Сент-Никола: Аоста алқабының табиғаты мен мәдениеті
Saint-Nicolas, Aosta Valley
Сен-Никола – Италияның Аоста алқабындағы муниципалитет. 13 шағын елді мекеннен тұрады, төрт маңызды аңғарға көрініс ашады. Табиғат пен туризмге қолайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сен-Николас (Вальдотендік: Сен Никола) – Италияның солтүстігіндегі Ауста аңғарының автономды аймағындағы қала және коммуна. Ол теңіз деңгейінен жоғары орналасқан 13 шағын елді мекеннен тұрады. Дора Балтеа аңғарының үстіндегі балкон сияқты орналасқан Сен-Николас, Аоста аңғарының орта және жоғарғы бөлігінің төрт маңызды қосалқы аңғарына көрініс береді. Бұл аңғарлар (аңғар бойымен жоғары қарай): Валь-де-Конье, Вальсаваренш, Валь-де-Рем және Вальгришенше.
Saint Nicolas (Valdôtain: Sen Nicolà) is a town and comune in the autonomous region of Aosta Valley, in northern Italy. It consists of 13 hamlets located between above sea level. Sitting like a balcony above the Dora Baltea Valley, Saint Nicolas overlooks the four major lateral valleys of the mid upper Aosta valley. These are (moving up the valley); Val de Cogne, Valsavarenche, Val de Rhêmes, and Valgrisenche.
Сайттар
Сент-Николас шағын қалалық орталықтан және көптеген кішкентай елді мекендерден немесе frazioni-лерден (жергілікті ресми түрде француз тілінде hameaux деп аталады) тұрады. Ең әдемілерінің бірі – Персод, ол Италияның "Belle Arti" заңдарымен қорғалады. Онда 35 тас үй бар, олардың шатырлары тақтатастан жасалған, және оларды машина өтпеуге тым тар жол жалғастырады. Бүгінде Персодта жыл бойы алты адам тұрады, сондай-ақ Милан мен Сен-Пьерден 8 адам үдемелі түрде демалыс күндері келіп тұрады. Персод ауылы алыстан, тіпті ұшақтан ұшып өтетін кезде де танылады, себебі бұл аймақтағы алып толғақ ағаштарымен қоршалған жалғыз ауыл. Фонтина ірімшігін қолмен жасайтын белгілі шебер Чайлод ауылынан жоғары орналасқан.
Saint Nicolas consists of a small city center and numerous hamlets or frazioni, locally officially called hameaux (in French). Among the most scenic is Persod, which is protected by the Italian "Belle Arti" laws. It consists of 35 stone houses with slate roofs connected by a thin road not large enough for a car to pass. Today, Persod has only six year round residents, and about 8 regular weekenders from Milan and Saint Pierre. The hamlet of Persod is recognizable even from the distance of a passing airplane as it the only village in the area surrounded by giant poplar trees. A noted artisanal maker of Fontina cheese may be found just above the village of Chaillod.
Жан-Батист Серлон
Сент-Николас Жан-Батист Серлонның туған жері болды, ол қарапайым абат, өзінің аймағымен және оның ерекше тілімен – франкопровансаль немесе арпитан тілімен мақтанған. Ол өз туған тілінде бірнеше маңызды өлеңдер жазып, Вальдотен диалектіне арналған тұңғыш грамматика мен сөздіктің авторы атанды.
Saint Nicolas was the birthplace of Jean Baptiste Cerlogne, a humble abbot who had pride in his region and its unique language, called Francoprovençal or Arpitan. He authored several noteworthy poems in his native patois and wrote the first grammar and dictionary devoted to the Valdôtain dialect.
Франкопровенцальдық зерттеулер орталығы
Фоссаз-де-Провенсаль ауылында орналасқан Франкопровенсальдық зерттеулер орталығы (Le Centre d'études francoprovençales) немесе CEFP, франкопровенсаль тілінің зерттелуіндегі ең маңызды орталықтардың бірі болып табылады. Ол 1988 жылдың 12 қарашасында ашылды және Аоста аңғарының жазушысы және драматургі Рене Виллиенге арналды. CEFP Аоста аңғарына тән 18 ғасырлық шаруа үйінде орналасқан, бұл үйді архитекторлар Луи Боше мен Альберт Брюве толыққанды қалпына келтірді. Бұл көп функциялы құрылыстар, жергілікті жерде "паиллер" деп аталады, мал, шөп және шаруашылық құралдарымен бірге жертөледегі қораны (booué) толтырды, отбасылық асхана (meison) бірінші қабатта, ал ұйықтайтын бөлме (tsambra) екінші қабатта орналасқан. Орталықтың қорында 1963 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келе жатқан, Аоста аңғарындағы бастауыш сынып оқушыларына арналған, аймақтық тілдегі поэзия, драма және музыка байқауы – "Concours Cerlogne" мұрағаты бар. CEFP Аостаның Этнология және лингвистика жөніндегі өңірлік бюросымен (Bureau régional pour l'ethnologie et la linguistique) (BREL) және Франция мен Швейцарияның Романдия шекарасындағы басқа да ғылыми орталықтармен бірлесіп жұмыс істейді.
The Center for Francoprovençal Studies (Le Centre d'études francoprovençales), or CEFP, located in the village of Fossaz dessus, is one of the most important centers for Francoprovençal language research. It opened November 12, 1988 and was dedicated to the Aosta Valley writer and playwright René Willien. The CEFP occupies an 18th century paysannes maison (farmhouse) native to the Aosta Valley, which was completely restored by architects Louis Bochet and Albert Breuvé. Typical of these multi function structures, locally called a pailler, the animals, hay, and farm implements filled the barn (booué) on the ground floor, the family kitchen (meison) occupied first floor, and the sleeping room (tsambra) was located on the second floor. Among the center's holdings is the archive of the "Concours Cerlogne," a poetry, drama and music competition in the regional language reserved for elementary school students in the Aosta Valley that has been held annually since 1963. The CEFP works in collaboration with the Regional Bureau of Ethnology and Linguistics (Bureau régional pour l'ethnologie et la linguistique) (BREL) of Aosta, and other research centers in France and Swiss Romandy on its border.
Герборе мұражайы
Ливерлулаз ауылында орналасқан бұл мұражай Джозеф Герборенің өмірі мен тәжірибесі арқылы Аоста аңғарының тұрғындарына ауыл шаруашылығының механикаландыруының қандай әсер еткенін көрсетеді. Сен-Николас муниципалитеті, Аоста аңғары облысы және Еуропалық Одақтың қаржылық қолдауы арқасында Ливерулаз ауылының орталығындағы Maison de la Tor үйінде "Пионерлер заманы" көрмесі ұйымдастырылды.
This museum, situated in the village of Lyverloulaz, demonstrates the impact of agricultural mechanization on the lives of Aosta Valley residents through the experiences of Joseph Gerbore. Funding by the municipality of Saint Nicolas, the Aosta Valley Region, and the European Union, has enabled exhibitions, including Le temps des pionniers, at the Maison de la Tor, located in the center of the village of Lyveroulaz.