Батыс қанағат ағашы (Larix occidentalis) сипаттамасы
Western larch
Батыс қанағат (Larix occidentalis) – Солтүстік Америка тауларында өсетін, өнімді қоныржеміс ағаш. Сипаттамасы, биіктігі, діңінің диаметрі, қабығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шеңберлі ағаштардың түрі
Species of conifer
Батыс шыршасы (Larix occidentalis) – Солтүстік Американың батыс тауларына (Тынық мұхитының солтүстік-батысы, ішкі солтүстік-батысы) ендемік шырша түрі; Канадада Британ Колумбиясының оңтүстік-шығысы мен Альбертаның оңтүстік-батысында, ал АҚШ-та Вашингтонның шығысы, Орегонның шығысы, Айдахоның солтүстігі және Монтананың батысында кездеседі. Бұл Солтүстік Америкаға тән үш шырша түрінің арасында ең өнімдісі болып табылады.
The western larch (Larix occidentalis) is a species of larch native to the mountains of western North America (Pacific Northwest, Inland Northwest); in Canada in southeastern British Columbia and southwestern Alberta, and in the United States in eastern Washington, eastern Oregon, northern Idaho, and western Montana. It is the most productive of the three species of larch native to North America.
Сипаттама
Ағаш ірі жапырақты қылқан жапырақты, биіктігіне жетеді, діңінің диаметріне дейін; қабығы қызғылт сарыдан күлгін қоңырға дейін өзгереді. Жапырақты бөлігі тар конус тәрізді; негізгі бұтақтары көлденең немесе жоғары қарай бұрылған, ал бүйір бұтақтары көбінесе төмен иілген. Жаңа өскіндері екі түрлі, өсуі ұзын өскіндерге (әдетте ұзын) бөлінеді, олар бірнеше бүршіктерді және қысқа өскіндерге, ұзындығы бар болғаны, бір ғана бүршікпен ие. Жапырақтары ине тәрізді, ашық жасыл, ұзын, жұмсақ.
The tree is a large deciduous conifer reaching tall, with a trunk up to diameter; the bark ranges from orangish to purplish brown. The crown is narrow conic; the main branches are level to upswept, with the side branches often drooping. The shoots are dimorphic, with growth divided into long shoots (typically long) and bearing several buds, and short shoots only long with only a single bud. The leaves are needle like, light green, long, soft
Тұқымдық конустары жұмыртқа тәрізді цилиндрлі, ұзын, 40-тан 80 тұқымдық қабыршақтары бар; әр қабыршақта сыртқа шығыңқы жапырақшасы бар. Конустар жасыл түсті.
The seed cones are ovoid cylindric, long, with 40 to 80 seed scales; each scale bearing an exserted bract. The cones are green
Экология
Батыс лавр көптеген басқа ағаштарға қарағанда жылдам өседі, себебі ол көлеңкеге төзімсіз. Қалың қабығы, отқа тұтана бермейтін жапырақтары және қорғаныш конустарының арқасында бұл түр отқа өте төзімді. Тұқымдары кейбір құстар үшін қысқы азықтың маңызды көзі болып табылады, әсіресе қарағай сискині, сондай-ақ қызылқұс және ақ қанатты кроссбиль. Бұл көбінесе басқа қоныс жасайтын қылқан жапырақты ағаштардың тұқымдары жетіспейтін кезде болады. Ескі ағаштардың шіруіне байланысты пайда болатын қуыстарды ұсақ жануарлар пайдаланады, ал кіші тырналар оларды жасау үшін пайдаланады. Климаттың өзгеруіне бейімделу шарасы ретінде Канада ормандарын жасанды түрде көшіру ұсынылған. Дейін, орташа температураның жоғарылауымен ағаш түрлері үшін оңтайлы климат жағдайлары да солтүстікке қарай жылжуда. Зерттеулер көрсеткендей, Батыс лавр ағаштары Солтүстік Британдық Колумбияда өсуде қиындыққа тап болмайды, және бұл аймақтың климат жағдайлары 2030 жылға қарай Батыс лаврдың тарихи ареалымен сәйкес келеді деп күтілуде. Дегенмен, егер "агрессивті жылыну сценарийлері" іске асса, орман шаруашылығы мамандары бұл түрдің Канада шекарасының оңтүстігінде сақталуына көмектесу үмітінен бас тартуы керек.
Western larch grows more quickly than many associated trees, as it needs to because larch is shade intolerant. With its thick bark, nonflammable foliage and protective cones, the species is very fire resistant. The seeds are an important substitute winter food for some birds, notably the pine siskin but also the redpoll, and white winged crossbill. This is frequently during times when other conifer cones that are a more preferred diet are in short supply. Woodpeckers utilize the heart rot of older specimens to make openings, which are used by various small animals. Assisted migration of Canadian forests had been proposed as an adaptation measure in response to climate change. Indeed, as average temperatures rise, the optimal climate conditions for trees species are also moving North. Research had shown that western larch trees have no trouble growing in northern BC, an area whose climatic conditions are predicted to match the western larch's historical range by 2030. However, if some "aggressively warming climate scenarios" actually unfold, foresters will need to let go of any expectations of helping this species maintain a presence south of the Canadian border.
Қолданылуы
Жергілікті халықтар қышқыл шайырын жараларға жағып, ауырған тамақты емдеу үшін шайнап жейтін. Монтананың Кутенай және Салиш тайпалары осы шайырды жинаумен ерекше айналысқан. Шайырдан алынған тәтті галактаннан нанға қамыр көтеру үшін қолданылатын ұн мен дәрі жасауға болады. Ағашы Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында отын ретінде өте бағалы, оны көбінесе "тамарак" деп атайды, бірақ ол нағыз тамарак шыршасынан өзге түр. Ағаш жағғанда тәтті хош иіс пен ерекше сыңғырлаған дыбыс шығарады. Батыс шыршасы Венеция терпентинін өндіруге пайдаланылады.
Indigenous peoples applied the resinous gum to injuries and chewed it to treat sore throat. the Kutenai and Salish peoples of Montana in particular collected the sap. The sweetish galactan of the sap can be made into baking powder and medicine. The wood is highly prized as firewood in the Pacific Northwest where it is often called "tamarack," although it is a different species than the tamarack larch. The wood burns with a sweet fragrance and a distinctive popping noise. Western larch is used for the production of Venice turpentine.