Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кореядағы американдық миссионер (1858–1902)
American missionary to Korea (1858–1902)
Реверенд Генри Герхард Аппенцеллер (6 ақпан 1858 – 11 маусым 1902) – методист миссионері. Ол және тағы төрт миссионер – Хорас Н. Аллен, Хорас Г. Андервуд, Уильям Б. Скрантон және Мэри Ф. Скрантон 1885 жылдан 1902 жылға дейін Кореяға протестанттық христиан дінін әкелді. Ол Кореяға үш маңызды үлес қосып, танымал болды: Пайчай колледжінің ғимараты, Сеулдегі Бірінші методист епископтық шіркеуі және Жаңа Өсиеттің қазақ тіліне аудармасы.
Rev. Henry Gerhard Appenzeller (February 6, 1858 – June 11, 1902) was a Methodist missionary. He and four other missionaries, including Horace N. Allen, Horace G. Underwood, William B. Scranton, and Mary F. Scranton introduced Protestant Christianity to Korea from 1885 to 1902. He was known for his three major contributions to Korea: the Paichai College Hall, the First Methodist Episcopal Church of Seoul, and the translated New Testament.
Түпбасқасы және ерте өмір
Генри Герхард Аппенцеллер 1858 жылы Пенсильвания штатының Судертон қаласында дүниеге келген. Оның анасы швейцариялық меннонит, ал әкесі Пенсильваниядан шыққан. Оның ата-анасы Германия реформатор шіркеуіне қатысты. Оның анасы оның өміріне зор ықпал етті. Ол Генри мен оның екі бауырласының діни сеніміне әсер етіп, жексенбі күндері түстен кейін олармен бірге неміс тіліндегі Киелі кітапты оқыды. Анасы неміс тілінде еркін сөйлегенмен, ағылшын тілін жақсы білмегендіктен, Генридің алғашқы тілі неміс тілі болды. Ол үйінде Пенсильвания неміс тілінде сөйлеп өсті. Неміс тілінде жазба және ауызша еркін сөйлеу қабілеті оған Америка, Еуропа және Кореядағы неміс тілінде сөйлейтін адамдармен оңай қарым-қатынас жасауға мүмкіндік берді. Генри 1876 жылғы 6 қазанда жеке рухани тәжірибеден өткеннен кейін өзгерді. Ол осы күнді әр жыл сайын өзінің рухани туған күні ретінде тойлап өтті. Ол реформатор шіркеуінің негізінде құрылған Франклин және Маршалл колледжінде оқыды, онда ежелгі тілдерді зерттеді және грек тілі мен әдебиетіне ерекше қызығушылық танытты. Генри сонымен қатар Киелі кітап тілдерін және француз тілін үйреніп, оларға еркін ие болды. Аппенцеллер 1887 жылы Кореяда «Пайчай Хакданг» – «Пайдалы адамдарды тәрбиелеу залы» атты ұлдар мектебін құрды. Бұл мектеп Пайчай университеті мен Пайчай орта және жоғары мектебінің іргесі болды. Ол сонымен қатар көптеген протестанттық мекемелерді де құрды. 1887 жылдан 1902 жылы қайтыс болғанға дейін Чонг-Донг қаласында пастор болып қызмет етті. 1886 жылы Аппенцеллер басқа методист және пресвитериан миссионерлерімен, сондай-ақ корей аудармашыларымен бірге Киелі кітап аудармашылар кеңесінде жұмыс істеді. Ол Киелі кітапты корей тіліне аударуға көмектесті.
Henry Gerhard Appenzeller was born in Souderton, Pennsylvania, in 1858. His mother was Swiss Mennonite, while his father was from Pennsylvania. His parents went to the German Reformed Church. His mother played an important role in his life. She influenced the faith of Henry and his two brothers by reading the German Bible on Sunday afternoons with them. His mother spoke German but little English, therefore, German was Henry's first language. He grew up speaking Pennsylvania German in his home. His fluency in both written and spoken German later allowed him to communicate easily with Germans in America, Europe, and Korea. Henry was transformed due to a personal spiritual experience on October 6, 1876. He celebrated this day as his spiritual birthday every year. He studied at Franklin and Marshall College, a private residential liberal arts college based on the Reformed Church, where he studied ancient languages and held a particular interest in Greek language and literature. Henry also studied and became fluent in biblical languages and French. Appenzeller was the founder of a boys' school, Paichai Hakdang—Hall for the Rearing of Useful Men in Korea in 1887. It is the predecessor of Pai Chai University and Paichai Middle & High school. and he also established many Protestant institutions. He served at Chong Dong as a pastor in 1887 until his death in 1902. In 1886, Appenzeller was on the Board of Bible Translators with the other Methodist and Presbyterian missionaries and other Korean translators. He helped to translate the Bible into Korean.
