Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Николас Сальмерон Алонсо (10 сәуір 1838 – 21 қыркүйек 1908) – испан саяхатшысы, Бірінші испан Республикасының президенті.
Spanish politician
Nicolás Salmerón Alonso (10 April 1838 – 21 September 1908) was a Spanish politician, president of the First Spanish Republic.
Өмірбаян
Ол Альмерия провинциясының Альхама-ла-Сека қаласында дүниеге келді, Гранадада білім алды және Мадридте әдебиет және философия профессорының көмекшісі болды. Изабелла II билігінің соңғы жылдары оның үкіметіне және монархияға наразылық күшейген кез еді. Салмерон республика құруды жақтаған шағын партияға қосылды. Ол оппозициялық «La Discusión» газетінің директоры болды және Эмилио Кастелармен бірге «La Democracia» газетінде жұмыс істеді. 1865 жылы ол Республикалық партияның басқару комитетінің мүшесі болып тағайындалды. 1867 жылы басқа күдіктілермен бірге тұтқындалды. 1868 жылдың қыркүйек айында революция басталғанда, ол Альмерияда ауыр науқастан айығып жатқан болатын. Сальмерон 1871 жылы Кортеске сайланды, және ол Социалистік партияға жатпаса да, оның толеранттылық құқығын қорғады. Амадео Савойский 1873 жылдың 11 ақпанында Испания тағынан бас тартқанда, Сальмерон Испанияда республика құруға тырысқан партияның жетекшісі ретінде көзге түсті. Фигерас кабинетінде әділет министрі болып қызмет еткенде, ол өлім жазасын жойды. Кейіннен Кортес президенті болып сайланды, содан кейін 1873 жылдың 18 шілдесінде Франсиско Пи-и-Маргалдан кейін Республиканың атқарушы билігінің президенті болды. Ол президенттік лауазымға федералистер партиясы Испанияның оңтүстігін анархияға ұшыратқан кезде келді. Сальмерон тәртіпті қалпына келтіру үшін әскерді пайдалануға мәжбүр болды. Бірақ, генералдар ұсталған көтерілісшілерді атып тастауды талап еткенін білгенде, ол (6 қыркүйекте) өлім жазасына қарсы екендігін айтып, отставкаға кетті. 9 қыркүйекте ол Кортес президенті болып қайта сайланды. Оның орнын баскан Кастелар қатаң шаралар қолдану арқылы тәртіпті қалпына келтіруге мәжбүр болды. Сальмерон 1874 жылдың 3 қаңтарында Кортесте оған жасалған шабуылға қатысты, бұл генералдарды палатаны жауып, уақытша әскери үкімет құруға итермеледі. Сальмерон елден қуылды және 1881 жылға дейін шетелде болды, сосын Сагаста оны елге шақырды. 1886 жылы ол Кортеске Мадридтен прогрессивті депутат болып сайланды және республикалық фракцияларды практикалық, орташа көзқарастағы партияға біріктіруге тырысты. 1889 жылы Мадридтегі Фуэнкараль көшесіндегі қылмыс ісі бойынша сотта қорғаушы болып шықты. 1907 жылдың 18 сәуірінде Барселона көшелерінде экстремистік Республикалық партияның мүшесі оны атып тастады, бірақ ол жараланбады. Ол 1908 жылдың 21 қыркүйегінде 70 жасында Пауда қайтыс болды. Ол Испан Республикасының соңғы президенті еді.
He was born at Alhama la Seca in the province of Almería, was educated at Granada and became assistant professor of literature and philosophy at Madrid. The last years of the reign of Isabella II were times of growing discontent with her government and with the monarchy. Salmerón joined a small party who advocated for the establishment of a republic. He was director of the opposition paper La Discusión, and co operated with Emilio Castelar on La Democracia. In 1865 he was named one of the members of the directing committee of the Republican Party. In 1867 he was imprisoned with other suspects. When the revolution of September 1868 broke out, he was at Almería recovering from a serious illness. Salmerón was elected to the Cortes in 1871, and though he did not belong to the Socialist Party, defended its right to toleration. When Amadeo of Savoy resigned the Spanish crown on 11 February 1873 Salmerón was naturally marked out to be a leader of the party which endeavoured to establish a republic in Spain. While serving as minister of justice in the Figueras cabinet, he abolished the death penalty. He was subsequently elected president of the Cortes, and then, on 18 July 1873, president of the Executive Power of the Republic, in succession to Francisco Pi y Margall. He became president at a time when the Federalist Party had thrown all the south of Spain into anarchy. Salmerón was compelled to use the troops to restore order. When, however, he found that the generals insisted on executing rebels taken in arms, he resigned (September 6) on the ground that he was opposed to capital punishment. He was again elected president of the Cortes on September 9. His successor, Castelar, was compelled to restore order by drastic means. Salmerón took part in the attack made on him in the Cortes on 3 January 1874, which provoked the generals into closing the chamber and establishing a provisional military government. Salmerón went into exile and remained abroad till 1881, when he was recalled by Sagasta. In 1886, he was elected to the Cortes as Progressive deputy for Madrid, and unsuccessfully endeavoured to combine the jarring republican factions into a party of practical moderate views. In 1889, he was the attorney for the defense in the trial for the crime of Fuencarral street in Madrid. On 18 April 1907 he was shot at, but not wounded, in the streets of Barcelona by a member of the more extreme Republican Party. He died at Pau on 21 September 1908 at the age of 70. He was the last living president of the First Spanish Republic.
Өз атына берілген адам құқықтары жөніндегі сыйлық
2009 жылдан бері Мадрид Атеносының бастамасымен Николас Сальмерон атындағы адам құқықтары сыйлығы табыс етілуде. Сыйлықты Халықаралық адам құқықтары қоры ұйымдастырады және әр жылғы 10 желтоқсанда Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жалпы декларациясын бекіткен күні Атенео штаб-пәтерінде тапсырылады. Әртүрлі номинациялар бойынша жеңімпаздардың арасында Луис Инасио Лула да Силва (2020), Хосе Луис Родригес Сапатеро (2009), la Casa Sefarad Israel (2010), Кристина Фернандес де Киршнер (2011), El Intermedio және El Gran Wyoming (2012), Хесус Кальдера (2012), Жорди Эволе (2013), Педро Гонсалес Зероло және Маркос Ана (2014) бар.
Since 2009 the Nicolás Salmerón Human Rights Prize has been awarded, arising from the initiative of the Ateneo de Madrid. The award is organized by the International Foundation for Human Rights and delivered at the Ateneo headquarters every December 10th on the anniversary of the approval by the United Nations of the Universal Declaration of Human Rights. Among the winners in the different categories are Luiz Inácio Lula da Silva (2020), José Luis Rodríguez Zapatero (2009), la Casa Sefarad Israel (2010), Cristina Fernández de Kirchner (2011), El Intermedio y El Gran Wyoming (2012), Jesús Caldera (2012), Jordi Évole (2013), Pedro González Zerolo y Marcos Ana (2014)