Кіріспе

Уробиллиноген – билирубиннің тотығу нәтижесінде пайда болатын сары түсті қосалқы өнім. Ол ішекте бактериялық билирубин редуктаза ферменті арқылы түзіледі. Түзілген уробиллиногеннің шамамен жартысы қайта сіңіріліп, есік венасы арқылы бауырға жеткізіледі, қан айналымына өтеді және бүйрек арқылы шығарылады. Гемолиз кезінде билирубиннің мөлшері артады, бұл ішекте уробиллиногеннің деңгейін жоғарылатады. Бауыр ауруларында (мысалы, гепатитте) бауыр ішіндегі уробиллиноген айналымы тежеледі, соның салдарынан уробиллиноген деңгейі тағы да артады. Уробиллиноген зәрде кездесетін сары пигментті уробилинге айналады. Ішектегі уробиллиноген тікелей қоңыр түсті стеркобилинге дейін тотығады, нәжіске тән түсті береді. Ол сондай-ақ стеркобиллиногенге дейін тотығып, кейін стеркобилинге айналуы мүмкін. Өт жолдарының бітелуі кезінде конъюгацияланған билирубиннің қалыптыдан төмен мөлшері ішекке жетіп, уробиллиногенге айналады. Реабсорбция мен шығарылымға қолжетімді уробиллиногеннің шектеулі болуына байланысты зәрдегі уробилин мөлшері азаяды. Ерігіш конъюгацияланған билирубиннің көп мөлшері қан айналымына өтеді, ол бүйрек арқылы шығарылады. Осы механизмдер өт жолдарының бітелуі кезінде байқалатын қараңғы несеп пен ақшыл нәжіс пайда болуына жауап береді. Зәрдегі уробиллиногеннің төмен деңгейі толық обструктивті сарқыншадан немесе кең спектрлі антибиотиктермен емделуден туындауы мүмкін, олар ішек бактериялық флорасын жояды (ішекке билирубиннің өтуіне кедерес келтіру немесе ішекте уробиллиноген өндірісінің тоқтауы). Зәрдегі уробиллиногеннің төмен деңгейі туа біткен ферменттік сарқыншадан (гипербилирубинемия синдромы) немесе аммоний хлориді немесе аскорбин қышқылы сияқты зәрді қышқылдандыратын препараттармен емделуден туындауы мүмкін. Жоғары деңгейлер гемолитикалық анемияны (қызыл қан клеткаларының шамадан тыс ыдырауы), бауырдың жүктелуін, уробиллиноген өндірісінің артуын, қайта сіңуін, ірі гематоманы, бауыр функциясының нашарлауын, бауыр инфекциясын, улануды немесе бауыр циррозын көрсетеді.

Номенклатура

Уробиллиноген (D уробиллиноген) екі басқа қосылыспен тығыз байланысты: мезобилирубиноген (сондай-ақ I уробиллиноген) және стеркобиллиноген (сондай-ақ L уробиллиноген). Атап айтқанда, уробиллиноген мезобилирубиногенге дейін тотығуға ұшырайды, ал мезобилирубиноген стеркобиллиногенге дейін одан әрі тотығуға ұшырайды.

Өлшем

Уробиллиноген мөлшері Эрих реагентімен, яғни пара-диметиламинобензальдегид қамтитын реагентпен реакция арқылы анықталады және Эрих бірліктерінде өлшенуі мүмкін. Эрих реагенті уробиллиногенмен реакцияласып, қызғылт-қызыл түс береді. Бір Эрих бірлігі – бұл сынаманың бір децилитріне шаққандағы бір миллиграмм уробиллиногенге (1 мг/дл) тең.