Ирене Спри: Канадтық экономист және қоғам қайраткерінің өмірі мен еңбегі
Irene Spry
Ирене Спри – канадалық экономист, тарихшы, әлеуметтік демократ. Канада ғылымы мен қоғамдық өміріне зор үлес қоскан, «Канада орденімен» марапатталған тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық экономист Айрин Мэри Спри (Irene Mary Spry, OC, туған есімі Бисс: Стендертон, Трансвааль колониясы, 28 тамыз 1907 жыл – Оттава, Онтарио, Канада, 16 желтоқсан 1998 жыл) – экономикалық тарихшы және әлеуметтік демократ, екі құрметті докторлық дәрежесімен марапатталған және Канаданың зияткерлік және қоғамдық өміріне қосқан үлесі үшін Канада орденімен наградаланған.
Canadian economist
Irene Mary Spry, OC (née Biss: Standerton, Transvaal Colony, August 28, 1907 – Ottawa, Ontario, Canada, December 16, 1998) was an economic historian and social democrat awarded two honorary doctorates and named to the Order of Canada for her contributions to Canadian intellectual and public life.
Алғашқы жылдар
Эван Эбенезер Бисс, отарлық және үнді қызметіндегі мектептер инспекторы, және Амелия Багшо Джонстонның қызы. Ол Борнмут жоғары мектебінде оқыды және олардың түлектер қауымдастығының мүшесі болды.
The daughter of Evan Ebenezer Biss, Inspector of Schools in the Colonial and Indian Service, and Amelia Bagshaw Johnstone. She attended Bournemouth High School and was a member of their Old Girls association.
Білім
Ирен Бисс, сол кездегідей, алдымен 1924–25 жылдары Лондон экономика мектебінде бакалавриат білімін бастады, ал кейіннен 1925–28 жылдары Кембридж университетінің Гертон колледжінде экономика бойынша аспирантураны аяқтады, онда ол Ж.М. Кейнс, А.С. Пигу, Д.Х. Робертсон және М. Доббтың студенті болды. Бұдан соң ол 1928–29 жылдары АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Брин-Мор колледжінде әлеуметтік зерттеулер және әлеуметтік жұмыс саласында магистр дәрежесін алу үшін оқуын жалғастырды.
Irene Biss, as she then was, first began her undergraduate training at the London School of Economics (1924–25) and later obtained a graduate degree in economics at Girton College (1925–28) of the University of Cambridge, England, where she had been a student of J. M. Keynes, A. C. Pigou, D. H. Robertson and M. Dobb. This was followed by further studies for a master's degree (1928–29) in Social Research and Social Work at Bryn Mawr College, Pennsylvania, U. S. A.
Мансап
Спридің экономикалық тарихшы ретіндегі ресми мансабы 1929 жылы Торонто университетінің саяси экономика кафедрасына қосылғанда басталды. Онда ол марқұм Х.А. Инниспен бірлесіп жұмыс істеді және канадалық экономика тарихын оқытты. 1938 жылы марқұм Грэм Сприге үйленуі және олардың үш баласы – Робин, Ричард және Либтің дүниеге келуі оның академиялық мансабына үзіліс әкелді. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Соғыс уақытындағы бағалар және сауда кеңесінде, сондай-ақ оның кейінгі ұйымы – Тауар бағаларын тұрақтандыру корпорациясында белсенді қызмет етті. Оттавада және соғыстан кейінгі жылдары Англияға барып, күйеуі, радио реформаторы Грэм Сприймен бірге Саскачеван үйін құрды. Грэм Сприй 1946 жылдан 1967 жылға дейін Лондон қаласында Саскачеванның өкілі болды. Спридің әйелдер қозғалысындағы жұмысы Лондон қаласында жүрген кезінде жанданды. Ол 1954 жылдан 1967 жылға дейін Канаданың Біріккен әйелдер институттарын Әлем елдерінің қауымдасқан әйелдерінде өкілдік етті, соның ішінде 1959 жылдан 1965 жылға дейін ұйымның атқарушы төрағасы болып қызмет етті. Оның академиялық мансабы 1967 жылы қайта жаңғырды, алдымен Саскачеван университетінде, ал 1968 жылы Оттава университетінде, онда ол өмірінің соңына дейін қалды. 1973 жылы ресми түрде зейнеткерлікке шыққаннан кейін де Спри 1980-ші жылдардың басына дейін Оттава экономика факультетінде сабақ берді және тіпті 1995 жылы канадалық экономика тарихы бойынша лекция оқыды. Зейнеткерлікке шыққан жылдары Оттава университетінде белсенді интеллектуалдық ортаны сақтап, нашар көру қабілетін толықтыру үшін үлкейту әйнегімен Канада Ұлттық мұражайында жиі көрінетін. Спри канадалық экономика тарихы және мемлекеттік саясатқа қызығушылық танытқан әріптестерімен және достарымен үнемі кездесіп тұрды, олар оның өмірі бойы қорғаған әлеуметтік демократиялық принциптерін қолдады, бұл 1930 жылдардағы Әлеуметтік қайта құру лигасына мүше болғаннан бастау алды. Сонымен қатар, ол Канададан басқа елдердің, әсіресе Еуропаның экономикалық және әлеуметтік проблемаларын жақсы білетін.
