Кіріспе

2000 жылғы Рамалладағы линч – 2000 жылғы 12 қазанда Аль-Акса интифадасы басталғанда әл-Бире полиция бөлімшесінде болған зорлық оқиғасы. Палестиналық наразылардың көшіндегілер полиция бөлімшесіне басып кіріп, Израиль қорғаныс күштерінің екі резервисін өлтіріп, денелерін қиып-жойды. Вадим Нуржиц пен Йосеф "Йосси" Аврахами Батыс жағалаудағы Палестина басқаруына бағынған Рамалла қаласына қателікпен кіріп кеткен, оларды Палестина басқаруының полиция қызметкерлері ұстаған. Линчтеуді тоқтатуға тырысқан 13 полиция қызметкері жарақат алды. Осы күні ойыншық сатушы, Петах-Тиква тұрғыны және 10 жыл бұрын Иркутсктен көшіп келген жүк көлігі жүргізушісі Вадим Нуржиц (Ор-Акива) қызметке қайта оралды. Нуржиц таңғы сағат 7-де Ford Escort көлігімен жолға шығып, Аврахамини алды және таңғы сағат 9-да әкесіне телефон соғып, Бейт-Элдегі Израиль әскери базасына баруға бұйрық бергенін хабарлады. Олар Бейт-Эл елді мекеніне жақын жиналатын орынға бет алды. Олардың әскери тәжірибесі аз болды, Батыс жағалаудағы жол жүйесін білмеді, Бетуниядан тыс жердегі әскери бақылау бекетінен өтіп, бақылау бекетінен шығысқа қарай 2 шақырым жердегі Палестинаның Рамалла қаласына келіп қалды. Ұстау және қамауға алу екі күн бұрын Израиль күштерімен қақтығыста қаза тапқан палестиналық жас Халил Захранға (17 жас) арналған аза тұту рәсімімен бірге болды, оған мыңдаған адам қатысты. Ал төрт күн бұрын 36 жастағы Иссам Хамадтың қатты ұрып-соғылған денесі көлік қағып, қала сыртында табылған, жасалған сараптама көрсеткендей. Әл-Жазира телеарнасының Марван Бишараның айтуынша, жергілікті тұрғындар оның өлімін Халамиштен келген қоныс аударушыларға байланыстырды. Израильдің жасырын агенттері ғимаратта екендігі туралы қауесет тарады, нәтижесінде 1000-нан астам палестиналық наразылар полиция бөлімшесі алдына жиналып, израильдіктердің өлімін талап етті. Рамалла полиция бөлімшесінде екі сарбаз ұсталғаны туралы хабар Израильге 15 минут ішінде жетті. Рони Шакедтің сөзіне сәйкес, Израиль қорғаныс күштері бастапқыда олардың екеуінің "жасырын агенттер" болуы мүмкін деп ойлаған. Жақын маңдағы Мукатағадағы Палестина барлау қызметінің басшысы Джамал Тирави екінші сарбаздың өліміне жақын келгенде ғана араласты. Көп ұзамай наразылар екі мәйітті қала орталығындағы Әл-Манара алаңына сүйреп әкеліп, жеңіс тойын бастады. Полиция қызметкерлері журналистерден түсірілген кадрларды тәркілеуге тырысты, бұл Палестина басшысы Ясир Арафатқа деген Израильдің сенімсіздігін күшейтті. Бұл оқиға Израильдің солшыл күштерінің Израиль-Палестина бейбіт процесіне деген сенімін де қатты зерттеді. Израильдік жазушы және бейбітшілік үшін күресуші Амос Оз: "Күдірі жоқ, мен Палестина басшылығын кінәлаймын. Олар Кемп-Дэвидте келісімге қол қоюға мүлдем ниеттемегені анық. Арафат Фидель Кастродан гөрі Че Гевара болуды қалайтын шығар. Егер ол Палестина президенті болса, онда ол қиын, үшінші әлем елдерінің басшысы болып, Хебронның канализациясымен, Газаның есірткісімен және өз үкіметіндегі жемқорлықпен күресуі керек болады". Жауап ретінде Израиль әскері Батыс жағалау мен Газа секторындағы Палестина басқаруының нысаналарына шабуылдар жасады. Израиль күштері бірнеше палестиналық қалаларды жауып, әскер, танк және бронетехниканы орналастырды. Израильдің тікұшақтары Рамалладағы Палестина полициясының екі бекетіне (линч болған полиция бөлімшесі қиратылды), "Танзим" ұйымының Бейт-Лахиядағы штаб-пәтеріне және "Аль-Акса шейіттері бригадасына", сондай-ақ Газа қаласындағы Арафаттың кеңсесіне жақын ғимараттарға зымырандар атты. Израиль теңіз күштерінің қайықтары жағалауда байқалды. Палестина басқаруының алты әскери қайығы жойылды. Кейін күні бойы Израиль тікұшақтары Рамалладағы "Палестина дауысы" радиостанциясын қиратты. Палестиналық дереккөздердің мәліметінше, шабуылдар кезінде барлығы 27 адам жарақат алды. Израиль билігі шабуылдардан бұрын Палестина басқаруы ескертілгенін және шабуылға ұшырауы мүмкін ғимараттарды эвакуациялау үшін әр шабуыл алдында ескерту оғы атылғанын мәлімдеді.

