирланд-американдық католик. Ол: «Мен талант тек еркектерде немесе жоғарғы топтарда шоғырланған деп ойламаймын» деді. Доктор Салли Мэйпстоун Ричардсонның Оксфорд университетіне тағайындалуына байланысты оның орнын директор және вице-канцлер ретінде басты.
The modern buildings, in the Jacobean style, were erected between 1827 and 1847. University College, Dundee, became in 1890 affiliated to the University of St Andrews. The House of Lords set aside this arrangement in 1895, but a re affiliation took place in 1897. In 1887 1888 a common dining hall for the students was established; in 1892 provision was made within the university for the instruction of women; and for the board and residence of women students a permanent building was opened in 1896. To the south of the library medical buildings, erected by the munificence of the 3rd Marquess of Bute, were opened in 1899. It was during the principalship of Dr James Donaldson, who succeeded John Tulloch (1823–1886), that most of the modern improvements were introduced. The University retains ownership of the tiny St Leonards college chapel, and candle lit services take place weekly during term time. The United College occupies the site of St Salvator's College, but the old buildings have been removed, with the exception of the college chapel, now used as the university chapel, a fine Gothic structure, containing an elaborate tomb of Bishop Kennedy and John Knox's pulpit; the entrance gateway, with a square clock tower (152 feet high); and the janitor's house with some classrooms above. Since 2006 the university have allowed equal rights to The St Andrews Pagan Society, but under some strict rules. In 2009 Louise Richardson was installed as principal and vice chancellor of the University. Not only was she the first woman to hold that position, but she is an Irish American Catholic. She stated "I don’t believe that talent resides predominantly among males, or among the upper classes". Dr Sally Mapstone succeeded her as principal and vice chancellor on Richardson's appointment to the University of Oxford.