Кіріспе
Карл Фридландер (19 қараша 1847, Бриг (Брег), Силезия – 13 мамыр 1887, Меран (Мерано), Тироль графтығы) – 1882 жылы пневмонияның бактериялық себебін анықтауға көмектескен неміс патологы және микробиологы. Ол сонымен қатар тромбоангит-облитераны алғаш рет сипаттады. Эдвин Клебс 1875 жылы пневмониядан қайтыс болған адамдардың тыныс жолдарында бактерияларды байқаған; алайда, 1882 жылы Фридландер бактериялардың (Klebsiella pneumoniae) пневмониядан қайтыс болған адамдарда көбінесе кездесетінін анықтағаннан кейін ғана, олардың пневмонияның себебі болуы мүмкін деген батыл тұжырым жасалды. Фридландердің пневмония микрококтары туралы 15 қараша 1883 жылы жарияланған екінші хабарламасы пневмонияның қоздырғышы туралы келесі үш жыл бойы дау тудырды. Екінші баяндамасында ол пневмонияның 50-ден астам қосымша жағдайын зерттегенін, олардың барлығында дерлік бактерияларды анықтағанын және бактериялардың табылмайтын үлгілердің аурудың соңғы сатысында қайтыс болған науқастардың өкпесінен алынғанын атап өтті. Фридландер бактерияларды көру үшін арнайы бояулар (мысалы, Грам бояуы) қолдану қажеттігін де көрсетті, себебі қарапайым бояулар (H&E) ядролар мен фибрин бактериялар сияқты боялғандықтан, бактерияларды анықтау қиынға түсетін. Осының салдарынан Klebsiella pneumoniae көбінесе Фридландер бактериясы немесе Фридландер бациллы деп аталады. Ол пневмониядан қайтыс болған адамдарда байқалған бактериялардың барлығы Klebsiella екеніне көз жеткізу қиын, олардың кейбіреуі Streptococcus pneumoniae болуы мүмкін. 1886 жылы ол медицинада ампуланы енгізді. Ол 39 немесе 40 жасында, өзі ашқан жұқпалы организм – Фридландер бациллынан туындаған деп саналатын тыныс алу жолдарының ауруына шалдығып, мерзімінен бұрын қайтыс болды.
Carl Friedländer (19 November 1847, Brieg (Brzeg), Silesia – 13 May 1887, Meran (Merano), County of Tyrol) was a German pathologist and microbiologist who helped discover the bacterial cause of pneumonia in 1882. He also first described thromboangiitis obliterans. Edwin Klebs had seen bacteria in the airways of individuals who died from pneumonia in 1875; however, it was not until 1882 when Friedländer recognized that bacteria (Klebsiella pneumoniae) were nearly always observable in persons dying from pneumonia that the bold statement was made that these were the likely cause of pneumonia. Friedländer's second communication on the micrococci of pneumonia, which appeared on 15 November 1883, touched off a controversy over the causative agent of pneumonia that continued for the next three years. In this second report he noted that he had examined more than 50 additional cases of pneumonia and that he had identified bacteria in nearly all of them and that sections from which the bacteria were absent were from the lungs of patients dying late in the course of the disease. Friedländer also noted that it was necessary to use special stains (e. g. the Gram Stain) to see the bacteria because using ordinary stains (H&E) nuclei and fibrin stained the same way as bacteria and thus obscured the ability to see the bacteria. As a result, Klebsiella pneumoniae is often called Friedländer's bacterium or Friedländer's bacillus. It is unclear if the bacteria that he observed in persons dying of pneumonia were truly all Klebsiella, some may well have been Streptococcus pneumoniae. In 1886, he introduced the ampoule in medicine. He died a premature death, aged 39 or 40, after a brief stint with a respiratory disease, believed to be caused by his discovered infectious organism, the Friedlander's Bacillus.
Шығармалары
Фридландер, К. Шизомицеттер жіті фиброздық пневмонияда. Вирхов архиві патологиялық анатомия және физиология, 87 (2):319–324, 1882 жылғы 4 ақпан. Карл Фридландер: Артериит облитераны. Медициналық ғылымдар орталық бюллетені, Берлин, 1876, 14.