Индонезияның ұлттық батыры – Тан Малаканың өмірі мен қызметі
Tan Malaka
Тан Малака – Индонезияның ұлттық батыры, философ, саясаткер, марксист. "Индонезия Республикасының әкесі" деп саналады. Өмірі мен қызметі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индонезия философы, жазушысы, саясаткері және ұлттық батыр Тан Малака (2 маусым 1897 – 21 ақпан 1949) – индонезиялық мұғалім, марксист, философ, "Күрес одағының" (Persatuan Perjuangan) және "Мурба" партиясының негізін қалаушы, тәуелсіз партизан және барлаушы, Индонезияның күресушісі және ұлттық батыр. Tempo журналы оны "Индонезия Республикасының әкесі" (Индонезия: Bapak Republik Indonesia) деп атады.
Indonesian philosopher, writer, politician and national hero
Tan Malaka (2 June 1897 – 21 February 1949) was an Indonesian teacher, Marxist, philosopher, founder of Struggle Union (Persatuan Perjuangan) and Murba Party, independent guerrilla and spy, Indonesian fighter, and national hero. Tempo credited him as "Father of the Republic of Indonesia" (Indonesian: Bapak Republik Indonesia).
Отбасы және балалық шағы
Таң Малаканың толық аты Ибрагим Гелар Датук Сутан Малака болды. Оның нақты аты Ибрагим еді, бірақ ол бала кезінен бастап, ересек шағында да Таң Малака деп танылды – бұл оның анасының аристократиялық тегінен мұраға алған құрметті және жартылай аристократиялық есім. Ол қазіргі Батыс Суматрадағы Нагари Пандам Гаданг, Сулики, Лима Плуху Кота ауданында дүниеге келді, ол кезде бұл аймақ Голландия Шығыс Индиясының билігінде болған. Оның туған күні нақты белгісіз, көздерде әртүрлі мәліметтер бар, бірақ шамамен 1894-1897 жылдар аралығында туған болуы мүмкін. Оның әкесі ХМ. Расад Каниаго – шаруашылық жұмыскері, ал анасы Ранкайо Сина Симабур – ауылдағы беделді тұлғаның қызы. Бала кезінде Таң Малака Суликиде ата-анасымен бірге тұрып, діни білім алды және пенчак силат жекпе-жегімен шұғылданды. 1908 жылы Таң Малака Форт-де-Кок қаласындағы Kweekschool мемлекеттік мұғалімдер мектебіне түсті. Kweekschool-да Таң Малака голланд тілін үйреніп, шебер футболшы болды. Оның мұғалімі Г.Х. Хоренсманың айтуынша, Малака кейде тәртіпсіз болғанымен, өте жақсы оқушы еді. 1913 жылы бітіріп, ауылына оралды. Оның оралуына орай, оған «датұқ» деген жоғары дәреже беріліп, қалыңдық ұсынылды. Бірақ ол тек дәрежеге келісті. Ол шетелде білім алу үшін ауылдан қаржы жинап, сол жылы Роттердамға кемемен аттанды.
Tan Malaka's full name was Ibrahim Gelar Datuk Sutan Malaka. His given name was Ibrahim, but he was known both as a child and as an adult as Tan Malaka, an honorary and semi aristocratic name, he inherited from his mother's aristocratic background. He was born in present day Nagari Pandam Gadang, Suliki, Lima Puluh Kota Regency, West Sumatra, which was then under the rule of the Dutch East Indies. His date of birth in unclear, and varies from source to source, but is likely sometime between 1894 and 1897. His father was HM. Rasad Caniago, an agricultural employee, and Rangkayo Sinah Simabur, a daughter of a respected figure in the village. As a child, Tan Malaka lived with his parents in Suliki, and studied religious knowledge and trained in the pencak silat martial arts. In 1908, Tan Malaka attended the Kweekschool, a state teacher's school, at Fort de Kock. At the Kweekschool, Tan Malaka studied the Dutch language and became a skilled football player. According to his teacher, G. H. Horensma, although Malaka was sometimes disobedient, he was an excellent student. He graduated in 1913, and returned to his village. His return would be ceremonialized by the conferment on him of a high adat title of datuk and the offer of a fiancée. However, he only accepted the title. He succeeded in getting money from the village to continue his education abroad, and he sailed for Rotterdam that same year.
Нидерландыдағы уақыт
Нидерландқа келгеннен кейін, Тан Малака бастапқыда мәдени шокқа ұшырады. Сол жерде ол Солтүстік Еуропа климатын дұрыс бағаламады. Соның салдарынан, 1914 жылдың басында ол плевритке шалдықты және 1915 жылға дейін толыққанды жазыла алмады. Еуропада болған кезінде ол революциялар тарихымен, сондай-ақ революцияның қоғамды өзгерту құралы екендігінің теориясымен қызығушылық танытты. Осы тақырыптағы алғашқы шабытын Г. Хоренсма берген «Француз революциясы» кітабынан алды. Бұл кітап неміс тарихшысы, жазушысы, журналисі және социал-демократ саясаткері Вильгельм Блос жазған француз революциясы мен 1789 жылдан 1804 жылға дейінгі Франциядағы тарихи оқиғалар туралы голланд тіліне аудармасы болды. 1917 жылғы қазан революциясынан кейін Тан Малака коммунизмге, социализмге және реформалық социализмге көбірек қызығушылық таныта бастады. Карл Маркс, Фридрих Энгельс және Владимир Лениннің еңбектерін оқуға кірісті. Ол сондай-ақ өзінің алғашқы саяси үлгілерінің бірі болған Фридрих Ницшенің шығармаларын оқыды. Осы кезеңде Тан Малака голланд мәдениетіне деген ықыласын жоғалтты. Оның орнына, Германия мен АҚШ мәдениеті оған көбірек әсер етті. Ол тіпті неміс армиясына жазылуға тырысты, бірақ сол кезде армия шетелдіктерді қабылдамағандықтан қабылданбады. Нидерландта ол Индонезия Коммунистік партиясының (ПКИ) алдағы құрылушысы, Индиялық әлеуметтік-демократиялық бірлестіктің (ISDV) негізін қалаушылардың бірі Хенк Снеевлиетпен танысты. Бұл уақытта Тан Малака «Әлеуметтік-демократиялық мұғалімдер қауымдастығы» (Sociaal Democratische Onderwijzers Vereeniging) туралы да білді. 1919 жылдың қараша айында Тан Малака бітіріп, hulpacte дипломын алды.
