Кіріспе

Гаражонай ұлттық паркі (ағылш. Garajonay National Park) Канар аралдарының бірі – Ла Гомера аралының орталық және солтүстік бөлігінде орналасқан. 1981 жылы ұлттық парк деп жарияланды, ал 1986 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Оның ауданы 40 км² (15 шаршы миль) және ол аралдағы алты муниципалитеттің әрқайсысына таралады. Жыл сайын шамамен 450 000 турист саябаққа келеді. Парк шекарасының жанында туристерге арналған тұру орындары бар. Парк аралдың ең биік нүктесі – Гаражонай тас формациясының атымен аталады. Сонымен қатар, ол теңіз деңгейінен жоғарырақ болатын шағын үстіртті де қамтиды. Ұлттық парктің ерекшеліктері – аралдың бойында кездесетін алып жартастар. Бұл эрозияның әсерінен қалыптасқан бұрынғы жанартаулар. Олардың кейбіреулері, мысалы, "Форталеза" (испан тілінде "қамал" деген мағынада) аралдың жергілікті тұрғындары үшін қасиетті саналған, сонымен қатар шабуыл кезінде тығылғанға қолайлы баспана болған. Парк арқылы 18 жаяу жолынан тұратын кең желі өтеді, жаяу серуендеу аралдағы басты туристік қызметтердің бірі болып табылады.

Өсімдіктер

Флора мен фаунаның көптеген түрлері Макаронезия аралдарында, Канар аралдарында немесе Ла Гомерада кездеседі, ал Гарахонай орманы жер асты өсімдіктерінің, омыртқасыздардың, құстар мен жануарлардың бай биотасына ие, оның ішінде көптеген эндемикалық түрлер бар. Бұл саябақ Канарлық лаурисильваның ең жақсы мысалы болып табылады, бұл ылғалды субтропиктік орман, ол Терциар дәуірінде Оңтүстік Еуропаның көп бөлігін жапқан. Ол Азор және Мадейра аралдарында да кездеседі. Азорлық лавр деп аталатын *Laurus azorica*, немесе португал тілінде *louro, loureiro, louro da terra* және *louro de cheiro* атауларымен, сондай-ақ Канарлық лавр деп аталатын *Laurus novocanariensis* паркте таба аласыз. Ұлттық саябақ орманның бір түрі ретінде танылса да, онда орманның бірнеше нұсқалары бар. Солтүстікке қарайтын, ылғалды және қорғалған аңғарларда ең бай және күрделі орманды кездестіруге болады. Бұл аңғар лаурисильвасы деп аталады, ол ең ірі лавр ағаштарының өсетін нағыз субтропикалық жаңбырлы орман. Биіктеп орналасқан жерлерде, жел мен күннен қорғаныс аз болғандықтан, орман өзінің кейбір нәзік түрлерін жоғалтады. Мұндай жерлерде оны еңіс лаурисильвасы (*laurisilva de ladera*) деп атайды. Оңтүстік бөлігінде орман көбінесе бук және қалампырдың қосылысынан тұрады, бұл түрлер ылғал аз атмосфераға бейімделген. 2012 жылдың тамызында орман өрті саябақтың 747 гектарын (18%) өртеді.

Жануарлар

Бұл жерде екі түрлі бауырымен жорғалаушы – Gallotia gomerana (Гомерлік кесіртке) және Chalcides viridanus (Гомерлік шұбар) кездеседі. Амфибияларға жолақсыз ағаш бақасы, Hyla meridionalis жатады. Бұл саябақ Канар аралдарына ендемик екі көгершін – лавр көгершіні (Columba junoniae) және Боле көгершінін (Columba bollii) байқауға ең қолайлы орындардың бірі ретінде танымал. Парк BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) деп танылды, себебі ол түрлі құстардың популяциясын қамтамасыз етеді. Екі ендемик көгершіннен басқа, мұнда барбары кескілері, қара шапшыңдар, еуразиялық сұңқарлар, Бертелоттың торғайлары және аралдық канарилері де кездеседі.

Гара мен Жонай

Тау мен саябақ Гуанч мифологиясының батырлары, бақытсыз ғашықтар Гара мен Жонайдың есімімен аталады. Олардың махаббаты Ромео мен Джульетта, сондай-ақ Геро мен Леандердің оқиғаларын еске түсіреді. Гара Ла Гомера аралындағы Агулоның ханшайымы болған. Бенесмен мерекесінде Агулоның бойжеткен қыздары Chorros del Epina суларында өздерінің суретін көруге әдеттенген. Су мөлдір болса, олар күйеуге шығады, ал су бұлыңғыр болса, оларды бір жамандық күтеді. Гара суға қарағанда, өзінің суретін анық көрді. Бірақ ол тым ұзақ қарап тұрды, күннің шағылысы оның көзін уақытша соқыр етті. Содан кейін Гериан есімді бір дана қарт оған оттан мүлдем сақтану керектігін, әйтпесе от оны жалмап жейтінін айтты. Жонай – Тенерифедегі Гуанч менсейінің, яғни Адеже патшасының ұлы, ол осы салтанаттарға қатысу үшін аралға келген. Жонайдың келесі ойындарға қатысуы Гараның назарын аударды, олар бір-біріне ғашық болды. Алайда, олардың никелері туралы жарияланғанда, Ла Гомерадан көрінетін Тейде жанартауы жарыла бастады, бұл жаман белгі деп есептелді. Сондықтан, олардың әкелері никеден бас тартты. Жонай Тенерифеге қайта оралды, бірақ бір түні ол екі аралды бөліп тұрған бұғазды жүзіп өтіп, сүйіктісіне қайта қосылды. Олардың әкелері оларды іздеп табуға бұйрық берді. Бірақ көп ұзамай ғашықтар тауға тығылып, өздерін-өздеріне қол жұмсауға бел буды.