Spry's formal career as an economic historian began when she joined the Department of Political Economy at the University of Toronto in 1929 where she collaborated with the late H. A. Innis and taught Canadian economic history. Her marriage in 1938 to the late Graham Spry, and subsequent births of their three children, Robin, Richard and Lib, interrupted her academic career. However, during World War II she did serve actively on the Wartime Prices and Trade Board and its later affiliate, the Commodity Prices Stabilization Corporation, in Ottawa and, during the early postwar years, went to England and co founded Saskatchewan House with her husband, broadcast reformer Graham Spry, who was Agent General for Saskatchewan in London from 1946 to 1967. Spry's work in the women's movement blossomed during her time in London. She represented the Federated Women's Institutes of Canada at the Associated Country Women of the World from 1954 to 1967, including service as the group's executive chair from 1959 to 1965. Her formal academic career eventually resumed in 1967, first at the University of Saskatchewan and finally at the University of Ottawa in 1968, where she would remain for the rest of her life. Though officially retiring in 1973, Spry continued to teach courses at Ottawa's Department of Economics until the early 1980s and, indeed, gave lectures in Canadian economic history as recently as 1995. Throughout her retirement years, she maintained a strong intellectual presence at the University of Ottawa, and could be seen regularly at the National Archives of Canada with a magnifying glass to compensate for her worsening eyesight. Spry met regularly with colleagues and friends who shared her interests in Canadian economic history and public policy and who espoused the social democratic principles that she had relentlessly defended throughout her adult life, beginning with her membership in the League for Social Reconstruction in the 1930s. Moreover, she had an exceptional knowledge of the economic and social problems of countries other than Canada, notably of Europe.