Arriving at the Netherlands, Tan Malaka initially experienced a culture shock. There, he heavily underestimated the North European climate. As a consequence, he was infected with pleuritis in early 1914, and he did not completely recover until 1915. During his time in Europe, he became interested in the history of revolutions, as well the theory of revolution being a means to transform a society. His first inspiration on the subject was from the book De Fransche Revolutie, which was initially given by G. H. Horensma. The book was a Dutch translation of a book by the German historian, author, journalist, and social democratic politician Wilhelm Blos, which concerned the French Revolution and the historical events in France from 1789 until 1804. After the Russian Revolution of October 1917, Tan Malaka became increasingly interested in communism, socialism and reformist socialism. Beginning to read the works of Karl Marx, Friedrich Engels, and Vladimir Lenin. He also began reading the works of Friedrich Nietzsche, who became one of his early political role models. During this time, Tan Malaka grew to dislike Dutch culture. Instead, he was more impressed at the cultures of Germany and the United States. He even enlisted for the German Army, but was rebuffed, as the army did not accept foreigners at the time. In the Netherlands, he met Henk Sneevliet, one of the founders of the Indische Sociaal Democratische Vereeniging (ISDV), the precursor to the Communist Party of Indonesia (PKI). Tan Malaka also became interested in the Sociaal Democratische Onderwijzers Vereeniging (Association of Democrat Social Teachers) during this time. In November 1919, Tan Malaka graduated, and received his hulpacte diploma.
Оқыту және журналистика
Мектепті бітірген соң ол Нидерландыдан өз ауылына оралды. Доктор К. В. Янссеннің Шығыс Суматрадағы, Санебх, Танджунг Морава, Дели шай плантацияларының балаларына сабақ беру туралы ұсынысын қабылдады. 1919 жылдың желтоқсан айында ол сол жерге барды, бірақ сабақ беруді 1920 жылдың қаңтарында ғана бастады. Ол "Дэли Спор" деп аталатын кулилерге бағытталған үгіт-насихат жүргізіп, жергілікті халықтың жағдайының нашарлауын біле бастады. Оқытумен қатар, ол ISDV ұйымымен байланыс орнатты және баспасөзге бірнеше мақала жазды. Журналист ретінде ол капиталистер мен жұмысшылардың арасындағы зор байлық айырмашылығы туралы алғашқы еңбектерінің бірі – "Кеңселер елі" деген мақаласын жазды, ол 1920 жылғы наурыз айында шыққан Het Vrije Woord журналында жарияланды. Тан Малака "Суматра Пост" газетінде кулилердің күйзелісі туралы да жазды. Тан Малака Батавияға (қазіргі Джакарта) бұрынғы мұғалімі Г. Х. Хоренсманың мұғалімдік қызмет ұсынуына келісім берді, бірақ ол ұсыныстан бас тартты. Ол жеке мектеп ашуды жоспарлаған, ал бұрынғы мұғалімі оның ниетін қолдады. 1921 жылы Тан Малака солшыл топтың мүшесі ретінде Фольксраадқа сайланды, бірақ 1921 жылдың 23 ақпанында депутаттық өкілеттігінен бас тартты. Содан кейін ол Батавияны қалдырып, 1921 жылдың наурыз айының басында Йогьякартаға келді және Буди Утомоның бұрынғы жетекшісі Сутопоның үйінде тұрды. Сол жерде ол гимназия ашу жөніндегі ұсыныс дайындады. Йогьякартада ол "Сарекат Ислам" ұйымының 5-ші съезіне қатысып, Х. О. С. Тьокроаминото, Агус Салим, Дарсоно және Семаун сияқты бірқатар белгілі ислам қайраткерлерімен кездесті. Съезде "Сарекат Ислам" және Коммунистік партияның (ПКИ) бірдей мүшелік туралы мәселе талқыланды. Агус Салим және Абдул Муис оны тыйым салса, Семаун мен Дарсоно екеуі де ПКИ мүшелері болды.
Following his graduation, he left the Netherlands and returned to his village. He accepted a job offer by Dr. C. W. Janssen to teach the children of the tea plantation coolies, at Sanembah, Tanjung Morawa, Deli, East Sumatra. He went there in December 1919, but began teaching only in January 1920. He produced subversive propaganda for the coolies, known as the Deli Spoor, and began learning of the deterioration of the indigenous people that had occurred. In addition to teaching, he made a contact with ISDV, and wrote some works for the press. As a journalist, he wrote on the striking differences in wealth between capitalists and workers, in one of his earliest works, the "Land of Paupers"; which was included in a March 1920 issue of Het Vrije Woord. Tan Malaka also wrote on the suffering of the coolies in the Sumatera Post. Tan Malaka went to Batavia (now Jakarta) when his old teacher, G. H. Horensma, offered him a job as a teacher; however, Tan Malaka rejected the offer. As he wanted to establish his own school; to which his old teacher accepted the reason and supported him. In 1921, Tan Malaka was elected to the Volksraad as member of the Left wing grouping, but resigned on 23 February 1921. He subsequently left Batavia and arrived at Yogyakarta in early March 1921, and stayed as the house of Sutopo, a former leader of Budi Utomo. There, he wrote a proposal for a grammar school. In Yogyakarta, he participated in the Sarekat Islam organization's 5th congress and met with a number of prominent Islamic figures, including H. O. S. Tjokroaminoto, Agus Salim, Darsono, and Semaun. The congress discussed the topic of double membership of both the Sarekat Islam and the Communist Party (PKI). Agus Salim, and another figure, Abdul Muis, forbade it, while Semaun and Darsono were both PKI members.