Өлім
1902 жылдың маусым айында 44 жастағы Аппенцелер Киелі кітапты аудару мәселесі бойынша өткізілетін жиынға қатысу үшін оңтүстік порты Мокпо қаласына жол тартты. Ол "Кумагава Мару" атанған бу кемесімен сапар шекті, ол түнгі уақытта кенеттен басқа кемемен соқтығысты. "Кумагава Мару" кемесіндегі қаза болғандардың саны барлығы 27 адамды құрады. Аман қалғандардың бірі, Боулби мырза, кеменің жылдам батып, содан кейін қазанның жарылғанын айтып берді. Аппенцелер кемеден қашуын кейінге қалдырған болуы мүмкін, себебі ол корей әйелін және оның баласын оятып, кабиналарынан шығаруға тырысқан. Оның құрметіне Янхуаджин шетелдіктер зиратында ескерткіш орнатылды, онда 300-ден астам шетелдік және 80-нен астам миссионерлер, оның ішінде Біріккен методист шіркеуі мен оның 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы алдыңғы шіркеулерінен келгендер де жерленген.
In June 1902, at the age of 44, Appenzeller was traveling to a southern port city, Mokpo, to attend a meeting for the Bible translation. He sailed aboard the Kumagawa Maru, a steamship which collided suddenly at night with another vessel. The loss of life on the Kumagawa Maru was 27 in all. A survivor, one Mr Bowlby, describes the speed of the sinking followed by the boiler bursting. Appenzeller is thought to have fatally delayed his escape from the vessel by trying to wake a Korean woman and her child so as to get them out of their cabin. A cenotaph in his honor was erected at the Yanghwajin Foreigners' Cemetery, the gravesite of over 300 foreigners including over 80 missionaries from many denominations including those sent by the United Methodist Church, and its predecessor denominations in the late 19th and early 20th centuries.
Мұра
Христиан миссионерлерінің Кореяға кіруіне Корея императоршасы Мёнсонның даулы модернизация және батыстықтандыру саясатының бір бөлігі ретінде рұқсат берілді. 19 ғасырда құрылғаннан бері Корея методистік шіркеуі Кореядағы маңызды протестанттық конфессиялардың бірі ретінде қарқынды дамыды. 2001 жылы осы конфессия 5 262 шіркеу, 1 394 514 мүше және 7 298 діни қызметкерден тұрды. Методистік үлгіде алты университет ашылды, оның ішінде Пай Чай университеті. Сонымен қатар, конфессияның Сеулдегі Методистік теологиялық семинариясы болды. Одан бөлек, алты теологиялық институт және 54 орта және жоғары мектеп болды. 2016 жылдың 21 қазанында Дрю теологиялық мектебінің кампусында Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы Чунгдонг Бірінші методистік шіркеуінің сыйы ретінде Аппенцеллердің қола бюсті ашылды. Чунгдонгтың ағылшын тіліндегі пасторы, доктор Сехьюн Ли: "Чунгдонг халқы мен Кореядағы методистер үшін Аппенцеллер Кореяға келіп, өзін құрбан еткендей, ал енді 130 жыл өткен соң, біз оны қайта әкелу арқылы оған терең алғысымызды білдіріп отырмыз" деді.
The presence of Christian missionaries was permitted into Korea as part of a controversial policy of modernisation and Westernisation by the Korean Empress Myeongseong. Since its founding in the 19th century, the Korean Methodist Church has dramatically developed as one of major Protestant denominations in Korea. In 2001, the denomination comprised 5,262 churches, 1,394,514 members, and 7,298 ministers. There were six universities established under the Methodist model, including Pai Chai. In addition, the denomination had its own theological seminary, the Methodist Theological Seminary in Seoul. It also had six theological institutes and 54 junior high and high schools. On October 21, 2016, a bronze bust of Appenzeller was dedicated on the campus of Drew Theological School as a gift from the Chungdong First Methodist Church in Seoul, South Korea. Rev. Dr. Sehyoung Lee, the English Ministry Pastor of Chungdong, said: "For the people of Chungdong and Methodists in Korea, it’s as if Appenzeller came to Korea, gave himself up, and now 130 years later, we’re expressing our deep gratitude by bringing him back."