Кіріспе

1974 жылғы америкалық ғылыми фантастикалық қорқыныш фильмі, Ларри Коэннің туындысы.

"It's Alive" – 1974 жылғы америкалық ғылыми фантастикалық қорқыныш фильмі, сценарийін жазып, өндірісіне жетекшілік еткен және режиссерлік жасаған Ларри Коэн. Басты рөлдерде Джон П. Райан мен Шарон Фаррелл – баласы қатыгез мутант болып шыққан жұбайлар. Фильмге Джеймс Диксон, Уильям Веллман-күлгі, Шамус Локк, Эндрю Дугган, Гай Стоквелл және Майкл Ансара да қатысқан. Баланың дизайнын және арнайы эффекттерін жасаған Рик Бейкер, ал фильмнің музыкасын Бернард Херрман жазған. "It's Alive" фильмін Warner Bros. компаниясы көрсетті және шыққаннан кейін аралас пікірлер алды. Одан кейін "It Lives Again" (1978) және "It's Alive III: Island of the Alive" (1987) екі жалғасы түсірілді, сондай-ақ 2009 жылы қайта түсірілім жасалды. "It's Alive" сериясының арасында PG рейтингісіне ие болған жалғыз фильм осы, ал серияның қалған бөлігі R рейтингісімен бағаланған.

Сюжет

Лос-Анджелесте Фрэнк Дэвис пен оның әйелі Ленор екінші балаларын күтіп отыр. Фрэнк – табысты PR-консультант, ал оның әйелі – бірінші баласы, Крис, үшін үйде қарайтын ана. Бірнеше жыл бойы олар бала табудан аулақ болды, Ленор контрацепция таблеткаларын қабылдады. Бала тууға дайын болғанда, олар Кристі отбасылық досы Чарлиге қалдырып, ауруханаға барады. Олардың екінші баласы, ұл, жыртқыш тістері мен тырнақтары бар, қорқынышты деформациямен дүниеге келеді. Туғаннан кейін ол бірден дәрігерлер мен медбикелерді өлтіріп, шатырдан қашып кетеді. Ленор тірі қалып, баласын шақырып, қорқып қалған Фрэнк қырғынды көреді. Фрэнк пен Ленор ауруханадан шығарылады, полиция, соның ішінде лейтенант Перкинс, кісі өлтіруді тергейді. Фрэнк пен Ленора баспасөз назарында болады, нәтижесінде Фрэнк PR-компаниядағы жұмысынан босатылады. Темдеу арасында Дэвистің баласы сыртта тығылып жүріп, бірнеше адамды өлтіреді, оның ішінде сүт сатушы да бар. Кісі өлтірулер жалғасқанда, баспасөз бен полиция Фрэнк пен Ленорды қуалайды. Фрэнк медициналық зерттеушілермен кездеседі, олар баланың денесі табылғаннан кейін оған тәжірибе жүргізуге рұқсат беру үшін құжаттарға қол қоюға көндіреді. Фрэнк баланың өзінің баласы екенін жоққа шығарып, кісі өлтірген нәрестені іздеуге қосылады. Ленорға контрацепция таблеткаларын жазып берген дәрігерге фармацевтикалық компанияның өкілі хабарласады. Өкіл Дэвистің баласының мутациясы дәрілердің салдарынан болуы мүмкін екенін мойындайды. Ол дәрігерге компанияның жауапкершілігін анықтау үшін баланы жою керектігін айтады. Темдеу арасында бала мектепке барады. Фрэнк баланың қайда екенін біліп, полиция қызметкерлері бар мектепке келеді. Фрэнк лейтенант Перкинске Кристің мектепте оқитынын айтады. Бала сыныпта офицерге шабуыл жасап, өлтіреді, содан кейін түнде терезеден қашып кетеді. Кейіннен Фрэнк Ленордың нәрестені үйінің жертөлесіне жасырғанын біледі. Крис Чарлидің үйінен қашып, үйге қайтуға тырысады, ал Чарли оның артынан жүреді. Ленор Фрэнкке бала олардың отбасына зиян келтірмейтінін уәделейді. Фрэнк қарумен жертөлеге кіреді, онда Крис нәрестемен сөйлесіп, оны қорғауға уәде береді. Фрэнк нәрестені атып, жарақаттайды. Бала жертөледен қашып, Чарлиге шабуыл жасайды, оның мойнын тістеп өлтіреді. Полиция нәрестені дауыл канализациясына қарай іздейді, онда Фрэнк оны мылтықпен аңдайды. Ол нәрестені тапқанда, оның қорқып тұрғанын түсінеді. Ол баладан кешірім сұрап, оны көтеріп алады. Баласын пальтосына орап, Фрэнк полициядан қашып құтылуға тырысады, бірақ қарулы полиция тобы оны канализациядан шыққанда тоқтатады. Ол олардан баланы зерттеуін, бірақ оған зиян келтірмеуін өтінеді. Бір дәрігер полицияға оны өлтіруге бұйрық береді. Бала кенеттен Фрэнктың қолынан секіріп, дәрігерге шабуыл жасайды, ал полиция атып, нәресте мен дәрігерді өлтіреді. Полиция қайғыға батқан Дэвистерді алып кетеді, депрессияға ұшыраған лейтенант Перкинс Сиэтлде ұқсас мутант нәресте дүниеге келгенін естиді.