PKI-ге қатысу
Нәтижесінде Сарекат Ислам екіге бөлініп, Тьокроаминото басқарған Сарекат Ислам Путих (Ақ Сарекат Ислам) және Семаун басқарған, Семарангта орналасқан Сарекат Ислам Мерах (Қызыл Сарекат Ислам) құрылды. Съезден кейін Семаун Тан Малаканы ПКИ-ге қосылу үшін Семарангқа шақырды. Ол ұсынысты қабылдап, Семарангқа барды. Семаранға келген соң ауырып қалды. Бір айдан кейін денсаулығына оралып, Сарекат Исламның Семаранг бөлімі мүшелерімен кездесуге қатысты. Кездесуде үкіметтік мектептерге балама болатын мектептердің қажеттігі айтылды. Бұл жаңа мектеп ашуға алып келді, ол Sekolah Sarekat Islam ("Сарекат Ислам мектебі") деп аталды, бірақ көбінесе Sekolah Tan Malaka ("Тан Малака мектебі") деген атпен танылды. Мектептер Бандунг пен Тернатеге тарады, оқуға қабылдау 1921 жылдың 21 маусымында басталды. Осы мектептер Тан Малаканың ПКИ ішіндегі беделін арттырып, оның жылдам өркендеуіне ықпал етті. Мектептерге арналған оқулық ретінде Тан Малака SI Semarang dan Onderwijs атты нұсқаулық жазды, ол мектептерді басқаруға арналған еді. 1921 жылдың маусым айында Тан Малака Serikat Pegawai Pertjitakan ("Баспа жұмыскерлерінің бірлестігі") төрағасы болып сайланды, сондай-ақ Serikat Pegawai Pelikan Hindia (SPPH; "Индия мұнайшыларының бірлестігі") төрағасының орынбасары және қазынашысы қызметтерін атқарды. Мамыр мен тамыз аралығында оның алғашқы кітабы – "Кеңес пе, Парламент пе?" ("Sovjet atau Parlemen?") жарық көрді, ол ПКИ журналында, Soeara Ra'jat ("Халық дауысы") газетінде бөлім-бөліммен жарияланды. Оның басқа да мақалалары мен еңбектері тағы бір журналда және ПКИ газеті Sinar Hindia ("Хиндия жұлдызы") газетінде жарияланды. Маусым айында ол Revolutionaire Vakcentrale ("Революциялық кәсіподақтар федерациясы") көшбасшыларының бірі болды, ал тамыз айында SPPH журналының, Soeara Tambang ("Кенішінің дауысы") редакторы болып сайланды. 1921 жылдың 24-25 желтоқсанында Семарангта өткен съезден кейін қазан айында Голландиялық Шығыс Индияны тастап кеткен Семаунды Тан Малака ПКИ төрағасы ретінде алмастырды. Олардың басшылық стильдерінің айырмашылығы байқалды, Семаун сақтықпен келетін болса, Тан Малака радикалды көзқараста болды. Оның басшылығымен ПКИ Сарекат Исламмен жақсы қарым-қатынас сақтап келді.
Sarekat Islam was split as a result, forming the Sarekat Islam Putih (White Sarekat Islam), led by Tjokroaminoto, and the Sarekat Islam Merah (Red Sarekat Islam), led by Semaun and based in Semarang. After the congress, Tan Malaka was asked by Semaun to go to Semarang to join PKI. He accepted the offer, and went to Semarang. Arriving in Semarang, he became ill. A month later, he had returned to health, and participated in a meeting with fellow Sarekat Islam Semarang members. The meeting concluded that a rival to the government administered schools were needed. This led to the creation of a new school, named the Sekolah Sarekat Islam ("Sarekat Islam School"), which would be better known as Sekolah Tan Malaka ("Tan Malaka's School"). The schools spread to Bandung and Ternate, with enrollment beginning on 21 June 1921. The schools were the main reason for Tan Malaka's growing prestige and rapid rise within the PKI. As a guidebook for the schools, Tan Malaka wrote the SI Semarang dan Onderwijs, a guide to managing the schools. In June 1921, Tan Malaka became the chairman of the Serikat Pegawai Pertjitakan ("Printing Workers Association"), and served as the vice chairman and treasurer of the Serikat Pegawai Pelikan Hindia (SPPH; "Indies Oils Workers Association"). Between May and August his first book, Sovjet atau Parlemen? ("Soviet or Parliament? "), which was serialized in the PKI's journal, the Soeara Ra'jat ("People's Voice"); his other works, including articles, were published in another journal and PKI newspaper, the Sinar Hindia ("The Hindia Star"). In June, he was one of the leaders of the Revolutionaire Vakcentrale ("Revolutionary Trade Union Federation"), and in August he was elected to the editorial board of SPPH's journal, the Soeara Tambang ("Miner's Voice"). Tan Malaka then replaced Semaun, who left the Dutch East Indies in October, as the chairman of PKI after a congress on 24 – 25 December 1921 in Semarang. Differences can be seen from their leadership styles, as Semaun was more cautious, whilst Tan Malaka was more radical. Under his leadership, the PKI maintained a good relationship with Sarekat Islam.