Зерттеу
1998 жылдың 16 желтоқсанында 91 жасында Оттавадағы үйінде бейбіт түрде қайтыс болды. Оның Батыс Канаданың ерте экономикалық тарихына арналған соңғы кітабы – «Аңшылықтан шаруашылыққа дейін» деп аталып, сол кезде Альберта және Калгари университеттерінің баспаханаларымен бірлесіп жарыққа шығатын болған. Бұл жұмыс Батыс Канаданың экономикалық тарихы бойынша жүргізген зерттеулерін аяқтауға тиіс болды, ол алғашқы екі маңызды кітабымен – «Паллизер экспедициясы» (1963 және 1968 жылдары жарық көрген) басталған. Содан кейін 1993 жылы жарық көрген, Канаданың батыс шекаралық аймақтарына қатысты Ішкі істер министрлігінің мұрағаттары бойынша жүргізген зерттеулері жарияланды. Спридің Паллизер экспедициясы туралы авторитетті еңбегінен басқа, Канада далаларының жалпы пайдаланылатын ресурстардан еркін қолжетімді ресурстарға, содан кейін жеке меншікке қалай өзгергенін зерттеуі экономика және тарих ғылымдарынан тыс кең танылған зерттеулер саласын кеңейтуге көмектесті. Мысалы, канадалық коммуникациялық ой-пікірдегі Иннис және «негізгі тауарлар» теориясының маңыздылығын атауға болады. Әсіресе, Спридің Англиядағы жалпы пайдаланылатын ресурстардың жоғалуын және халықтардың ұжымдық құқықтарының аяқталуын салыстыруы, жеке интеллектуалдық меншік пен ұжымдық ресурстардың аражігін зерттеудегі көптеген келешек зерттеулерге әсер етті. Спри, Ирен М. (1963). Паллизер экспедициясы: Батыс Канаданы зерттеудің көркем тарихы, 1857–1860 жж. Торонто: MacMillan. 1995 ж. Торонто: Fifth House Publishers баспасында қайта басылды. Спри, Ирен М. (ред.). (1968). Паллизер экспедициясының құжаттары, 1857–1860 жж. Торонто: Champlain Society Press. Краббе, Филипп және Ирен М. Спри (ред.). (1973). Канададағы табиғи ресурстарды дамыту. Оттава: Оттава университетінің баспасы. Спри, Ирен М. және Беннет Маккардл. (1993). Канаданың батыс шекаралық аймақтарына қатысты Ішкі істер министрлігінің мұрағаттары. Регина: Canadian Plains Research Center.
Professor Emeritus Spry died in her Ottawa home peacefully on December 16, 1998, at the age of 91. Her most recent book on the early economic history of Western Canada, entitled From the Hunt to the Homestead, was at the time due to be co published by the University of Alberta and University of Calgary Presses. This latter work would largely have completed a line of research on Western Canadian economic history that began with her first two major books on the Palliser Expedition, published respectively in 1963 and 1968, which were then followed by her research on the records of the Department of the Interior regarding Canada’s western frontier of settlement, published in 1993. In addition to Spry's authoritative work on the Palliser Expedition, her research on how the Canadian prairies transitioned from a commons to open access resources and, finally, to private property helped extend a branch of work often well known even beyond the disciplines of economics and history, for instance in the prominence given Innis and the staples thesis in Canadian communications thought. Spry's comparison of the loss of the commons in England to the end of First Nations' communal rights, in particular, would echo much subsequent research on private intellectual property in contradistinction to communal resources. Spry, Irene M. (1963) The Palliser Expedition: The Dramatic Story of Western Canadian Exploration, 1857 1860. Toronto: MacMillan. Republished Toronto: Fifth House Publishers, 1995. Spry, Irene M., ed. (1968) The Papers of the Palliser Expedition, 1857 1860. Toronto: Champlain Society Press. Crabbé, Philippe, and Irene M. Spry, eds. (1973) Natural Resource Development in Canada. Ottawa: University of Ottawa Press. Spry, Irene M., and Bennett McCardle. (1993) The Records of the Department of the Interior and Research Concerning Canada's Western Frontier of Settlement. Regina: Canadian Plains Research Center. .
Құрметтер
Көптеген және әртүрлі наградалардың арасында Айрин Мэри Спри Торонто университетінен (1971) және Оттава университетінен (1985) құрметті доктор дәрежесін алды. Екінші дәреже оған «Канада экономикалық тарихындағы зерттеулер» атты кітапты табыс еткен кезде берілді, бұл кітап оның құрметіне арналған еді. 1992 жылы Канаданың генерал-губернаторы оны Канада орденінің офицері етіп тағайындады, оның ұзақ және шабыттандыратын жазушы, оқытушы және ғалымдық мансабын, сондай-ақ Канада мен халықаралық әйелдер қозғалысындағы маңызды рөлін ескерді.
Among many and varied honours, Irene Mary Spry received honorary doctorates from the University of Toronto (1971) and University of Ottawa (1985). The latter degree was conferred at the same time that a book in her honour entitled Explorations in Canadian Economic History was presented to her. The Governor General of Canada appointed her Officer of the Order of Canada in 1992 not only for her long and inspiring career as writer, teacher and scholar but also for her prominence in the Canadian and international women's movements.