Кіріспе
Балық түрлері
Дақты шарап балығы (Cynoscion nebulosus), сондай-ақ, ұсақ дақты шарап балығы деп те аталады. Бұл балықтардың көпшілігі Мексика шығанағы мен Мэрилендтен Флоридаға дейінгі Атлант мұхитының жағалауларындағы оңтүстік АҚШ-та кездеседі. Басым көпшілігі шалшықты, шөпті аймақтарда ұсталса да, дақты шарап балығы жағалау суларының кез келген жерінде тіршілік етеді – сырт аралдардың жағасындағы толқындардан бастап, жағалаудағы өзендердің жоғары ағысына дейін, әсіресе суық ауа райында паналау үшін олар осы жерлерге жиі келеді. Атына қарамастан, дақты шарап балығы форель тұқымдасына (Salmonidae) емес, барабан тұқымдасына (Sciaenidae) жатады. Ол АҚШ-тың оңтүстік-шығыс жағалау суларында коммерциялық және әсіресе ойын-сауық балық аулау үшін кең таралған. Ересек балықтардың ұзындығы 19-37 дюйм, салмағы 3-17 фунтқа жетеді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Дақты алабұқа жасушалар су қабатының жоғарғы бөлігінде тіршілік етеді және Техас, Луизиана, Алабама, Миссисипи, Джорджия және Флорида сияқты оңтүстік-шығыс штаттардың жағалауларында ең көп кездеседі. Олар Солтүстік және Оңтүстік Каролина мен Вирджиния жағалауларында да көптеп таралған. Алаптық жағалаулар - негізгі қоныстану аймақтары. Олар Делавэр шығанағының солтүстігінде және Массачусетс штатының Кейп-Код жағалауында сирек кездеседі. Олар АҚШ-тың орталық Атлантика және оңтүстік-шығыс аймақтарында ең көп санымен ұсынылған. Дақты алабұқа 59 °F мен 86 °F арасындағы су температурасын жақсы көреді және әдетте тұздылығы 5 және 35 ppt аралығындағы суларда кездеседі.
Көші-қон
Қыс айларында көкпарлы алабұға теңіз жағасынан терең суларға кетеді, бірақ көктем мен жаз айларында сағалар мен жағалау суларына қайта оралады. Көзге көрінетін қалың тістері бар. Sciaenidae тұқымдасына жататын басқа балықтар сияқты, оның ұзын, жұмсақ, қабыршақты арқа қанаты бар; ол тікенді арқа қанатынан терең ойықпен бөлінеді. Әдетте екі анальді тікенегі болады және бүйірлік сызығы құйрық қанатының ұшына дейін созылады. Арқасында, соның ішінде арқа және құйрық қанаттарында да, айқын дақтар шашырап жатыр. Sciaenidae тұқымдасының басқа өкілдерінен айырмашылығы, бұл балықтың иек қабыршақтары жоқ. Лас суда бұл балықтың түсі алтын реңге боялады. Оның пішіні мен түсі қоңыр форельді еске түсіреді. Бұл балық кіші балық, Cynoscion regalis-пен жақын туыс. Көкпарлы алабұғаның орташа мөлшері 30-40 см, бірақ көп аймақтарда 40-50 см дейін жететін балықтар жиі кездеседі. 5 кг-дан асатын балықтар сирек кездеседі. Әлемдік рекорд 8,16 кг.
Тағам
Кішкентай форельдер көп мөлшерде креветкалар мен басқа да қабықтылылармен қоректенеді. Олар өскен сайын, диеталары балыққа қарай өзгереді, олардың қаншасы үлкен болса, сонша жақсы. Техас және Миссисипи штаттарында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, өте ірі форельдер шұбар балықты жеуді артық жақсы көреді; ірі форель өзі көтере алатын ең үлкен шұбар балықты іздеп, оны жұтуға тырысады. Көбінесе шұбар балық форельдің жартысынан немесе екі үшін бір бөлігінен де үлкен болады.
Көбею және өсу
Барабан тұқымдасының барлық мүшелері сияқты, ересек еркектер шаруашылық маусымында аналықтарды тарту үшін "барабан" тартқыш дыбыс шығарады. Дақты алабұқа шаруашылық маусымы көктемнен жазға дейін созылады. Шаруашылықтан кейін екі аптадай өткен соң, шаруашылық алабұқаның дернәсілдері 5–7 мм ұзындыққа жетеді, ал шамамен жеті айдан кейін 170–200 мм-ге жетеді. Алабұқаның 300 мм (шамамен 12 дюйм) ұзындыққа жетуіне бір-екі жыл, ал 400 мм (шамамен 16 дюйм) ұзындыққа жетуіне екі-үш жыл уақыт керек. Құрылған дақты алабұқаның максималды жасы 12 жылға дейін жетеді деп есептеледі, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі, ал тұрақты түрде ұсталған ең ескі балықтардың жасы төрт-бес шамасында болады. Бірінші жылдың соңына қарай дақты алабұқаның ұзындығы шамамен 250 мм-ге жетеді, олардың жартысы көбейе алады. Олар сағалардың сазды, шөпті аймақтарында шаруашылық етеді. Дақты алабұқаның ұзындығы артқан сайын, салмағы да артады. Салмақ пен ұзындық арасындағы байланыс сызықтық емес. Жалпы ұзындығы (миллиметрде) мен салмағы (граммда) арасындағы байланысты мынадай формула арқылы көрсетуге болады:
Кез келген түр үшін b шамамен 3.0-ға жуық, ал c – түрлерге қарай өзгеретін тұрақты сан. С коэффициенті мен b көрсеткіші осы формадағы теңдеуді өлшенген салмақ-ұзындық деректеріне сәйкес келтіру арқылы анықталады. Кейбір балықтарда, соның ішінде дақты алабұқада, салмақ-ұзындық арақатынасы маусымдарға және жынысқа байланысты өзгереді. 1993–2003 жылдар аралығында Луизианадағы демалыс балықшылары әр жылы 6 миллионнан астам дақты алабұқа ұстады. Дегенмен, олардың шаруашылыққа жақсы бейімделгендігіне байланысты, Монтерей шығанағы аквариумының Seafood Watch бағдарламасы Луизиана мен Флоридадағы дақты алабұқаны тұрақты теңіз өнімдерінің "ең жақсы таңдауы" деп тізімдеді.
Менеджмент
Түрлерді басқару мөлшері мен иелену лимитімен шектеледі, бірақ олардың жалпы денсаулығы мен саны туралы толыққанды мәліметтер жинау мақсатында бағдарламалар іске қосылды.