Еуропадағы жер аударылу
1922 жылғы 13 ақпанда Бандунгтағы мектепті аралап жүргенде, ол Нидерланд билігінің қамауына алынды, олар Коммунистік партияның болуынан қорқыныш сезінді. Алғашқыда ол Купангқа жер аударылды, бірақ Нидерландқа жер аударылуын қалағандықтан, Нидерланд билігі оны сол жаққа жіберді. Дегенмен, Нидерландқа келген күні әлі де даулы. Нидерландта ол Нидерланд Коммунистік партиясына (CPN) қосылып, 1922 жылғы сайлауда партияның Өкілдер палатасына үшінші кандидаттығына тағайындалды. Ол Нидерландта билік тілеген алғашқы голланд отарлаушысы болды (өйткені ол Голланд Шығыс Индиясынан шыққан). Ол сайлауда жеңіске үміттенбеді, себебі пропорционалды сайлау жүйесінде үшінші орын оның сайлану мүмкіндігін өте төмендетіп тастады. Оның мақсаты – Нидерландтың Индонезиядағы әрекеттері туралы айтуға платформа алу және Индонезияның тәуелсіздігін қолдау үшін CPN-ді көндіру болды. Ол жеңіске жетпесе де, күтпеген үлкен қолдауға ие болды. Дауыс санау аяқталмас бұрын ол Нидерландты қысып, Германияға кетті. Берлинде ол Коминтерннің Батыс Еуропа бюросымен байланысы бар индонезиялық коммунист Дарсономен кездесті, сондай-ақ М.Н. Роймен де кездесуі мүмкін. Содан кейін Тан Малака Мәскеуге бет бұрып, 1922 жылғы қазан айында Коминтерннің Атқару комитетінің жұмысына қатысу үшін келді. Коминтерннің Мәскеудегі төртінші дүниежүзілік конгресінде Тан Малака коммунизм мен Панисламизмнің ынтымақтаса алатынын ұсынды, бірақ оның ұсынысын көптеген адамдар қабылдамады. 1923 жылғы қаңтарда ол және Семаун «Қызыл кәсіби одақтар халықаралық» («Die Rote Gewerkschafts Internationale») газетінің тілшілері болып тағайындалды. 1923 жылдың бірінші жартысында ол Индонезия және Нидерланд еңбек қозғалысының журналдарына да жазды. Ол сондай-ақ 1923 жылғы маусымда ЕХКИ пленумында баяндама жасаған Коминтерннің Шығыс бюросының өкілі болды. Содан кейін Тан Малака 1923 жылғы желтоқсанда Кантонға (қазіргі Гуанчжоу) барып, Тынық мұхиты аймағындағы көлік жұмысшыларының ұйымы үшін ағылшын тіліндегі «The Dawn» журналын редакциялады. 1924 жылғы тамызда Малака Голланд Шығыс Индиясы үкіметінен ауруына байланысты үйіне оралуға рұқсат беруін сұрады. Үкімет оған рұқсат берді, бірақ бірқатар қиын шарттар қойды; ол үйіне оралмады. 1924 жылғы желтоқсанда ПКИ Нидерланд үкіметінің қысымымен құлдырауға бет бұрды. Оған жауап ретінде Тан Малака 1925 жылғы сәуірде Кантонда жарық көрген «Индонезия Республикасына қарай» («Naar de Republiek Indonesia») атты еңбегін жазды. Ол әлемдегі жағдайды түсіндірді, экономикалық дағдарысқа ұшыраған Нидерландтан бастап, Голланд Шығыс Индиясының ұлттық қозғалыстар мен ПКИ арқылы революция жасау мүмкіндігіне дейін, сондай-ақ АҚШ пен Жапонияның Тынық мұхитында қайсысы күштірек екенін «қылышпен шешетінін» болжады.
On 13 February 1922, while he visited a school in Bandung, he was arrested by Dutch authorities, who felt threatened by the existence of the Communist Party. He was first exiled to Kupang; however, he wanted to be exiled to the Netherlands, and was sent there by the Dutch authorities. However, the date of his arrival in the Netherlands is disputed. In the Netherlands, he joined the Communist Party of the Netherlands (CPN) and was appointed as the third candidate of the party for the House of Representatives, at the 1922 elections. He was the first Dutch colonial subject (since he was from the Dutch East Indies) to ever to run for office in the Netherlands. He didn't expect to be elected because, under the system of proportional representation in use, his third position on the ticket made his election highly unlikely. His stated goal in running was instead to gain a platform to speak about Dutch actions in Indonesia, and to work to persuade the CPN to support Indonesian independence. Although he did not win a seat, he received unexpectedly strong support. Before the counting of votes was finished, he left the Netherlands and went to Germany. In Berlin, he met with Darsono, an Indonesian communist who was related to the West European Bureau of the Comintern, and possibly met M. N. Roy. Tan Malaka then continued to Moscow, and arrived in October 1922 to participate in the Executive Committee of the Comintern. At the Fourth World Congress of the Comintern in Moscow, Tan Malka proposed that communism and Pan Islamism could collaborate; however, his proposal was rejected by many. In January 1923, he and Semaun were appointed correspondents of Die Rote Gewerkschafts Internationale ("The Red Union International"). During the first half 1923, he also wrote for the journals of the Indonesian and Dutch labor movements. He also became an agent of the Eastern Bureau of the Comintern as he reported on the ECCI plenum in June 1923. Tan Malaka then went to Canton (now Guangzhou), arriving in December 1923, and edited the English journal, The Dawn, for an organization of transport workers of the Pacific. In August 1924 Malaka requested the government of the Dutch East Indies to allow him to return home because of illness. The government accepted this, but with burdensome terms to be imposed; he did not return home. In December 1924, the PKI began to collapse, as it was suppressed by the Dutch government. As a response, Tan Malaka wrote the Naar de Republiek Indonesia (Towards the Republic of Indonesia), which was published in Canton in April 1925. It explained the situation in the world, from the Netherlands which suffered an economic crisis, the Dutch East Indies which had opportunities to carry out a revolution by nationalist movements and PKI, to his prediction that the United States and Japan would "settle with the sword which of them is the more powerful in the Pacific."
Азиядағы жер аударылу
1925 жылдың шілдесінде Тан Малака Филиппиннің Манила қаласына көшті, себебі бұл орта Индонезияға көбірек ұқсас болды. Малака 20 шілдеде Манилаға келді. Ол Франсиско Варона бас редакторлық еткен «El Debate» («Тәжірибе») ұлттық газетінің тілшісі болды. Оның «Naar de Republiek Indonesia» (1925 жылдың желтоқсаны) және «Semangat Moeda» («Жас рух»; 1926) сияқты еңбектерінің екінші басылымын шығаруға Варона қолдау көрсеткен болуы мүмкін. Сондай-ақ ол Манила қаласында филиппиндік қайраткерлер Мариано де лос Сантос, Хосе Абад Сантос және Крисанто Евангелистамен кездесті. Индонезияда ПКИ 1925 жылдың желтоқсан айында өткен жиналыстан кейін алты ай ішінде көтеріліс жасау туралы шешім қабылдады. Үкімет бұл туралы хабардар болып, бірнеше партия жетекшілерін елден қуды. 1926 жылдың ақпан айында Алимин Манилаға келіп, Тан Малакадан рұқсат сұрады. Тан Малака бұл стратегияны қабылдамай, партияның жағдайы әлі де нашар екенін, тағы бір революция жасауға күші жетпейтінін мәлімдеді. Ол өзінің автобиографиясында Филиппинде болғандықтан Индонезиядағы оқиғалар туралы ақпарат ала алмағанына және ПКИ жетекшілігіне ықпал ете алмағанына қынжылғанын жазды. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Коминтерн өкілі ретінде Тан Малака ПКИ жоспарын қабылдамауға құқылы екенін айтты, бірақ бұл мәлімдемені кейбір бұрынғы ПКИ мүшелері жоққа шығарды. Тан Малака Алиминге Сингапурға барып, өз пікірін жеткізуді және жетекшілердің арасында кенеттен кездесу ұйымдастыруды тапсырды. Нәтиже болмағандықтан, ол өзі Алиминмен кездесу үшін Сингапурға барды және Алимин мен Муссоның көтеріліс жасау үшін көмек іздеу үшін Мәскеуге кеткенін білді. Сингапурда Тан Малака ПКИ-нің тағы бір жетекшісі Субакатпен кездесті, ол оның көзқарасын бөлісті. Олар Муссо мен Алиминнің жоспарын құрылысқа салуға бел буды. Осы кезеңде ол индонезиялық революция және ұлттық қозғалыстар туралы өз пікірлерін білдірген «Massa Actie» («Жаппай әрекет») атты еңбегін жазды. Бұл кітапта ол Оңтүстік-Шығыс Азия елдері мен Солтүстік Австралия арасындағы әлеуметтік федерация құруды ұсынды. Кітаптың мақсаты ПКИ бағытын өзгертуге және партия кадрларының қолдауын алуға бағытталған.