Өндіріс

Арнайы эффекттерді жасаушы Рик Бейкер фильмде бейнеленген кісі өлтіретін сәбиді жобалап, жасады. Ларри Коэн, фильмнің сценарийін жазған, өндірген және режиссерлік еткен адам, Бейкерге телефон шалды, ол Дік Смиттің үйінде болған кезде, 1973 жылғы "Экзорцист" фильмі үшін эффекттермен жұмыс істеп жатқанда. Бастапқы телефон әңгімесінде Коэн Бейкерге фильмнің идеясын ұсынды және Коэннің мысығына кигізілетін немесе "тауық немесе басқа да бір нәрсе [ ] мүмкін екі тауық!" киім жасауды ұсынды. Бейкер фильм түсірілісі басталғаннан кейін екі аптадан соң Коэннен жаңа хабар алды. Коэн фильмде нәрестені сирек көрсетуге шешім қабылдады және актерлердің реакциясы үшін Бейкерден "қуыршақ нәресте" жасауды сұрады. Бейкер нәрестені алюминий сымнан жасалған қаңқамен жасады, оның арқасында буындары мен көздерін қимылдатуға болады. Жақын планға түсіру үшін Бейкер толық бас мутант нәресте маскасын, қолғаптар жəне денеге жартылай киім жасады, оларды Бейкердің сол кездегі қатыны және кейіннен әйелі Элейн Паркин киді.

