Кіріспе

Афроамерикалық әйел түрме күзетшісінің кісі өлтіру ісінен ақталды

Джоан Литтл (айтылуы "Джо Энн") (1953 жылы туған) – 1974 жылы Солтүстік Каролина штатының Вашингтон қаласындағы Бофорт округінің түрмесіндегі ақ күзетші Кларенс Алигудты өлтіргені үшін айыпталған афроамерикалық әйел. Ол қашпақ болған кезде Алигуд оны зорлауға тырысқан. Оның ісі азаматтық құқықтар, феминистік және өлім жазасына қарсы қозғалыстардың маңызды мәселесіне айналды. Литтл – АҚШ тарихында жыныстық шабуылға қарсы тұру үшін қасақана күш қолданғаны үшін ақталған алғашқы әйел. Оның ісі сонымен қатар заңгерлер арасында ғылыми тәсілмен қазылар алқасын іріктеудің алғашқы мысалы ретінде классикалыққа айналды.

Ерте өмір

Литтл 15 жасқа дейін Солтүстік Каролина штатының Атлантикалық жағалауындағы, 10 мыңнан аз тұрғыны бар Вашингтон қаласында туып өсті. Оның анасы Джесси Уильямс "діни фанатик" еді және ол жиі "тамыр жұмысшыларымен" немесе худу халық емшілерімен кеңесетін. Әкесі Бруклин, Нью-Йорк қаласында күзетші болып жұмыс істеді. Алты туған бауырдың ең үлкені болғандықтан, ол оларға және тағы төрт жартылай бауырына да қарауға мәжбүр болды. Ол үнемі қашып, жасырынып жүріп, көп ұзамай оның бұзылған мінезін қолдаған үлкендер тобына араласты. Оның әлеуметтік жұмыскері Жан Нельсон, бір кезде оны "қашқыш" деп атап, сонымен қатар оның зеректігін де атап өтті, оған "күндердің бірінде көп жақсылық жасай аласың" деді. Жасөспірім шағында ол темекі өнеркәсібінде және официант болып жұмыс істеді. 1973 жылы ол Джулиус Роджерс деген қабырға панельдерін орнатушымен жұмыс істеуге кетті, кейін ол оны Гринвиллге, содан кейін Чапел-Хиллге ертіп барды, онда ол заңмен бетпе-бет келеді.