In July 1925, Tan Malaka moved to Manila, Philippines, because the environment was more similar to Indonesia. Malaka arrived in Manila on 20 July. There, he became a correspondent of the nationalist newspaper El Debate ("The Debate"), which was edited by Francisco Varona. Publication of his works, such as a second edition of Naar de Republiek Indonesia (December 1925) and Semangat Moeda (Young Spirit; 1926) might have been supported by Varona. There, Malaka also met with Filipino figures Mariano de los Santos, José Abad Santos, and Crisanto Evangelista. In Indonesia, PKI decided to revolt within six months of its meeting, which was held around December 1925. The government was aware of this and exiled several party leaders. In February 1926, Alimin went to Manila to request approval from Tan Malaka. Tan Malaka eventually rejected this strategy, and stated that the condition of the party was still too weak, and it had no power to carry out yet another revolution. He described in his autobiography his frustration with his inability to secure information about events in Indonesia from his place in the Philippines, and his lack of influence with the PKI's leadership. As Comintern representative for Southeast Asia, Tan Malaka argued that he had authority to reject the PKI's plan, an assertion which was, in retrospect, denied by certain former PKI members. Tan Malaka sent Alimin to Singapore to convey his views, and ordered him to organize an impromptu meeting between the leaders. Seeing no progress, he went to Singapore himself to meet Alimin and learned that Alimin and Musso had traveled to Moscow to seek help to carry out a revolt. In Singapore, Tan Malaka met Subakat, another PKI leader, who shared his views. They decided to thwart Musso and Alimin's plan. During this period he wrote the Massa Actie (Mass Action), which contained his view on Indonesian revolution and nationalist movements. In this book, he proposes Aslia, a social federation between Southeast Asia countries and Northern Australia. The book was intended to support his effort to reverse the direction of PKI and gain support of the cadres on his side.
Тұтқындауға тырысу
1926 жылдың желтоқсанында Тан Малака Бангкокқа барып, ПКИ жеңілісін зерттеді. Ол Джамалудин Тамин мен Субакатпен бірге 1927 жылдың маусым айының басында Индонезия Республикасы партиясын (“Индонезия Республикасы партиясы”) құрды, Коминтерннен алшақтады және жаңа партия манифесінде ПКИ-ды сынады. Партияның ел ішінде шағын мүшелері болғанымен, ол ірі ұйымға айналмады; алайда, ПКИ жер астына кеткеннен кейін, 1920 жылдардың соңында Индонезияның дербестігін дереу жариялауды талап ететін жалғыз ұйым болды. Партия кадрларының арасында болашақ вице-президент Адам Малик, болашақ Халықтық Кеңес спикері Шаерул Салех және ақын, саясаткер Мұхаммед Ямин болды. Содан кейін 1927 жылдың тамызында Филиппинге қайтып оралды. 12 тамызда Филиппин аумағына заңсыз кіргені үшін тұтқындалды. Доктор Сан-Хосе Абад сотта оған көмектесті, бірақ ол Қытайдың Амой (Сямень) қаласына жер аударылатынын қабылдады. Кулангсу (Гулангю) халықаралық бейтарап аймағының полициясы Тан Малаканың Амойға баруы туралы хабардар болып, голландиялық Шығыс Индияға экстрадициялау үшін тұтқындау ниетімен портта күтті, себебі голландиялықтар оны ұстап, Бовен Диголь концлагеріне жібергісі келді. Бірақ ол қашып құтыла алды, себебі оған көмектескен капитан мен экипаж оны қорғап, қауіпсіздігін кеме инспекторына тапсырды. Кеме инспекторы Тан Малаканы қонақ үйге алып барып, жаңа таныстарымен бірге Сиончин ауылына жол тартты. Содан кейін 1929 жылдың соңында Тан Малака Шанхайға сапарлады. Позздің жазуынша, Малака 1931 жылдың тамызында Алиминмен кездесіп, онымен Коминтерн үшін қайта жұмыс істеу туралы келісім жасасқан болуы мүмкін. 1932 жылдың қыркүйегінде жапон әскерлерінің шабуылынан кейін Малака Шанхайға көшіп, қытай филиппиндігі болып, жалған атпен Үндістанға баруды шешті. 1932 жылдың қазан айының басында Гонконгте болғанда, Сингапурдан келген британдық шенеуніктер оны тұтқындап, бірнеше айға қамауға алды. Ол британдық заң бойынша өз ісін қорғауға және мүмкін Ұлыбританияда пана табуға үміттенді, бірақ бірнеше ай тергелгеннен және түрменің «еуропалық» және «қытайлық» бөлімдері арасында ауысқаннан кейін, ол айыптаусыз Гонконгтан сүргінге жіберілді. Содан кейін ол қайтадан Амойға жер аударылды. Содан кейін Тан Малака тағы да қашып, Қытайдың оңтүстігіндегі Иве ауылына барып, ауруына дәстүрлі қытай медицинасымен емделді. 1936 жылдың басында денсаулығы жақсарғаннан кейін ол Амойға оралып, шет тілдер мектебін құрды. Абидин Кусно бұл Шанхай тұрудың 1940 жылдардың соңындағы Индонезия революциясы кезінде Тан Малаканың кейінгі әрекеттерін қалыптастырудағы маңызды кезең болғанын айтады; портовый қала номиналды түрде қытайлық егемендікте болды, бірақ алдымен қалада сауда жеңілдіктері бар еуропалық елдер, содан кейін 1932 жылдың қыркүйегіндегі жаулаудан кейін Жапония билік етті. Кусноның пікірінше, осы екі державаның билігінде қытайлардың басынан өткен қысым оның 1940 жылдары жапондықтармен ынтымақтасуға немесе голландиялықтармен келіссөздер жүргізуге қарсы тұруына ықпал етті, осы кезде көптеген танымал индонезиялық ұлтшылдар келісімшілдікке бейімдік танытты. 1937 жылдың тамызында ол жалған қытай атымен Сингапурға барып, мұғалім болды. Голландия Жапонияға берілгеннен кейін, ол Пэнанг арқылы Индонезияға оралды. Содан кейін ол 1942 жылдың ортасында Джакартаға келіп, «Мадилог» еңбегін жазды. Жұмыс табу қажеттігін сезінген соң, ол Әлеуметтік қамсыздандыру агенттігіне өтініш білдіріп, көп ұзамай Батыс Яваның оңтүстік жағалауындағы Баяхадағы көмір шахтасына жіберілді.