Шығару

Фильм 1974 жылы Warner Bros. арқылы қиын жағдайда жарық көрді. Фильмді аяқтағаннан кейін Коэн, фильмді қаржылаған басшылардың ауыстырылғанын және жаңа басшылардың жобаға қызығушылығы шамалы екенін байқады. Студия фильмді 1974 жылдың сәуір-май айларында Чикагодағы бір кинотеатрдан көрсетті. Содан кейін фильм 1974 жылдың 18 қазанынан бастап шектеулі прокатқа шығарылды. Фильм көрермендердің қызығушылығын тудырды, бірақ компания жобаны толыққанды қолдамады. Алғашқы көрсетілімінен үш жыл өткен соң, Warner Bros. басшылығы тағы да өзгерді, Коэн жаңа басшылар тобынан фильмді қайта қарауды сұрады. "It's Alive" фильмі 1977 жылдың наурыз айында жаңа жарнамалық кампаниямен қайта шығарылды. 1977 жылғы жаңартылған тележарнамада "Rock a bye Baby" әнімен бірге сәби арбасы көрсетілді, сондай-ақ дауыссыз мәтін: "Дэвис сәбиінде бір ғана кемшілік бар. Ол тірі." Жаңа жарнама көрермендерді кинотеатрларға тартты, нәтижесінде Warner Bros. АҚШ-тың ішкі прокаттан 7,1 миллион доллар табыс тапты.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайтында 24 сыншының пікіріне сүйене келе, «It's Alive» фильмі 67% мақұлдау рейтингіне ие, ал орташа бағасы 6/10-ды құрайды. Сайттың сыншыларының консенсусы былай делінеді: «Қатал және жағымсыз, «It's Alive» көрерменді өзінің ерекше мутант сәбиінің көріністерімен қысымға алады». Metacritic сайтында, сыншылық пікірлерді нормаланған түрде бағалайтын платформада, фильм 100 балдық шкала бойынша 72 балдық орташа есепке ие, бұл «жалпы алғанда жағымды пікірлер» дегенді білдіреді. «The New York Times» газетінен Винсент Канби былай деп жазды: «Коэн мырза зиялы емес, бірақ оның қорқынышты фильмдеріндегі қызықты идеялар, соның ішінде жақындағы «Demon» фильмі, диалогтар мен арнайы эффектілер арқылы ең жоғары деңгейдегі абсурдқа толы». «Variety» журналында жарияланған шолуда фильм «асқазанды ауыртатын кішкентай фильм» деп сипатталды, Херрманның «өте тиімді» музыкалық қосымшасы мақталып, фильмнің сценарийінің тым қиялдауға берілгені сынға алынды. «Chicago Tribune» газетінен Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың біреуін ғана беріп, оны «ақымақтық» деп айыптады. «Los Angeles Times» газетінен Кевин Томас оны «Розмаридің баласына» қарағанда төмен бюджетті, тікелей жалғастыру деп атады. Ол кейбір күлкілі диалогтар мен басқа да абсурдты фрагменттерге қарамастан, назарды аударатынын және тіпті қорқынышты болатынын айтты. «The Monthly Film Bulletin» журналынан Том Милн былай деп жазды: «Қорқынышты фильмдерге деген көзқарас ескерілсе, Джон Райан өзінің керемет ойыны үшін лайықты құрметке ие бола қоймауы мүмкін, бұл «It's Alive» фильмін «Жанды өлілер түнінен» айырылмайтын жақын қашықтыққа жеткізеді». Леонард Мальтин «It's Alive» фильміне төрт жұлдыздың екі жарымын берді, Херрманның музыкасын жоғары бағалап, фильмнің «барлығына ұнамайтынын» атап өтті. «TV Guide» басылымы фильмге бес жұлдыздың үшеуін берді, «Бұл фильм бір жағынан висцеральды қорқынышты фильм, екінші жағынан Эдиптің аллегориясы болып табылады. «It's Alive» отбасылық өмірдің кеңінен жасырылған, бірақ маңызды аспектісін – ата-аналардың балаларына деген амбиваленттілігін зерттейді және қоғамның ең жас мүшелеріне деген бейжай қатынасын сатиралық тұрғыдан көрсетеді». «Time Out» басылымында жарияланған шолуда: «Бұл фильмде мұндай қарама-қарсы материал болғанына қарамастан, ол көбінесе шынайы түрде қорқынышты атмосфераны тудырады, оның бастапқыда китч отбасы әлемге құлағанда адамдарға айналады, өйткені олар бұзылып, бөлініп кетеді». Озустың «World Movie Reviews» сайтынан Денис Шварц «It's Alive» фильміне «A» бағасын берді, Райанның ойынын жоғары бағалап, фильмді «қызықты, төмен деңгейлі қорқынышты фильм, сонымен қатар, ол өте тартымды, мазасыз және таңқаларлықтай, ол юмор мен қан төгілудің жақсы үйлесімін ұсынады» деп сипаттады.

Үй медиасы

Warner Home Video «It's Alive» фильмін VHS форматында шығарды, ал 2004 жылдың 5 қазанында DVD форматында жарыққа шықты. 2018 жылдың 15 мамырында Shout! Factory «It's Alive» трилогиясының үш дискілік Blu-ray жинағын шығарды. Бұл жинаққа «It's Alive» фильмімен қатар, оның жалғасы «It Lives Again» және «It's Alive III: Island of the Alive» кірді. Фильмнің жалғасы 1950-ші және 1960-шы жылдарда жүкті әйелдерге тағайындалған түрлі рецепт бойынша берілетін дәрілердің (мысалы, талидомид), сүек тудыру дәрілерін қолданудың және адамдарға пестицидтердің жанама әсерінің қандай қауіпті екенін көрсетеді. Оқиғада бірінші мутант баланың анасы екінші баласын күтуді жоспарлағанға дейін біріктірілген орал контрацепциялық таблеткалар қабылдаған, содан кейін екінші баласын дүниеге әкелу үшін жеткілікті сынақтан өтпеген сүек тудыру дәрісін қабылдауға көшкен.

Оқиғалар және қайта жасау

It's Alive фильмінен кейін екі жалғасы шықты: It Lives Again (1978) және It's Alive III: Island of the Alive (1987). 2009 жылы жаңадан түсірілді.