Медиа қамту

Италиялық кинотоппасы, кейіннен Италияның ең ірі жеке телеарнасы Mediaset қызметкерлері екені анықталды, линчтің кадрларын түсірді. Британдық фотограф Марк Сигер оқиғаны суретке түсіруге тырысты, бірақ халық оған физикалық күш қолданып, камерасын қиратты. Оқиғадан кейін ол былай деді: "Бұл [линч] мен көрген ең қорқынышты нәрсе болды, және мен Конго, Косово, көптеген қиын орындардан репортаждар жасадым. Олардың [палестиналықтардың] бәрі осындай емес екенін білемін және мен кешірімді адаммын, бірақ мен бұл оқиғаны ешқашан ұмытпаймын. Бұл ең қатыгездікпен жасалған кісі өлтіру болды. Мен осы туралы ойласам, сол адамның қираған басын көремін. Мен өмірімнің соңына дейін қорқынышты түстер көретінімді білемін."

RAI-дің жанжалы

2000 жылдың 16 қазанында болған линчтен кейін Италияның мемлекеттік RAI телеарнасының Иерусалим бюросының жетекшісінің орынбасары Риккардо Криштиану Палестина билігінің ресми күнделікті газеті "Аль Хаят әл Джадида" газетінде хат жариялады. "Италияның ресми телеарнасы RAI-дің итальяндық өкілінің арнайы түсіндірмесі" деп аталатын хатта Криштиано RAI-дің оқиғаны түсіруге қатысы жоқ екенін және кадрларға станцияның итальяндық бәсекелесінің жауапты екенін мәлімдеді. Ол былай деп жазды: "Біз [RAI] оқиғалардың осылай болмағанын бәріңізге нақты айтамыз, себебі Палестинадағы (журналистік) жұмысымыз үшін Палестина билігімен журналистік рәсімдерді әрдайым сақтаймыз (әрі сақтай береміз) және біздің нақты жұмысымызға сенімдіміз". Италиялық тілші Палестина билігін мақтап: "12 қазанда Рамаллада болған оқиғалар туралы сіздерді хабардар ету – біздің міндетіміз деп санаймыз, сондықтан сіздерді құттықтаймыз. Біз сіздің сеніміңізге ризамыз, және мұндай іс біздің жолымыз емес екеніне сенімді болыңыз. Біз мұндай нәрсені істемейміз (істемейтін едік)". 2004 жылы Израиль соты оны Нұржицтің өліміне кінәлі деп танып, өмір бойына бас бостандығынан айырды. 2011 жылдың қазан айында ол Ғилад Шалиттің босатылуына байланысты тұтқын алмасу аясында даулы түрде босатылды. 2001 жылы Танзим ұйымының мүшесі Мұхаммед Ховара тұтқындалды. Ол полиция бөлімшесіне кіріп, бір сарбазды пышақтағанын мойындады. 2005 жылы Израиль қауіпсіздік күштері палестиналық полиция қызметкері Висам Радиді тұтқындап, Йосеф Аврахамиді өлтіргені және Вадим Нұржицтің денесіне қатысты зорлық-зомбылық жасағаны үшін әскери сотқа жолдады. 2010 жылы маңызды дәлелдерді сотқа қабылдамауы себепті ол Аврахамиді өлтіргенінен ақталды. Алайда ол Нұржицтің денесіне қатысты зорлық-зомбылық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Кейіннен әскери прокуратураның шағымы бойынша апелляциялық сот оны кісі өлтіргені үшін айыптамау туралы шешімді жоққа шығарды. Хамас мүшелері Марван Ибрагим Тауфик Маади мен Ясер Ибрагим Мохаммед Хатабты Шин Бет және Израиль полициясы Рамалла мен Беньямин аймағындағы Хамас желісін жою кезінде тұтқындады. Тергеу барысында олар линчке қатысқандарын мойындады және 2012 жылдың тамызында әскери сотқа жолдады.