In December 1926, Tan Malaka went to Bangkok, where he studied the defeat of PKI. He, along with Djamaludin Tamin and Subakat, established the Partai Republik Indonesia ("Republic of Indonesia Party") in early June 1927, distancing himself from the Comintern as well as, in the new party's manifesto, criticizing the PKI. While the party did have a small membership inside the country, it never grew to be a large organization; however, with the PKI gone underground, it was the only organization in the late 1920s which was publicly calling for immediate independence for Indonesia. Some party cadres included future Vice President Adam Malik, future People's Consultative Assembly Speaker Chaerul Saleh, and poet and politician Mohammad Yamin. He then went back to the Philippines in August 1927. He was arrested on 12 August 1927 on charges entering illegally the Philippines territory. He was helped by Dr. San Jose Abad helped him in court, however, he accepted the verdict that he would be deported to Amoy (Xiamen), China. The police of the Kulangsu (Gulangyu) International Settlement, were notified of Tan Malaka's passage to Amoy, waited for him in the harbor with the intention of arresting him for extradition to the Dutch East Indies, as the Dutch wanted to apprehend him, and send him to the Boven Digoel concentration camp. But he managed to escape as the sympathetic captain and crew protected him, entrusting his safety to a ship inspector. The ship inspector took Tan Malaka to a guest house from where he made his way to Sionching village with newly made acquaintances. Tan Malaka then traveled to Shanghai in the end of 1929. Poeze writes that Malaka may have met Alimin there in August 1931, and made an agreement with him that Malaka would work again for the Comintern. Malaka moved to Shanghai in September 1932 after the attack made by the Japanese forces, and decided to go to India, disguised as a Chinese Filipino and using an alias. When he was in Hong Kong in early October 1932, he was arrested by British officials from Singapore, and was detained for several months. He hoped to have a chance to argue his case under British law and possibly seek asylum in the United Kingdom, but after several months of interrogation and being moved between the "European" and the "Chinese" sections of the jail, it was decided that he would simply be exiled from Hong Kong without charges. He was then deported again to Amoy. Tan Malaka then escaped once again, and traveled to Iwe village in the south of China. There, he was treated with traditional Chinese medicine for his illness. After his health improved in the beginning of 1936, he traveled back to Amoy and formed a Foreign Language School. Abidin Kusno argues that this stay in Shanghai was an important period in shaping Tan Malaka's later actions during the Indonesian revolution of the late 1940s; the port city was nominally under Chinese sovereignty but was dominated first by European nations with trading concessions in the city, and then by Japan after its September 1932 invasion. The oppression of the Chinese he saw under both of these powers, Kusno argues, contributed to his uncompromising position against collaboration with the Japanese or negotiation with the Dutch in the 1940s, when many prominent Indonesian nationalists were adopting a more conciliatory stance. In August 1937, he went to Singapore under a fake Chinese identity and became a teacher. After the Dutch surrendered to Japan, he returned to Indonesia via Penang. He then sailed to Sumatra arriving in Jakarta in mid 1942, where he wrote Madilog. After he felt he had to have a job, he applied to Social Welfare Agency and was soon sent to a coal mine in Bayah, on southern coast of West Java.
Ұлттық революция
Индонезия тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін ол өз халқымен және жас ұрпақпен кездесуге кірісті. 20 жыл бойы лақап атымен жүргеннен кейін, ол өз шын есімін қайта қолдана бастады. Содан кейін ол Яваға сапар шегіп, қараша айында британдық Үнді армиясына қарсы күресіп жатқан Сурабая қаласының халқын көрді. Ол кейбір аймақтардағы халық пен Джакартадағы басшылар арасындағы күрестің өзгешелігін байқады. Ол басшылардың голландтармен келіссөздер жүргізуде әлсіз екенін ойлады. Осы олқылықты жою үшін ол шамамен 140 кіші топтан тұратын "Персатуан Пержуанган" ("Күрес фронты" немесе "Бірлескен әрекет") коалициясын құрды, оған ПКИ кірмеді. Бірнеше айлық талқылардан кейін, коалиция 1946 жылдың қаңтар айының ортасында Суракартада өткен құрылтайда ресми түрде құрылды. Коалиция "Минимумдық бағдарламаны" қабылдады, онда толық тәуелсіздік ғана қабылданатыны, үкімет халықтың қалауын орындауы керек және шетелдік плантациялар мен өнеркәсіптер мемлекеттік меншікке берілуі тиіс екені жарияланды. "Персатуан Пержуанган" халық арасында, сондай-ақ республикалық армияда, әсіресе генерал-майор Судирманның қолдауына ие болды. 1946 жылдың ақпан айында голландтармен келіссөздерді жақтаған премьер-министр Сутан Шахрир уақытша отставкаға жіберілді, ал Сукарно оның қолдауын алу үшін Тан Малакамен кеңесті. Алайда, Тан Малака өзінің коалициясындағы саяси дағдарысты нақты саяси билікке айналдыра алмады және көп ұзамай тұтқындалды, ал Шахрир Сукарно кабинетіне қайта оралды.