Қылмыстық іс-әрекеттер

Литтлдің заңмен проблемалары 1968 жылы, анасы судьядан оны оқудан шығарып, Солтүстік Каролина штатының Кинстон қаласындағы Доббс фермалық оқу мектебіне жіберуді сұрағаннан кейін басталды. Доббста бірнеше апта болғаннан кейін Литтл қашып кетеді, жақын маңдағы бензин стансасына барып, досымен бірге Вашингтонға оралады. Оның анасы оны тиісті түрде босатылмағанын түсінді, сондықтан қызын ресми түрде босату арқылы оның жағдайын заңды етуге тырысты. Кейін Джоанды Филадельфиядағы туыстарымен бірге тұруға жіберді. Жоанның жоғары оқу орнын бітіргеніне үш апта болғаннан кейін қалқанша безінде проблема пайда болды. 1974 жылы 3 қаңтарда ол Вашингтон қаласында сауда орындарында ұрлық жасағаны үшін тұтқындалды. Бұл айып та алынып тасталды. Алты күннен кейін ол тағы да дүкен ұрлығы үшін тұтқындалды, ол үшін алты ай мерзімге шартты түрде бас бостандығынан айырылды. Бостандыққа шыққаннан алты күн өткен соң, ол қайтадан тұтқындалып, үш түрлі қылмыс жасады деп айыпталды. Ол сотқа дейін Вашингтонға Джулиус Роджерс пен екі кәмелетке толмағанмен бірге оралды. Жасөспірімдер түрмеге қамалды, онда оларды күзетші жыныстық қатынасқа түсті. Литтл 1974 жылы 4 маусымда сотталды және әдеттегідей, Ралидегі әйелдер үшін түзеу мекемесіне ауыстырылмай, округтік түрмеде қалуын сұрады. Оның айтуынша, Вашингтонда қалу оған үйіне жақын тұруға мүмкіндік береді, онда ол өзінің бондарын көтеруге тырысады. Бір аптадан кейін ол Солтүстік Каролина билігіне барып, өзін жыныстық зорлық-зомбылықтан қорғап, Алигудты өлтіргенін айтты. Кларенс Алигуд әйелдерді өзіне берген сыйлықтары үшін жыныстық қатынасқа мәжбүрлеген. Басқа тұтқындар оның оларға тамақ пен журнал түрінде сыйлық беріп, жыныстық қатынасқа түсуді күткенін айтқан. Джерри Пол мен Карен Бета Шилдс (Карен Галлоуэй) оның адвокаттары болды. Американың оңтүстігіндегі қылмыстық сот жүйесі қара нәсілді адамдарға бірдей қарайды ма, жоқ па деген мәселе ұлттық БАҚ-тың назарын аударды. Аутопсиядан кейін Литтлдің оқиғаға берген түсіндірмесі дұрыс деп табылды. Аутопсия қорытындысы бойынша, Алигудке жасалған 11 пышақ жарақаты өзін-өзі қорғау үшін жасалған. Тек бір ғана пышақ өлімге әкелді, ал қалған он пышақ - шабуылдан өзін-өзі қорғау белгілері. Олардың арасында Дженни Ланкастер, Пекола Джонс және 26 жасар қазылар алқасының өкілі Марк Нильсен болды. Джерри Пол Джоан Литтлді романның түрмедегі қара нәсілді адамы Том Робинсонмен салыстыруға шақыру үшін "Күлкілі құсты өлтіру" кітабын бұқаралық ақпарат құралдарының алдында айдап жүрді. "Жоанды босату" науқаны өте сәтті өтті, сондықтан Жоанның адвокаты бірінші дәрежелі кісі өлтіруді екінші дәрежеге дейін төмендетті. Сотталушы Хобгуд прокурордың дәлелді дәлелдері жоқ екенін айтты. Джоан Литтлдің соты көптеген саяси белсенділердің назарын аударды, соның ішінде Анжела Дэвис; Роза Паркс, Литтлдің қорғанысы үшін жергілікті бөлім құрды; және Карен Галлоуэй, Джоан Литтлмен оның ісі бойынша тығыз жұмыс істеген бұрынғы Дьюк университетінің заң студенті. Гэллоуэй Литл ханыммен сансыз сағат өткізді және оны сот барысында басқалардан жақсырақ таныды. Литтлдің ісіне қатысқан басқа адамдар: Маулана Каренга (Рон Каренга), Бофорт округінің сотының алдындағы наразылық акциясы кезінде сөйлеген Ральф Абернати, Литтлге қаржылай қолдау көрсетуге үлес қосқан Бернис Джонсон Рейгон және Доктор Ларри Литтл, Қара пантералар партиясының жетекшісі (Уинстон Салем бөлімшесі), Литтлдің жағында болып, сот туралы және сот барысында жақсы қамтылмаған тақырыптар туралы өз алаңдаушылығын білдірді. Литтл сотының барысында басқа әйелдер Аллигудтың түрмедегі жыныстық зорлық-зомбылық тарихы туралы куәлік берді, соның ішінде афроамерикан әйелдері Ида Мэй Роберсон мен Филис Энн Мур. Олардың куәліктері Литтлдің алқабындағылар үшін оның қорғанысына көбірек көңіл бөлуге себеп болды. "Жоан Литтлді босатыңыз" деген ұран белсенділердің оның жағдайы туралы хабардар болу үшін және оны босатуға тырысу үшін қолданылған. Қаржылық қолдау мен белсенділердің қолдауы болмаса, Джоан Литтл өлім жазасына кесілуі мүмкін еді. Сот бүкіл әлемге танымал болды, байқаушылар оны кінәлі деп санайтындар мен кінәлі еместер арасында бөлінді. Оның артында тұрғандар расизм мен сексизмнің құрбаны болған әйелді көрді, ол сол кезде Бофорт түрмесіндегі жалғыз әйел тұтқын болғандықтан, әлсіз еді. Оның кінәлі екенін ойлағандар, ол Алигудты өзінің камерасына жыныстық идеялармен тартып, оны түрмед...

Кейінгі өмірі

1989 жылы Литтл Нью-Джерси штатында ұрланған көлік жүргізу және басқа да қылмыстар бойынша тұтқындалды. Ол бұрын көмек көрсеткен Уильям Кюнстлерге телефон соғып, көмек сұрады. Ол Нью-Йоркке бостандыққа шығып оралды, бірақ 34 жастағы әйел ер адаммен бірге алдыңғы нөмірлік тақтасы жоқ және артқы нөмірлік тақтасы ұрланған көлік жүргізіп бара жатқанда тоқтатылды, сонымен қатар қосымша айыптар тағылды. Ол түнді Хадсон округінің түрмесінде өткізді. 1989 жылғы соңғы тұтқындалудан бері Джоан Литтл көпшілік назарынан жоғалып кетті.