Кіріспе

Киржач (Киржа́ч) – Ресейдің Владимир облысындағы Киржач ауданының әкімшілік орталығы, Владимир қаласының батысында және Александров қаласының оңтүстігінде, Киржач өзенінің жағасында орналасқан. Халық саны:

Этимология

Қала Киржач өзенінің құрметіне аталған. Атаудың түбірі (кирж) мокша немесе эрзя тіліндегі "сол" деген мағынаны білдіретін сөзбен сәйкес келеді.

Тарих

Ол 14 ғасырда Благовещен монастырына қарасты слобода ретінде құрылған. Бұл монастырьды 1354 және 1358 жылдар аралығында осы өңірде тұрған Радонеждік Сергий қасиеттісі құрған. Тарихының көп бөлігінде монастырь батысқа қарай орналасқан Сент-Сергийдің Троица лаврасына тәуелді болды. 1764 жылы монастырь жабылып, 1778 жылы слободаға қалалық құқық берілді. Содан кейін Киржах, айналасындағы көптеген қалалар сияқты, тоқыма өнеркәсібінің орталығы ретінде дамыды. 2004 жылдың 12 қазанында Красный Октябрь кенті қаламен біріктірілді.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-аумақтық бөлініс шеңберінде Киржач қаласы Киржач ауданының әкімшілік орталығы болып табылады және оған тікелей бағынады. Муниципалдық бөлім ретінде Киржач қаласы Киржач муниципалдық ауданының құрамында Киржач қалалық билеуі ретінде қарастырылады.

Климат

Қаланың климаты орташа континенттік: жылы жаз, суық қыс, қоңыржай көктем және күз. Қаңтар айының орташа температурасы – және шілде айының орташа температурасы. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – . Жыл бойы температурасы А-дан жоғары болатын күндердің саны орташа есеппен 151 күн. Қар жамылғысы 4-5 айға созылады; қар әдетте қарашаның соңында немесе желтоқсанның басында басталады. Күн сәулесі түсетін жерлерде қар сәуірдің ортасында еріп, ал орманды жерлерде сәуірдің соңында толық еріп кетеді.

Сәулет және ескерткіштер

Киржах өзінің үлкен монастыры – Благовещен соборымен танымал. Иван Қорқыттың тұсында салынған кішкентай католикон шіркеуі ертедегі мәскеулік собор шіркеуінің үлгісіне сәйкес келеді. Бұл консервативтік үлгінің соңғы және ең әдемі нысандарының бірі деп есептеледі. Монастырьдың ашық галереясы соборды жақын жердегі Құтқарушы шіркеуімен байланыстырады, ол төртбұрышты мұнарасымен және шатыр тәрізді қоңырау мұнарасымен ерекшеленеді. Бұл шіркеу белгілі орыс боярлары Милославскийлердің қабірі. 16 ғасырдағы шіркеу Кеңес кезінде бұзылған, бірақ 1990 жылдары қайта жаңартыла бастады. Бүгінде собор әйелдер монастыры болып табылады. 1997 жылдан бері монастырьда орыс әулиесі Роман Киржацкийдің қасиетті қалдықтары сақталуда, ол тағы бір ұлы орыс әулиесі, Сергей Радонежскийдің шәкірті болған. Туристер екі ежелгі Николай шіркеуін көре алады – бірі 1764 жылы, екіншісі 1846 жылы салынған. Жергілікті өнер сарайының фасадында 1963 жылғы 29 наурызда әлемдегі алғашқы ғарышкер Юрий Гагариннің жергілікті халықпен кездесуін еске салатын тақта орнатылған. 1968 жылғы 27 наурызда Киржахтан 18 шақырым қашықтықта (Новоселово ауылының жанында) Гагарин мен ұшқыш-нұсқаушы Владимир Серёгин ұшақ апатында қаза тапты. Апат болған жерде үлкен ескерткіш, мұражай және келушілерге арналған орын салынды. Туристер 1850 жылдары салынған сауда орталықтарының ғимараттарын да тамашалай алады.