After the proclamation of the independence of Indonesia, he began to meet his people of his own and the younger generation. He also started using his real name again, after 20 years using aliases. He then traveled to in Java and saw the people of the city of Surabaya, fighting against the British Indian Army in November. He realized the differences of struggling between the people in some places and the leaders in Jakarta. He thought the leaders were too weak in negotiation with the Dutch. His solution to this perceived disconnect was to found the Persatuan Perjuangan ("Struggle Front, or United Action"), a coalition of about 140 smaller groups, notably not including the PKI. After a few months of discussion, the coalition was formally founded at a congress in Surakarta in mid January 1946. The coalition adopted a "Minimum Program", which declared that only complete independence was acceptable, that government must obey the wishes of the people, and that foreign owned plantations and industry should be nationalized. The Persatuan Perjuangan had widespread popular support, as well as support in the republican army, especially Major General Sudirman. In February 1946, the organization forced the temporary resignation of Prime Minister Sutan Sjahrir, a proponent of negotiation with the Dutch, and Sukarno consulted with Tan Malaka to seek his support. However, Tan Malaka was apparently unable to bridge political divisions within his coalition to transform it into actual political control, and he was arrested shortly thereafter, with Sjahrir returning to lead Sukarno's cabinet.
Партизандық және өлім
Бостандыққа шыққаннан кейін ол келесі айларды Йогьякартада өткізді және «Партай Мурба» (Пролетариат партиясы) деп аталатын жаңа саяси партия құруға тырысты, бірақ бұрынғы қолдауын қайтадан жинауға қол жеткізе алмады. 1948 жылдың желтоқсанында голландтар ұлттық үкіметті басып алғанда, ол Йогьякартадан қашып, Шығыс Яваның ауылдық аймақтарына бет бұрды, онда республикаға қарсы партизандық күштер оны қорғайды деп үміттенді. Ол күріш далаларымен қоршалған Блимбинг ауылында штабын құрды және 38-ші батальон командирі майор Сабарудинмен байланыс жасады. Оның пікірінше, майор Сабарудиннің жасағы ғана голландтарға қарсы нағыз күрес жүргізіп жатқан. Алайда, Сабарудин басқа барлық қарулы топтармен қарым-қатынаста болды. 17 ақпанда Шығыс Явадағы Ұлттық Армия (ТНИ) басшылары Сабарудин мен оның серіктерін әскери заң бойынша тұтқындап, соттауға шешім қабылдады. 19-ы күні олар Блимбингте Тан Малаканы ұстады. 20 ақпанда голландтардың Корпс Специале Труппен (KST) Шығыс Ява қаласы Нганджуктен «Тигр операциясы» деп аталатын шабуылды бастады. Олар жылдам және қатыгездікпен ілгеріледі. Поэзе ТНИ әскерлерінің тауларға қалай қашқандарын және жараланған Тан Малаканың ТНИ бекетіне қалай кіргенін және 1949 жылдың 21 ақпанында дереу қалай өлімге кесілгенін егжей-тегжейлі сипаттайды. Малака Кедири облысы, Селопунгунгдегі Вилис тауының етегінде, Падже ауылында тұтқындалып, қамауға алынғаннан кейін атып өлтірілді. Поэзеге сәйкес, атуға Бравиджая дивизиясының Сикатан батальонының екінші лейтенанты Сукотжо бұйрық берген. Бұл оқиға туралы ешқандай хабарлама жоқ болды және Малака орманға жерленді.
Upon his release, he spent the following months in Yogyakarta, and attempted to form a new political party, called the Partai Murba (Proletarian Party), but was unable to repeat his previous success at attracting a following. When the Dutch captured the national government in December 1948, he fled from Yogyakarta, and headed to rural East Java, where he hoped he would be protected by anti republican guerrilla forces. He established his headquarters in Blimbing, a village surrounded by rice fields, and connected himself to Major Sabarudin, leader of the 38th Battalion. In his opinion, Major Sabarudin's was the only armed group that was actually fighting the Dutch. Sabarudin, however, was in conflict with all other armed groups. On 17 February, the TNI leaders in East Java decided that Sabarudin and his companions were to be captured and convicted following military law. On the 19th, they captured Tan Malaka in Blimbing. On 20 February, the Dutch Korps Speciale Troepen (KST) happened to start an offensive named "Operation Tiger" from the East Javanese town of Nganjuk. They advanced quickly and brutally. Poeze describes in detail how the TNI soldiers fled into the mountains and how Tan Malaka, already injured, walked into a TNI post and was promptly executed on 21 February 1949. Malaka was fatally shot at the foothills of Mount Wilis, Selopanggung, Kediri Regency after an arrest and detention in Patje village. According to Poeze, the shot was ordered by Second Lieutenant Sukotjo of Sikatan battalion, Brawijaya division. No report was made and Malaka was buried in the woods.
Марксизм және дін
Тан Малака марксизм мен ислам үйлесімді екенін және Индонезияда революция осы екеуіне де негізделуі керек деп қатты айтты. Сондықтан ол ПКИ-нің Сарекат Ислам (СИ)пен әрі қарайғы одақтастығын ынталы қолдады және ол жер аударылып кеткен кезде ПКИ-нің СИ-ден бөлініп кетуіне қынжылды. Халықаралық жазықта Тан Малака исламды Солтүстік Африка, Таяу Шығыс және Оңтүстік Азияның кең аумақтарындағы жұмысшы табын империализм мен капитализмге қарсы біріктіруге қабілетті күш деп қарады. Бұл позиция оны көптеген еуропалық коммунистерге және Коминтерн жетекшілеріне қарсы қойды, олар діни сенімді пролетариат революциясына кедергі келтіретін және үстем таптың құралы деп есептеді. Ұлттық революция кезінде ол кейін троцкишіл болып, ПКИ-нің ықпалына қарсы күресу үшін Мурба партиясын құрды.
Tan Malaka argued strongly that marxism and Islam were compatible, and that, in Indonesia, revolution should be built upon both. Thus, he was a strong supporter of the PKI's continued alliance with Sarekat Islam (SI), and was troubled when, while he was in exile, the PKI broke away from SI. On an international scale, Tan Malaka also saw Islam as holding the potential for unifying the working classes in vast parts of North Africa, the Middle East, and South Asia against imperialism and capitalism. This position put him in opposition to many European Communists and the leadership of Comintern, who saw religious belief as a hindrance to a proletarian revolution and a tool of the ruling class. He became a trotskyist later during National Revolution and founded Murba party to strongly oppose PKI influence.
Саясат
Малака Ницше, Руссо және Маркс-Энгельс еңбектерін тиісінше тезис, антитезис және синтез деп атады; ал Гегель-Гинденбург-Стиннес, Дантон-Робеспьер-Марат және большевиктердің ойларын тиісінше генезис, жоққа шығару және жоққа шығарудың жоққа шығарылуы деп атады.
Malaka described Nietzsche's, Rousseau's, and Marx Engels' thoughts as thesis, antithesis, and synthesis respectively; while he described Hegel–Hindenburg–Stinnes', Danton–Robespierre–Marat's, and the Bolsheviks' thoughts as genesis, negation, and the negation of negation respectively.
Білім
Гарри А. Поззе айтуынша, Малака отаршылдық үкімет білім беру жүйесін өз халқын ұстап тұруға қабілетті білімді жергілікті халықты дайындау үшін пайдаланды деп есептеген. Малака Сарекат Ислам мектебін үкіметтік мектептерге қарсы жарыса алу үшін құрды. С.С. Саифуддин Малаканың төрт түрлі оқыту әдісі болғанын жазды: әңгімелесу, есте сақтауға көмектесетін тәсіл (мнемоника), сын тұрғысынан талқылау және социодрама. Әңгімелесу әдісінде Малака оқыту барысында екі жақты байланыс жасады. Делиде сабақ берген кезінде ол студенттерді өздерінің мұғалімдерін немесе голландты сынауға ынталандырды, себебі олар жиі қателесетін. СИ мектебінде ол жоғары баға алған оқушыларға төмен баға алған оқушыларға сабақ беруді сеніп тапсырды. Есте сақтауға көмектесетін тәсіл әл-Газалиден шабыт алды; студенттер білімді жаттаумен қатар, оны түсініп, күнделікті өмірінде қолдануға үйретілді. С.С. Саифуддиннің сөзіне қарағанда, бұл «банк» стиліндегі оқытуға кері және контекстік оқыту мен оқуға ұқсас. Сын тұрғысынан талқылауда Малака студенттерге мәселені ауызша ғана емес, сонымен қатар тікелей көрсетуге тырысты, бұл әдіс Пауло Фрейренің мәселе қою әдісіне ұқсас. Төртінші әдісі – социодрама арқылы Малака студенттерге әлеуметтік мәселелерді түсіндіріп, оларды рөлдік ойын арқылы шешуге, сондай-ақ сабақтан кейін оқушыларды көңіл көтеруге ұмтылды.
According to Harry A. Poeze, Malaka assumed that the colonial government used the educational system to produce educated indigenous people who would repress their own people. Malaka founded Sekolah Sarekat Islam to rival the government schools. Syaifudin writes that Malaka had four different methods of teaching: dialog, jembatan keledai (mnemonics), critical discussion, and sociodrama. In dialog method, Malaka used two way communication while teaching. During his time teaching in Deli, he encouraged students to criticize their teacher, or the Dutchman, who was often wrong. In the SI school, he entrusted students who received higher grades to teach students with lower grades. Jembatan keledai was inspired by al Ghazali; in addition to memorizing knowledge, the students were instructed to understand and apply it to their daily lives. Syaifudin writes that it is the opposite of bank style concept, and that it is similar to contextual teaching and learning. On critical discussion, Malaka not only verbally gave a problem to the students, but attempted to expose the problem directly, a method is similar to the problem posing method of Paulo Freire. With his fourth method, sociodrama, Malaka aimed to make the students understand social problems and resolve them through role playing, and to provide entertainment to amuse the students after studying.
Мұра
Индонезиялық тарихшылар Малаканы "коммунист, ұлтшыл, ұлттық коммунист, троцкист, идеалист, мұсылман басшысы және Minangkabau шовинисі" деп сипаттайды. Тан Малаканың ең белгілі жазба жұмысы – оның "Дари Пенджара ке Пенджара" атты автобиографиясы. Ол үш томдық еңбекті 1947 және 1948 жылдары республикалық Сукарно үкіметінің тұтқынында қолмен жазды. Бұл жұмыс Тан Малаканың саяси сенімдері мен философиясын сипаттайтын теориялық тараулар мен оның өмірінің әртүрлі кезеңдерін талқылайтын дәстүрлі автобиографиялық тараулардың арасында кезектеседі. Үшінші томның ерекше бос повество құрылымы бар, онда марксистік тарихнамаға түсініктемелер, Индонезияның тәуелсіздігі үшін Нидерландымен жүргізіліп жатқан күрес бойынша оның ұстанымдары және күреске қатысты маңызды құжаттардың бөлімдері жарияланған. "Дари Пенджара ке Пенджара" – колониялық Индонезияда жарық көрген өте сирек автобиографиялық кітаптардың бірі. 1991 жылы аударылған "Түрмеден түрмеге" атты кітап ағылшын тілінде сөйлейтін еңбек қозғалысының назарын өзіне тартты.
Indonesian historians describe Malaka as a "communist, nationalist, national communist, Trotskyist, idealist, Muslim leader, and Minangkabau chauvinist". Tan Malaka's best known written work is his autobiography, Dari Pendjara ke Pendjara. He wrote the three volume work by hand while imprisoned by the republican Sukarno government in 1947 and 1948. The work alternates between theoretical chapters describing Tan Malaka's political beliefs and philosophy and more conventional autobiographical chapters that discuss various phases of his life. Volume three has an especially loose narrative structure, containing commentary on Marxist historiography, his positions on the ongoing fight with the Netherlands over Indonesia's independence, and reprints of sections of key documents related to the struggle. Dari Pendjara ke Pendjara is one of a very small number of autobiographies set in colonial Indonesia. The translated book, From Jail to Jail (1991), attracted the English speaking labor movement's attention.